Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Diễn đàn Dịch vụ châu Âu (ESF) là mạng lưới các đại diện của các nước châu Âu trong lĩnh vực dịch vụ với cam kết tích cực thúc đẩy tự do hóa thương mại dịch vụ quốc tế. Hoạt động chính của ESF là các cuộc đàm phán Hiệp định GATS của WTO, Hiệp định thương mại dịch vụ đa phương (TISA) và đàm phán thương mại song phương của EU về dịch vụ và đầu tư.

Trong khuôn khổ các cuộc đàm phán TTIP, Ủy ban châu Âu (EC) cho rằng TTIP mang lại một cơ hội lịch sử cho EU và Mỹ để tăng cường hợp tác, thống nhất các quy định mang tính bền vững. ESF ủng hộ quan điểm này chỉ khi bao gồm các quy định rõ ràng trong lĩnh vực dịch vụ.

Ngoài chương trình nghị sự đầy tham vọng về tiếp cận thị trường trong lĩnh vực dịch vụ TTIP, ESF ủng hộ mạnh mẽ việc thiết lập một quy trình nhằm thống nhất các quy định pháp lý trong TTIP. Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ quan điểm của EC, việc thống nhất hơn các quy định là bước đi quan trọng để hai thị trường xuyên Đại Tây Dương dần hội nhập sâu hơn cũng như để đảm bảo rằng cả hai sẽ cùng nhau thúc đẩy xây dựng các quy định quốc tế trong tất cả lĩnh vực của nền kinh tế, và đặc biệt là lĩnh vực dịch vụ. Các ngành dịch vụ hiện chiếm hơn ¾ thương mại giữa EU và Mỹ. Nếu TTIP thực sự muốn thiết lập một thị trường hội nhập sâu hơn điều cần thiết là phải giải quyết được vấn đề liên quan đến các quy định trong ngành dịch vụ. Hầu hết các ngành dịch vụ hiện đang được quản lý rất chặt chẽ, và lĩnh vực này xứng đáng để có một chương riêng biệt điều chỉnh trong khuôn khổ của TTIP nhằm tối đa hóa tiềm năng giữa 2 khu vực.

ESF đang tìm kiếm một sự thống nhất đầy tham vọng là loại bỏ tất cả các rào cản tiếp cận thị trường còn tồn tại giữa EU và Mỹ trong các ngành dịch vụ. Chúng tôi khuyến khích các nhà đàm phán đưa thảo luận về các vấn đề này, liệt kê các rào cản có tác động tiêu cực hiện có. Tiến trình hợp tác quy định không nên sử dụng như một cái cớ để trì hoãn những vấn đề đàm phán quan trọng trong TTIP. Tuy nhiên, ESF cũng hoàn toàn ý thức được những khó khăn trong việc mở cửa các ngành dịch vụ và do đó ESF tin rằng việc mang hai thị trường dịch vụ lớn nhất thế giới xích lại gần nhau không phải là nhiệm vụ có thể đạt được trong khuôn khổ các cuộc đàm phán. Đó là lý do ESF ủng hộ mạnh mẽ cho hơn một hiệp định tham vọng và toàn diện là TTIP thông qua khái niệm "hiệp định sống" theo đó các nhà làm luật giữa 2 bờ đại dương sẽ có cơ hội gặp gỡ và hiểu rõ những mục tiêu, phương pháp và làm việc cùng nhau để đưa ra những quy định gắn kết với nhau, hiệu quả và ít mang lại phiền toái nhất có thể.

Quá trình hợp tác giữa EU và Mỹ cũng cần tránh sự khác biệt trong các quy định pháp luật về quản lý các lĩnh vực dịch vụ mới. ESF ủng hộ các mục tiêu và nhiều khía cạnh khác trong tiến trình hợp tác quy định do ủy ban EC đề xuất, mà theo đó tất cả các ngành dịch vụ có liên quan đều sẽ được áp dụng. Nếu việc thiết lập một cơ chế hợp tác hoàn toàn không bao gồm các ngành dịch vụ thì việc làm đó trở nên không có ý nghĩa và sẽ làm mất đi cơ hội hợp tác cũng như những lợi ích liên quan.

Tuy nhiên, theo các tài liệu đã được công bố [1], hầu hết các hoạt động được đề xuất trong quá trình đàm phán TTIP đều được nhìn nhận rõ ràng nhất thông qua các khuôn khổ pháp lý áp dụng cho hàng hóa (ngoại trừ các dịch vụ tài chính - vốn rất được EU quan tâm và đề xuất đưa vào quy trình hợp tác). Đến đây, chúng ta có thể nhận thấy mối liên hệ giữa "hàng hóa và dịch vụ". Và chúng ta vẫn có thể tìm hiểu thêm nhiều nguyên nhân của mối liên hệ này khi đi sâu phân tích các chi tiết.

Bài viết này nhằm hướng sự tập trung vào 2 nội dung chính sau:

1. Các mục tiêu được thiết lập riêng cho ngành dịch vụ không giống với những mục tiêu đã được đặt ra dành cho hàng hóa.
2. Cho đến nay, các đề xuất được đưa ra, đặc biệt là về các khuôn khổ có tính thể chế trong TTIP, không thể đảm bảo một cách trọn vẹn rằng qúa trình hợp tác sẽ bao quát tất cả các ngành dịch vụ.

