Chủ nghĩa bảo hộ của Trump đe dọa đến nền kinh tế Việt Nam

TT Trumb

Việc Tổng thống Donald Trump rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) được xem như là đòn giáng mạnh mẽ đến Tập đoàn Phú Tài Việt Nam – một công ty sản xuất đồ gỗ cho các cửa hàng của Wal-Mart. Chủ nghĩa bảo hộ mà ông Trump theo đuổi sẽ gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Tập đoàn Phú Tài.

Khả năng áp thuế cao đối với hàng nhập khẩu cùng với việc thiết lập lại các quan hệ thương mại, Mỹ sẽ khiến các nền kinh tế nhỏ như Việt Nam gặp nhiều rủi ro. Phú Tài, công ty có trụ sở tại miền Trung, 40% doanh thu đến từ thị trường Mỹ, doanh thu của công ty sẽ bị ảnh hưởng nếu giá sản phẩm trở nên đắt đỏ tại thị trường Mỹ.

“Chủ nghĩa bảo hộ gia tăng sẽ làm tổn thương các nước phụ thuộc vào xuất khẩu như Việt Nam”, ông Nguyễn Sỹ Hòe, Phó Tổng Giám đốc của công ty cho biết. “Chính phủ cần giúp các công ty”.

Việt Nam xuất khẩu khoảng 20% lượng hàng hóa sang Mỹ và trở thành một trong số ít các quốc gia châu Á xem Mỹ là thị trường quan trọngcho hàng hóa của họ, hơn Trung Quốc. Tuy nhiên, thặng dư thương mại 32 tỷ USD với Mỹ đã đưa Việt Nam vào “danh sách đen” của Nhà Trắng sau khi ông Trump ra lệnh cho một nghiên cứu nhằm xác định quốc gia nào đã “lợi dụng thương mại”để gây ra thâm hụt ở Mỹ.

Ông Trump tuyên bố ủng hộ chính sách thuế điều chỉnh biên giới (Border Tax Adjustments – BTAs) nhằm khuyến khích các công ty sản xuất hàng hoá tại Mỹ và giảm bớt việc di chuyển ra nước ngoài.

Theo nhận định của các nhà kinh tế là ông Santitarn Sathirathai và ông Michael Wan của Tập đoàn Credit Suisse AGtrong báo cáo vào tháng 1/2017, việc Mỹ áp thuế nhập khẩu cao sẽ làm GDP của Việt Nam giảm gần 0,9%, ảnh hưởng bất lợi nhất đối với bất kỳ nước Châu Á nào.

Ông Alexander Vuving, một nhà nghiên cứu chính trị Việt Nam tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh Châu Á - Thái Bình Dương cho biết: “Nếu Mỹ tạo ra làn sóng bảo hộ, kinh tế Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng rất lớn”.

Bộ trưởng thương mại Mỹ - ông Wilbur Ross cho biết, Mỹ sẽ điều tra các quốc gia có thâm hụt thương mại song phương lớn nhất nhằm đánh giá mức thiệt hại mà các quốc gia này gây ra bởi “hành vi lừa đảo hoặc hành vi không phù hợp”.

Chính sách bảo hộ của Mỹ có thể gây tổn hại cho xuất khẩu và đầu tư ngước ngoài ở Việt Nam

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhận định chính sách bảo hộ của Mỹ có thể gây tổn hại cho nền kinh tế và dẫn đến sự suy giảm xuất khẩu và đầu tư nước ngoài.

Samsung, Intel

Điều này sẽ làm ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Namkhi mà những công ty công nghệ lớn như Samsung Electronics, Intel và LG Display đã hoàn tất việc thành lập các cửa hàng. Các công ty đã chuyển các nhà máy từ Trung Quốc sang Việt Nam trong những năm gần đây vì chi phí lao động tăng cao và lực lượng lao động giảm sút.

Kể từ những năm 1980, khi Việt Nam thực hiện chính sách “Đổi mới”, Việt Nam ngày càng tham gia nhiều hơn vào thương mại toàn cầu, chuyển đổi nền kinh tế nông nghiệp thành trung tâm sản xuất tất cả mọi thứ từ sản phẩm giày dép đến điện thoại thông minh. Xuất khẩu đã tăng đến mức kỷ lục, đạt 177 tỷ USD năm 2016, xuất khẩu sang thị trường Mỹ chiếm khoảng 42 tỷ USD - tăng hơn gấp đôi so với 5 năm trước. Điện thoại di động và linh kiện chiếm khoảng 27%.

