Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trung Quốc đã phát hành một báo cáo vào hôm chủ nhật, cáo buộc Hoa Kỳ gây ra cuộc chiến thương mại giữa hai nước, và rằng Trung Quốc sẽ không nhượng bộ trong “các vấn đề cốt lỗi quan trọng”, tuy nhiên nước này không đưa ra giải thích rõ ràng về những bước đi tiếp theo.

Báo cáo từ Văn phòng Quốc vụ viện Trung Quốc cho biết, Trung Quốc giữ vững lập trường xuyên suốt 11 vòng đàm phán và sẽ tôn trọng các cam kết nếu đạt được một thỏa thuận thương mại. Trung Quốc cáo buộc Hoa Kỳ đã trở mặt ba lần trong suốt quá trình đàm phán, bằng cách đưa ra các mức thuế mới và các điều kiện khác ngoài những gì đã được thỏa thuận.

“Trung Quốc càng nhượng bộ, chính phủ Mỹ càng yêu sách nhiều hơn”, phía Trung Quốc cho biết, cáo buộc giới đàm phán của Mỹ “sử dụng các mối đe dọa và ép buộc.”

“Chủ quyền và phẩm giá của một quốc gia cần phải được tôn trọng, và bất kỳ thỏa thuận nào mà hai bên đạt được phải dựa trên sự bình đẳng và cùng có lợi,” báo cáo cho biết.

Bản báo cáo, được đưa ra trong một cuộc họp báo sáng chủ nhật, dường như là một nỗ lực để củng cố các lập luận và biện minh cho lập trường cứng rắn hơn của Trung Quốc khi đối mặt với những tranh chấp kéo dài. Trong những ngày gần đây, Trung Quốc đã huy động nhiều đại sứ ra nước ngoài nhằm thuyết phục công chúng quốc tế, trong khi giới chức trong nước nỗ lực tuyên truyền hòng thuyết phục người dân về lập trường của chính phủ.

Hoa Kỳ cáo buộc Trung Quốc đánh cắp bí mật thương mại và chuyển giao công nghệ bắt buộc. Chính quyền Trump đã áp thuế 25% đối với 250 tỷ đô la hàng nhập khẩu của Trung Quốc và đang lên kế hoạch đánh thuế 300 tỷ đô la hàng nhập khẩu vẫn còn được miễn thuế. Chính phủ Mỹ đã leo thang cuộc chiến thương mại trong tháng này, bằng cách đưa gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc Huawei vào danh sách đen, nhằm ngăn chặn các công ty Mỹ cung cấp chip máy tính, phần mềm và các thành phần khác, trừ khi được chính phủ Mỹ chấp thuận.

Bắc Kinh đã đáp trả bằng cách áp thuế đối với các sản phẩm trị giá 60 tỷ USD của Hoa Kỳ, bắt đầu có hiệu lực vào hôm thứ bảy. Trung Quốc cũng sẽ trả đũa danh sách đen của Hoa Kỳ, với việc tuyên bố vào thứ sáu rằng nước này sẽ đưa ra danh sách riêng về “các thực thể không đáng tin cậy”, bao gồm các cá nhân, doanh nghiệp và tập đoàn nước ngoài.

Vương Thọ Văn, Phó Bộ trưởng Thương mại và phó Đại diện thương mại quốc tế của Trung Quốc cho biết, Trung Quốc sẽ sớm đưa ra thông tin chi tiết về danh sách các thực thể không đáng tin cậy, theo đó danh sách này sẽ nhắm vào các doanh nghiệp “vi phạm nguyên tắc thị trường” và cắt giảm cung ứng linh kiện cho Trung Quốc vì những lý do phi thương mại.

Trung Quốc tuyên bố rằng họ dự định công bố một danh sách như trên, sau khi Mỹ áp dụng các biện pháp trừng phạt nhắm vào Huawei vào giữa tháng năm, gây leo thang cuộc chiến thương mại giữa hai nước.

