Tác động của WTO đối với các nước đang phát triển

WTO1

Khoảng 2/3 trong số 161 thành viên của WTO là các nước đang phát triển (DCs). DCs đóng vai trò ngày càng quan trọng và tích cực trong WTO, bởi vì những quốc gia này đang trở nên quan trọng hơn trong nền kinh tế toàn cầu, và vì họ ngày càng tìm đến thương mại như một công cụ quan trọng trong nỗ lực phát triển. DCs là nhóm đa dạng với quan điểm và mối quan tâm rất khác nhau. WTO thường giải quyết những nhu cầu đặc biệt của các nước đang phát triển theo ba cách:

• Các hiệp định WTO có điều khoản đặc biệt đối với các nước đang phát triển

• Uỷ ban Thương mại và Phát triển là cơ quan chính tập trung vào công việc trong khu vực này trong WTO, với một số khác giải quyết các chủ đề cụ thể như thương mại, nợ và chuyển giao công nghệ.

• Ban Thư ký WTO hỗ trợ về kỹ thuật (chủ yếu là đào tạo) cho các nước đang phát triển.

1) Những vấn đề các nước đang phát triển và kém phát triển (LDCs) đang phải đối mặt

Chương trình nghị sự của WTO, việc thực hiện các thỏa thuận, và hệ thống giải quyết tranh chấp là để thúc đẩy lợi ích của các nước phát triển và DCs. Các nước kém phát triển (LDCs) đang bị cách ly trong hệ thống thương mại toàn cầu, và các sản phẩm của họ tiếp tục phải đối mặt với sự leo thang thuế quan.

Quy định áp dụng thống nhất cho các thành viên WTO đã tạo ra sự bất bình đẳng vì mỗi thành viên có hoàn cảnh kinh tế khác nhau.

Một trong những thước đo thường được sử dụng để đo lường sự thành công của WTO là khối lượng thương mại thế giới. Kết quả có vẻ rất khả quan khi thương mại thế giới đã tăng trung bình 25% trong 4 năm qua. Nhưng những lợi ích của việc gia tăng thương mại không được chia sẻ rộng rãi. Ví dụ, các nước kém phát triển, mặc dù chiếm 20% dân số thế giới, nhưng chỉ tạo ra 0,03% giá trị thương mại.

Mặc dù tự nhận là một tổ chức dân chủ, WTO đang bị chi phối bởi các nước công nghiệp hàng đầu và các công ty của các nước này. Các nước đang phát triển có rất ít quyền lực trong khuôn khổ WTO vì những lý do sau đây:

Mặc dù các nước đang phát triển chiếm đến 2/3 số thành viên WTO và bằng cách bỏ phiếu, về lý thuyết, có thể quyết định chương trình nghị sự và kết quả của các cuộc đàm phán thương mại, nhưng lợi thế này chưa bao giờ được sử dụng. Hầu hết các nền kinh tế của DCs theo cách này hay cách khác đều phụ thuộc vào Mỹ, EU, hoặc Nhật Bản về nhập khẩu, xuất khẩu, viện trợ, an ninh.., vv. Bất cứ sự phản đối nào tại WTO đều có thể đe dọa tới hòa bình chung và an ninh của các quốc gia đang phát triển.

Đàm phán thương mại luôn dựa trên nguyên tắc có đi có lại hoặc "đánh đổi". Đó là, một quốc gia đưa ra một nhượng bộ trong một khu vực, chẳng hạn như giảm thuế cho một sản phẩm nhất định, đổi lại nước khác sẽ tham gia vào một thỏa thuận nào đó.

Các nước đang phát triển hạn chế về nguồn nhân lực và kỹ thuật. Nhiều nước không thể tham gia 40-50 cuộc họp được tổ chức tại Geneva mỗi tuần. Do đó, họ thường tham gia đàm phán với tư thế chưa chuẩn bị sẵn sàng hơn so với các nước phát triển.

