Chiến tranh thương mại làm gia tăng nguy cơ suy thoái ở Singapore

singapore2112

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đang đe dọa sẽ kéo Singapore - một nước phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu - rơi vào một cuộc suy thoái và làm trầm trọng thêm những rủi ro tiềm ẩn mà con hổ châu Á phải đối mặt.

Số liệu kinh tế của Singapore đang cho thấy những dấu hiệu tồi tệ hơn trong tháng này. Xuất khẩu giảm xuống mức thấp thứ hai kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) lần đầu tiên rơi vào tình trạng sụt giảm kể từ năm 2016, và nền kinh tế giảm tốc mạnh nhất trong gần bảy năm.

Sau khi dành phần lớn thời gian đầu năm 2019 để phục hồi tương đối, một cuộc suy thoái lại bắt đầu nhen nhóm. Đó là phát súng cảnh báo cho các nền kinh khu vực và toàn cầu, do sự phụ thuộc mạnh của Singapore vào thương mại khiến nước này trở thành ví dụ điển hình nhất cho các nước còn lại của khu vực châu Á.

Mức độ nghiêm trọng của sự sụt giảm này có thể bắt nguồn từ tình hình căng thằng thương mại và suy thoái toàn cầu. Không những vậy, Singapore còn đang phải chống chọi với các mối đe dọa kinh tế đã tồn tại từ lâu, đang làm xói mòn khả năng tăng trưởng của nước này, chẳng hạn như: tốc độ già hóa dân số nhanh, sự thu hẹp thị trường lao động, và năng suất ì ạch. Những mối đe dọa này sẽ trở nên dữ dội hơn đối với các nhà hoạch định chính sách hiện tại.

Ông Vishnu Varathan, chuyên gia kinh tế và chiến lược tại Mizuho Bank Ltd., Singapore cho biết: “Bất kỳ sự hỗn loạn không đáng có hoặc những căng thẳng kéo dài từ chiến tranh thương mại đều chỉ tạo thêm thách thức cho tất cả các vấn đề khác như năng suất, nhân khẩu học, và những thứ khác.

Theo số liệu Ngân hàng Thế giới (WB), Singapore vẫn là một trong những nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu nhiều nhất trên thế giới, với nền thương mại có giá trị tương đương 326% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Điều đó đã đặt nước này vào tâm điểm của cơn bão, bị hai đối tác thương mại hàng đầu đang tranh chấp về thuế quan Mỹ- Trung tác động.

Số liệu GDP gây sốc hồi đầu tháng này đã khiến một số nhà phân tích hạ mức dự báo tăng trưởng của Singapore trong năm nay xuống dưới 1%. Chính phủ chuẩn bị điều chỉnh lại phạm vi tăng trưởng 1.5%- 2.5% của mình vào tháng tới, nhưng cho đến hiện tại, nước này vẫn chưa chịu bất kỳ động thái suy thoái nào.

Các nhà kinh tế Bloomberg nói gì…

Theo chuyên gia Tamara Henderson, nhà kinh tế học Asean nhận xét: “Nếu Mỹ - Trung không thể nhanh chóng nối lại mối quan hệ thương mại hữu nghị, dự báo của chúng tôi về sự sụt giảm 0.2% hàng năm ở Singapore vào năm 2019 vẫn không đổi. Chính phủ có khả năng kiềm chế tác động của thương chiến, song có thể vẫn không đủ mạnh để tránh khỏi một cuộc suy thoái.”

Cho đến nay, sự sụt giảm chủ yếu diễn ra trong lĩnh vực sản xuất, chỉ chiếm khoảng 1/5 nền kinh tế, nhưng có thể sớm lan sang các lĩnh vực khác như các dịch vụ bán lẻ và tài chính. Điều này làm tăng nguy cơ mất việc làm của người lao động, trong một thời điểm mà các doanh nghiệp như tập đoàn International Business Machines (IBM) đã sa thải nhiều công nhân và các ngân hàng lớn như ngân hàng đầu tư Nomura Holdings Inc. cũng đã cắt giảm bớt nhân sự.

Số công nhân bị sa thải ở Singapore đã tăng lên mức cao nhất trong quý 1 trong hơn một năm nay, mặc dù tỷ lệ thất nghiệp vẫn khá ổn định ở mức 2.2% trong bối cảnh phục hồi của lĩnh vực xây dựng.

Ông Shaun Roache, chuyên gia kinh tế trưởng châu Á- Thái Bình Dương của hãng xếp hạng tín dụng toàn cầu S&P Global Ratings, Singapore cho biết: “Thị trường lao động dường như đang nằm ở hai ngã rẽ - một thị trường sản xuất suy yếu và một thị trường dịch vụ ổn định. Các chỉ số thay đổi mạnh bao gồm sản xuất và thương mại công nghiệp cho thấy tình hình này sẽ vẫn gây khó khăn cho lĩnh vực sản xuất trong năm nay.”

Bên cạnh những biến động mang tính chu kỳ làm giảm triển vọng tăng trưởng, các nhà hoạch định chính sách cũng đang phải vật lộn với những trở ngại mang tính cấu trúc, gây ảnh hưởng đến khả năng tăng trưởng.

Nhằm khắc phục tình trạng với dân số già hóa nhanh chóng, chính phủ đã tham gia một chiến dịch quyết liệt để tái thiết lực lượng lao động của mình và chuẩn bị nâng tuổi nghỉ hưu của công nhân. Theo dự báo của Liên Hợp Quốc: Thời gian trong độ tuổi làm việc trung bình tại Singapore quy định sẽ tăng từ 39.7 năm 2015 lên đến 46.8 năm vào năm 2030, nhanh hơn so với các nền kinh tế hàng đầu khác ở Đông Nam Á cũng như toàn thế giới.

Gắn liền với sự già hóa nhanh chóng là câu hỏi đặt ra về năng suất sản xuất của Singapore.

Khi nhóm lao động sụt giảm và già đi, câu trả lời của nước này cho thách thức về năng suất lao động là tự động hóa và số hóa. Với tham vọng trở thành một “Quốc gia thông minh”, chính phủ Singapore đã đổ tiền và công sức vào các dự án số hóa mọi thứ, từ hỗ trợ người cao tuổi nắm bắt các kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh tại các phòng khám kỹ thuật số, đến thu hút các đại gia công nghệ tài chính đến Singapore để xây dựng cửa hàng và thử nghiệm ý tưởng.

Chính sự tiến bộ công nghệ đó, cùng với cơ sở hạ tầng và hiệu suất tốt hơn, tiếp tục khiến Singapore thu hút các doanh nghiệp như công ty Dyson Ltd., - các nhà sản xuất Anh đã chọn nước này như điểm đến để xây dựng những chiếc ô tô điện đầu tiên. Đây cũng là lý do tại sao các nhà chức trách tự tin rằng Singapore có thể đáp ứng các mục tiêu đầu tư nước ngoài trong năm nay.

Ông Edward Lee, kinh tế trưởng Nam và Đông Nam Á tại Standard Chartered Plc, Singapore, người đã dự đoán mức tăng trưởng 1% cho năm 2019, phát biểu: “Các nhà chức trách nói được, làm được. Việc đào tạo lại, các cải cách cơ cấu đang diễn ra trong đội ngũ lao động - đó thật sự là những việc làm đúng đắn.”

Nguồn: Bloomberg

Từ khóa: Singapore, xuất khẩu, suy thoái, cải cách, dân số già, tự động hóa, số hóa