Số liệu GDP gần đây nhất đã cho thấy mức độ phụ thuộc vào thương mại của Việt Nam. Quyết định của Samsung về việc ngưng sản xuất sản phẩm điện thoại thông minh Galaxy Note 7 vào năm 2016 đã khiến xuất khẩu điện thoại và linh kiện điện thoại giảm 11% trong quý I.
Điều này dẫn đến tăng trưởng GDP chỉ còn 5,1% so với cùng kỳ năm ngoái, so với mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2017 đặt ra khoảng 6,25%.

Theo một bài báo đăng vào ngày 3 tháng 4 trên trang web của Chính phủ. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 6,7% trong năm 2017.Chính vì thế, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, tốc độ tăng trưởng chậm là vấn đề “đáng lo ngại” và yêu cầu các Bộ ngành tìm ra các giải pháp phù hợp.

Các rào cản thương mại mà Mỹ đặt ra gây ảnh hưởng lớn đến kim ngạch xuất khẩu của một số nhà sản xuất. Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần thể thao Delta – ông Nguyễn Trọng Thấu cho biết, trong quý I, số lượng đơn đặt hàng từ Mỹ đối với sản phẩm trang phục thể thao đã giảm 20%.

Wal-Mart, Mizuno

Năm 2016, các lô hàng đến Mỹ chiếm khoảng 40% doanh thu xuất khẩu của công ty, tương đương với 30 triệu USD doanh thu. Khách hàng của công ty bao gồm Wal-Mart và Tập đoàn Mizuno.

“Một số nhà bán lẻ tại Mỹ đang lo lắng về chính sách không chắc chắn của chính quyền mới”, ông Thấu cho biết thêm. “Chúng tôi hơi lo lắng về triển vọng xuất khẩu hàng sang Mỹ”.

Hiệp định TPP sẽ có lợi cho Việt Nam khi Mỹ giảm hoặc xóa bỏ thuế nhập khẩu. Nếu không có sự tham gia của Mỹ, Việt Nam cần phải tìm kiếm Kế hoạch B thay thế.

Các quan chức chính phủ tuyên bố sẽ tái cấu trúc nền kinh tế theo những thỏa thuận đã cam kết, bao gồm cải cách doanh nghiệp nhà nước và tăng cường việc thực thi các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, thúc đẩy ngành nông nghiệp và sản xuất để nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm.

Gần đây Bộ Khoa học &Công nghệ đã tổ chức chuyến công táccho các công ty Việt Nam đến Mỹ để gặp gỡ các khách hàng tiềm năng. Chính phủ cũng đang nỗ lực giúp đỡ các doanh nghiệp trong nước thúc đẩy thị trường hàng hoá.

Đàm phán song phương

Ông Trần Việt Thanh, Thứ trưởng Bộ Khoa học & Công nghệ cho biết: “Trong môi trường hiện nay, điều quan trọng là phải nâng cao khả năng cạnh tranh”.

Ông Michael Michalak, Giám đốc điều hành khu vực của Hội đồng Kinh doanh ASEAN - Mỹ kiêm cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam cho biết Việt Nam vẫn có thể tìm cách để duy trì hiệp định TPP ngay cả khi không có sự tham gia của Mỹ.

Một giải pháp là ký các thỏa thuận song phương hoặc các thỏa thuận theo nhóm với các nước láng giềng hoặc các nước Mỹ Latin trên cơ sở các thỏa thuận trước đó, ông cho biết thêm. “Tôi không nghĩ rằng họ muốn lãng phí 6 năm qua. Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội để nắm lấy”.

Đó là những gì nhà cung cấp đồ gỗ Phú Tài đang cố gắng thực hiện. Công ty đang đầu tư khoảng 140 tỷ đồng (6,2 triệu USD) vào việc xây dựng một nhà máy ở ven biển tỉnh Bình Định để nâng cao khả năng sản xuất và cắt giảm các khâu trung gian. “Điều đó sẽ giúp chúng tôi tiết kiệm chi phí. Chúng tôi phải nâng cao năng lực cạnh tranh để đối phó với chủ nghĩa bảo hộ”, ông Hòe cho biết thêm.

Nguồn: bloomberg.com – XM.

Từ khóa: Chủ nghĩa bảo hộ, Trump, kinh tế Việt Nam, đầu tư nước ngoài