Một số hiệp hội tiêu chuẩn công nghệ hàng đầu của Hoa Kỳ đã cấm Huawei tham gia vào các hoạt động của họ, dựa trên quy định của Bộ Thương mại Hoa Kỳ về việc cấm bán và chuyển giao công nghệ Hoa Kỳ cho Huawei mà không có sự chấp thuận của chính phủ.

Ông Vương lặp lại đề xuất rằng, Trung Quốc có thể hạn chế xuất khẩu đất hiếm, vốn được sử dụng rộng rãi trong ô tô điện và điện thoại di động. Nổi bật trong số này là lithium, thành phần chính trong các loại pin hiện đại.

Lời đe dọa hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc đã khiến giá chứng khoán tại Hoa Kỳ giảm mạnh và lãi suất trái phiếu dài hạn giảm theo.

Báo cáo cho biết, Trung Quốc đổ lỗi cho Washington về những căng thẳng cũng như tác hại từ cuộc chiến, và cho biết Trung Quốc đủ sức điều chỉnh chính sách tài khóa nhằm duy trì sức khỏe của nền kinh tế trong bối cảnh tranh chấp.

Ông Vương cho biết Trung Quốc đã “bị ép buộc phải thực hiện các biện pháp mạnh mẽ” để đáp trả các hành động của Hoa Kỳ, đồng thời phủ nhận việc Trung Quốc trở mặt đối với các cam kết trước đó.

Ông khẳng định Hoa Kỳ đã đưa ra những yêu cầu không thể chấp nhận được, bao gồm mức thuế quan và các yêu cầu bắt buộc vốn dĩ vi phạm chủ quyền Trung Quốc. “Họ được voi đòi tiên,” ông nói.

Tổng thống Donald Trump đã khuyến khích tăng thuế như một cách để cắt giảm thặng dư thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, vốn đã đạt mức đáng kinh ngạc 379 tỷ đô la vào năm ngoái. Tuy nhiên, ông Vương hoài nghi về những lợi ích mà Trung Quốc được hưởng từ mức thặng dư này, và cho biết một nghiên cứu chung Mỹ - Trung gần đây cho thấy con số mà Hoa Kỳ đưa ra có thể bị thổi phồng lên tới 20%.

Ông Vương giải thích rằng, trong số các sản phẩm xuất khẩu kể trên, nhiều sản phẩm được sản xuất bởi các công ty nước ngoài hoạt động tại Trung Quốc và các công ty Trung Quốc thường chỉ hưởng lợi rất ít từ công việc gia công lắp ráp. Trừ đi thặng dư của Hoa Kỳ trong thương mại dịch vụ với Trung Quốc, thặng dư thực tế của Trung Quốc chỉ đạt 152,6 tỷ đô la vào năm ngoái.

Thâm hụt thương mại giữa Hoa Kỳ với Trung Quốc đã thực sự trở nên nghiêm trọng, kể từ khi Mỹ áp dụng mức thuế quan lần đầu tiên, ông Vương nói, chỉ ra sự sụt giảm 50% trong xuất khẩu đậu nành của Mỹ sang Trung Quốc và sụt giảm doanh số bán ô tô của Mỹ ở nước này. Trong khi đó, một gia đình trung bình ở Mỹ sẽ trả thêm 831 đô la cho các mặt hàng tiêu dùng trong năm do mức thuế cao hơn, trong khi tác động tranh chấp đối với các doanh nghiệp có thể làm mất tổng cộng 2,23 triệu việc làm ở Mỹ.

“Điều đó cho thấy rằng, những lệnh trừng phạt thương mại càng gay gắt sẽ càng làm phương hại đến người lao động Mỹ,” ông Vương nói.

(*) Bài viết thể hiện quan điểm của Christopher Bodeen, không phải quan điểm của Trung tâm Hỗ trợ Hội nhập Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Nguồn: USA Today

Nguồn: Chiến tranh thương mại, cuộc chiến thuế quan, đàm phán thương mại