2) Mối quan tâm của các nước đang phát triển

Trong số các thành viên WTO, các nước đang phát triển có sức mạnh đáng kể. Trong tương lai, họ sẽ đóng vai trò thậm chí còn quan trọng hơn trong việc xây dựng sự đồng thuận toàn cầu.

Nói chung, các hỗ trợ kỹ thuật của WTO thường dành cho DCs, LDCs và các nước có thu nhập thấp đang trong quá trình chuyển đổi để điều chỉnh các quy định và nguyên tắc của WTO. Tuy nhiên, lợi thế của DCs trong hiệp định WTO dường như bị hạn chế, không có tính hữu dụng thực tế, do một số hiệp định WTO bỏ qua lợi ích của các nước đang phát triển .

Có một số vấn đề quan trọng cần phải được giải quyết thỏa đáng để bảo DCs trước những quốc gia khổng lồ vốn đang lợi dụng vỏ bọc WTO để thực hiện ý đồ cai trị của họ.
Dưới đây là một số mối quan ngại đang làm giảm bớt sự nỗ lực của DCs.

3) Mối quan ngại của DCs đối với Hiệp định về Nông nghiệp

Nông nghiệp được xác định là một trong những vấn đề quan trọng đối với các nước đang phát triển (DCs) theo Hiệp định WTO về Nông nghiệp (AOA). Thỏa thuận này tập trung vào bốn lĩnh vực cải cách: Tiếp cận thị trường, hỗ trợ trong nước, cạnh tranh xuất khẩu và Vấn đề vệ sinh / dịch tễ. Theo thỏa thuận này, các thành viên cam kết giảm thuế nhập khẩu, giảm trợ cấp xuất khẩu - quảng bá và hỗ trợ tổng thể để sản xuất nông nghiệp. Thỏa thuận này đề cập đến các nhu cầu và điều kiện cụ thể mà DCs phải đối mặt.

Bên cạnh việc đưa ra một viễn cảnh thuận lợi cho DCs, nó cũng ngụ ý những yếu tố có tác động nghiêm trọng tới các quốc gia này. Chẳng hạn như lĩnh vực nông nghiệp tại các nước đang phát triển và kém phát triển chiếm một tỷ trọng rất lớn trong GDP và việc làm của đất nước, trong khi con số tương ứng tại các nước phát triển là rất nhỏ. Vì vậy, việc mở cửa thị trường các nước phát triển cho các sản phẩm nông nghiệp là cần thiết, nhưng các nước công nghiệp phát triển lại duy trì các hàng rào thuế quan theo Hiệp định về Nông nghiệp, khiến sản phẩm của các nước đang phát triển rất khó khăn khi tiếp cận thị trường các quốc gia phát triển. Kết quả là, DCs và LDCs không thể xuất khẩu hàng hóa.

4) Mối quan ngại đối với SPS và TBT

Hiệp định vệ sinh và kiểm dịch thực vật (SPS) cho phép các nước có biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong biên giới của họ. Thỏa thuận này quy định các thành viên phải căn cứ vào các biện pháp dựa vào những hướng dẫn quốc tế và quy trình đánh giá rủi ro.

Các thỏa thuận này đã gây ra nhiều quan ngại trong các quốc gia đang phát triển vì thực tế là quyền thiết lập các tiêu chuẩn hiện thuộc về các nước giàu và công nghệ tiên tiến. Hiện nay, các nước công nghiệp buộc DCs phải tuân theo tiêu chuẩn thông qua việc thực hiện SPS và TBT. Một số nước Châu Phi cho rằng các tiêu chuẩn nhập khẩu thực phẩm châu Âu đã làm suy giảm nghiêm trọng xuất khẩu thực phẩm và hàng nông sản của họ.

Kết quả của việc thực hiện tự do hóa trong Vòng đàm phán Uruguay là nhiều quốc gia đã thay thế thuế quan bảo hộ bằng các rào cản phi thuế quan, bao gồm việc sử dụng và thực thi các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt.

Theo http://lifeblogsplus.blogspot.com - PT

Từ khóa:Tác động, WTO, nước đang phát triển, DCs, kinh tế toàn cầu, thương mại