Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hai nhà lãnh đạo mạnh nhất thế giới dường như đến từ các hành tinh khác nhau. Tỷ phú bất động sản Donald Trump khao khát sự chú ý của giới truyền thông thông qua Twitter. Còn về ông Tập Cận Bình luốn tránh né giới truyền thông. Chắc chắn, khi họ gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh đầu tiên tại Florida hôm thứ Năm, hai người có thể tìm phá ra một số lợi ích chung – mộ cách nói ẩn ý của New York Times.

Ông Trump và ông Bình có một đặc điểm quan trọng chung, mặc dù - một điều không tốt cho các mối quan hệ Hoa Kỳ - Trung Quốc hay tương lai của nền kinh tế toàn cầu. Cả hai người đều không thích tuân theo luật lệ.

Đối với cả hai, đó là một phần quan trọng trong thành công của họ. Ông Trump đã bỏ qua các công ước thông thường trong của Nhà Trắng, thay vào đó sử dụng một số luận cứ gây tranh cãi, thường là hoàn toàn sai - nhận xét từ phía những người ủng hộ của ông. Trong khi đó, ông Tập Cận Bình đã tích lũy kinh nghiệm lớn lao bằng cách phá vỡ truyền thống chính trị Trung Quốc và thay đổi khỏi chính phủ theo từng uỷ ban được những người tiền nhiệm của ông ủng hộ theo kiểu lãnh đạo tập trung theo kiểu Mao.

Khi nói đến nền kinh tế toàn cầu, những ưu nhược điểm  này có thể chứng minh là khá nguy hiểm cho nền kinh tế. Quan hệ kinh tế kể từ khi Thế Chiến II đã kết thúc đã được chi phối bởi các chuẩn mực được thừa nhận rộng rãi và được các tổ chức vững chắc như Quỹ Tiền tệ Quốc tế ủng hộ. Kể từ những năm 1970, Washington với một số thành công để thuyết phục các nhà lãnh đạo Trung Quốc rằng lợi ích kinh tế của họ được phục vụ tốt nhất bằng cách tham gia vào hệ thống kinh tế thế giới. Trung Quốc đã hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu do Hoa Kỳ lãnh đạo, và sự tăng trưởng nhanh chóng của quốc gia này trong sự giàu có và quyền lực là một kết quả minh chứng.

Ông Trump đã cường điệu hóa vấn đề, Trung Quốc cũng chưa bao giờ hoàn toàn tuân thủ các quy tắc của hệ thống đó. Đối với hiệp định kéo dài, các nhà hoạch định chính sách đã thao túng tiền tệ của Trung Quốc để thúc đẩy xuất khẩu với chi phí của các nước khác. Trung Quốc được tiếp cận nhiều hơn vào thị trường Mỹ và Châu Âu, đặc biệt về đầu tư hơn là cấp cho các công ty phương Tây ở Trung Quốc. Hồ sơ về bảo vệ sở hữu trí tuệ của đất nước rất thấp. Quốc gia này đã xây dựng một nền kinh tế Internet sôi nổi sau một bức tường lửa chặn Facebook, YouTube và nhiều trang web nước ngoài khác.

Dưới thời Tập Cận Bình, nhà nước đã đẩy mạnh các quy mô các công ty Trung Quốc, đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước. Bỏ qua lời phàn nàn từ các đối tác thương mại và các cam kết của mình, Trung Quốc đã thúc đẩy các nhà máy thép nổi lên, bán phá giá sản phẩm thừa trên thị trường thế giới. Trong nỗ lực của chính phủ để phát triển các ngành công nghệ cao, chính quyền Trung Quốc đã đề nghị trợ cấp quá mức cho các ngành công nghiệp mới như xe điện để giúp họ vượt qua đối thủ nước ngoài.

Trung Quốc cũng không phải lúc nào cũng tuân thủ các tiêu chuẩn của các tổ chức quốc tế mà họ muốn tham gia. Vào năm 2016, Quỹ Tiền tệ Quốc tế bao gồm đồng nhân dân tệ của Trung Quốc trong giỏ tiền tệ tạo nên các quyền rút vốn đặc biệt của quỹ. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc thường không chấp nhận lời hứa của họ cho phép tiền tệ được tự do mua bán tự do hơn. Trong báo cáo gần đây nhất về việc tuân thủ các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới của Trung Quốc, văn phòng của Đại diện Thương mại Hoa Kỳ nêu lên mối quan ngại rằng Trung Quốc không đáp ứng được các nghĩa vụ của mình đối với nhiều vấn đề, từ chính sách thuế đến hạn chế xuất khẩu sang các tiêu chuẩn sản phẩm. Mark Wu, giáo sư Trường Luật Harvard, người đã nghiên cứu Trung Quốc và WTO, ngày càng tỏ ra không đồng ý với một số quan chức thương mại rằng Trung Quốc về cách tuân thủ các điều khoản của WTO.

Về phần mình, ông Trump dường như không nghĩ rằng hệ thống này là phù hợp với nhiệm vụ tái cấu trúc ở Trung Quốc. Chính quyền Obama đã thử tạo áp lực lên các nhà lãnh đạo Trung Quốc thông qua các vụ kiện của WTO, cũng như đối thoại song phương thường xuyên và thỉnh thoảng áp dụng thuế quan. Mặt khác, ông Trump đã đe doạ áp đặt mức thuế cứng và biểu thuế đối với hàng nhập khẩu từ các nước như Trung Quốc để trừng phạt vì những hành vi buôn bán không lành mạnh.

Thật vậy, chính quyền của ông Trump đã cho biết quốc gia này hoàn toàn có thể bỏ qua quyết định của WTO mà ông cho là chạy ngược với lợi ích của Hoa Kỳ. Chủ tịch Hoa Kỳ cũng chỉ ra sự thiếu quan tâm đối với những cam kết kinh tế trong quá khứ của Washington. Ông ta đã hủy bỏ Hiệp ước Thương mại Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương và đang đòi hỏi những thay đổi đối với Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ kéo dài. Đối với phó bí thư Kho bạc, ông Trump đã chọn một nhà phê bình mạnh mẽ các tổ chức quốc tế như IMF.

Câu hỏi lớn đặc ra là: Nếu các nhà lãnh đạo của hai quốc gia quan trọng nhất trên thế giới có ít sự tôn trọng các định chế toàn cầu và các định mức mà họ duy trì? Hội nghị thượng đỉnh tuần này có thể là sự bắt đầu bằng một điều gì đó rất xấu xí - một sự rơi vào cái ích kỷ mà thế giới chưa chứng kiến ​​từ những năm 1930. Ông Trump đã cảnh báo cuộc đối thoại của ông với ông Bình sẽ rất "khó khăn" vì ông dường như dự định sẽ đối đầu với nhà lãnh đạo Trung Quốc về các vấn đề gây tranh cãi như thương mại và việc làm. Trong khi đó, các viên chức Trung Quốc đã hành động phòng thủ và chỉ tay về phía Thái Bình Dương.

Mặc dù sự khác biệt rõ ràng của họ, ông Bình và ông Trump là những thành viên của cùng một bộ lạc - những người theo chủ nghĩa dân tộc, những người sai lầm tin rằng có một sự khác biệt giữa làm những gì tốt cho thế giới và tốt cho đất nước của họ. Tất cả chúng ta đều có thể chịu hậu quả.

Nguồn: https://www.bloomberg.com – TTN

Từ khóa: Trung Quốc, Trump, quan hệ kinh tế song phương.