Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mối quan hệ giữa hai bên ngày càng trở nên căng thẳng trong những tháng gần đây, giữa bối cảnh các yêu cầu bồi thường cho người lao động bị cưỡng bức thời chiến, và chính sách hạn chế khẩu ‘ăn miếng trả miếng’. Liệu sự can thiệt của các đối tác thương mại khu vực có thể là chìa khóa để bình thường hóa quan hệ ngoại giao Nhật- Hàn?

Hàn Quốc đang lên kế hoạch kêu gọi sự giúp đỡ các đối tác khu vực trong nỗ lực mới nhất nhằm thuyết phục Nhật Bản xóa bỏ các hạn chế xuất khẩu, trong bối cảnh tranh chấp thương mại leo thang giữa hai nước.

Phát biểu với giới báo chí vào hôm thứ năm, Ngoại trưởng Hàn Quốc,bà Kang Kyung- wha cho biết sẽ tuyên truyền và nhấn mạnh “tầm quan trọng của thương mại tự do và công bằng” tại các cuộc họp cấp bộ trưởng giữa đại điện của Nhật Bản, Hàn Quốc và 10 nước thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) sẽ diễn ra tại Bankok vào tuần tới.

Nhật Bản đã đưa ra những lệnh cấm mới đối với hàng xuất khẩu công nghệ cao được sử dụng trong các ngành công nghiệp bán dẫn và màn hình điện tử Hàn Quốc hồi đầu tháng này, với lý do “quản lý không đầy đủ” về nguyên vật liệu, có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí.

Tuy nhiên, Seoul cho rằng động thái này là một “sự trả đũa” cho phán quyết của tòa án Hàn Quốc yêu cầu các công ty Nhật Bản phải bồi thường cho các nạn nhân là lao động bị cưỡng bức thời chiến.

Ông Choi Yoon-jung, nhà nghiên cứu thuộc khoa nghiên cứu chiến lược ngoại giao tại Viện Sejong, Hàn Quốc cho biết: “Chiến lược của Hàn Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của thương mại tự do khi đối mặt với các lệnh hạn chế thương mại từ Nhật Bản, phù hợp với ‘tinh thần Asean’, đặc biệt là vào thời điểm khi mà Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á đang đề cao các nguyên tắc thương mại tự do hơn nữa, trước áp lực từ chiến tranh thương mại Mỹ- Trung hiện nay.”

“Sẽ không ai phản đối nguyên tắc của thương mại tự do dựa trên luật pháp, và việc tuyên truyền những lợi ích của thương mại tự do của Hàn Quốc tại các cuộc họp của Asean sẽ gửi một thông điệp ngầm tới Nhật Bản.”

Mối quan hệ giữa hai bên đã ngày càng trở nên căng thẳng kể từ năm ngoái, khi tòa án tối cao của Hàn Quốc yêu cầu hãng thép Nhật Bản phải bồi thường cho các nạn nhân là lao động bị cưỡng bức trong quá trình thuộc địa hóa bán đảo Triều Tiên của Nhật Bản hồi thế chiến thứ hai.

Tranh chấp thương mại Nhật- Hàn nổ ra trong bối cảnh thương chiến Mỹ- Trung tiếp diễn, đã khiến các nhà kinh tế gióng lên hồi chuông cảnh báo vè sự gián đoạn trong các chuỗi cung ứng công nghệ và các tác động tiêu cực nối tiếp đối với nền kinh tế toàn cầu.

Hai quốc gia đã tranh cãi về vấn đề này tại cuộc họp của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) hồi đầu tuần này, đồng thời các quan chức và nhà lập pháp Hàn Quốc cũng đến thăm Washington trong nỗ lực muốn nhận được sự ủng hộ từ phía Hoa Kỳ.

Các quan chức Hoa Kỳ và các thành viên Quốc hội nước này đã chia sẻ mối quan tâm về tác động có thể có lên thương mại toàn cầu từ các hành động của Nhật Bản, tuy nhiên, theo như nguồn tin, Mỹ tỏ ra “do dự” không muốn tham gia vào vụ việc này.

Ông Bong Young-sik thuộc Học viện nghiên cứu Bắc Triều Tiên Yonsei, Hàn Quốc cho biết nhiều khả năng các thành viên Asean và Hoa Kỳ sẽ không can thiệp vào vụ việc trừ khi tranh chấp thương mại bắt đầu gây tổn hại đến các lợi ích kinh tế của chính họ.

Ông Bong nói thêm: “Điều quan trọng là xử lý hệ quả phát sinh từ các phán quyết tòa án Hàn Quốc về lao động bị cưỡng bức”, ông mô tả điều này như “nguyên nhân gốc rễ” của mâu thuẫn thương mại.

Seoul hiện đang chuẩn bị đối mặt với nhiều lệnh hạn chế xuất khẩu hơn, khi Tokyo loại Hàn Quốc khỏi “danh sách trắng” về các đối tác thương mại đáng tin cậy và áp các lệnh hạn chế thông quan mới đối với 40 loại sản phẩm, ảnh hưởng đến 1,100 mặt hàng cụ thể.

Ông Bong nói thêm: Chính phủ đảng tự do của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in sẽ phải đưa ra một thỏa hiệp trước cuộc bầu cử quốc hội quan trọng vào tháng 4 năm sau, nếu tổn thất gia tăng đối với nền kinh tế trở nên không thể chịu đựng được.

Nguồn: South China Morning Post

Từ khóa: tranh chấp Nhật- Hàn, ủng hộ, ASEAN, Hoa Kỳ, lệnh hạn chế xuất khẩu