A – CÁC MỤC TIÊU ĐIỀU CHỈNH NGÀNH DỊCH VỤ

Trong hầu hết các văn bản của Ủy ban EC, các mục tiêu của chính sách công bao gồm các vấn đề an sinh xã hội, vấn đề bảo mật, sức khỏe cộng đồng, môi trường và bảo vệ người tiêu dùng, rất ít đề cập đến vấn đề bảo vệ nhà đầu tư. Chúng tôi cũng tìm được những tài liệu tham khảo về vấn đề bảo vệ hệ thống tài chính [2]. Tuy không bao hàm các mục tiêu quản lý quan trọng khác, nhưng tất cả những mục tiêu nói trên rất quan trọng và có giá trị thực sự.

Có một điểm khuyết trong các tài liệu của EC đó là mục tiêu phát triển một sân chơi bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Chúng ta đều biết rằng, nhiệm vụ quan trọng của việc điều chỉnh các ngành dịch vụ là nhằm mục đích đảm bảo tất cả những thành phần tham gia vào thị trường phải tuân theo các quy tắc cạnh tranh, đồng thời cũng phải đảm bảo rằng người tiêu dùng sẽ thu được lợi ích nhất định ở một mức giá tốt hơn, trong khi chất lượng dịch vụ vẫn được đảm bảo và luôn tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các dịch vụ mới.

1) Các dịch vụ chuyên nghiệp

Hiện nay tại EU và Mỹ, các dịch vụ chuyên nghiệp [3] được đặc trưng bởi 2 trạng thái hoặc được chính phủ giám sát hoặc tự điều chỉnh bởi các cơ quan chuyên môn. Có 5 loại hình chính trong luật pháp quốc gia hoặc các quy định tự điều chỉnh có tính cạnh tranh. Đó là:

i) Giá cố định,

ii) Giá khuyến nghị,

iii) Các quy định hạn chế quảng cáo,

iv) Quy định hạn chế nhập khẩu và các quyền bảo lưu: Chỉ tính riêng tại EU và Mỹ, nhiều ngành nghề và hàng hóa phải chịu quy định hạn chế nhập khẩu. Việc hàng hóa dịch vụ phải đạt những yêu cầu nhất định về chất lượng là rất cần thiết nhằm đảm bảo người tiêu dùng luôn có được sự đánh giá cần thiết. Tuy nhiên, xét ở một khia cạnh khác, các quy định cấp phép gắt gao quá mức có thể khiến các nhà cung cấp giảm nguồn cung, từ đó gây ra những hậu quả tiêu cực đối với vấn đề cạnh tranh và chất lượng dịch vụ.

v) Quy định về cơ cấu doanh nghiệp và bất cập từ thực tiễn kinh doanh đa ngành: Tại EU và Mỹ, một số ngành nghề được quy định cụ thể về cơ cấu. Việc này dẫn đến những hạn chế cơ cấu sở hữu của các công ty dịch vụ chuyên nghiệp cũng như phạm vi hợp tác với các công ty khác.

Trong một vài trường hợp, quy định này cũng gây ảnh hưởng đến việc mở rộng các chi nhánh và vấn đề nhượng quyền thương mại.

Việc thiết lập một cơ chế sẽ có thể giúp cho các nhà lãnh đạo của 2 bờ Đại Tây Dương đạt được những thỏa thuận hướng tới việc hòa hợp các quy định. Điều này có tác dụng khuyến khích hoạt động của ngành dịch vụ xuyên Đại Tây Dương. Tuy nhiên, các nhà quản lý vẫn cần có thời gian để phân tích sâu hơn những mục tiêu khác và chính hội ngành nghề hoạt động theo cơ chế tự điều chỉnh cũng cần thời gian để hiểu rõ hơn về chức năng của các đối tác của mình.

2) Các dịch vụ được điều chỉnh khác

Trong các ngành dịch vụ, các nhà quản lý thường sử dụng một loạt các thủ tục pháp lý. Tùy thuộc vào các khuôn khổ pháp lý nhất định, họ có thể phát hành các công cụ điều tiết" khác nhau, chẳng hạn như quy định, quyết định, nghị định, chính sách, thông báo, nghị quyết... Tất cả các công cụ này được đưa ra nhằm thực thi các chính sách quản lý, giải quyết tranh chấp hoặc đối phó với các vấn đề khác có liên quan.

Mục đích của các chính sách điều tiết bao gồm: i) thúc đẩy việc tiếp cận các ngành dịch vụ một cách rộng rãi, ii) thúc đẩy thị trường cạnh tranh lành mạnh, qua đó thúc đẩy quá trình cung cấp dịch vụ, chất lượng dịch vụ, cải tiến dịch vụ và giá cả hợp lý, iii) ngăn ngừa việc lạm dụng quyền lực của các công ty có khả năng chi phối thị trường lớn, ví dụ như việc đưa ra giá quá cao hoặc hành vi cạnh tranh không lành mạnh, iv) tạo ra môi trường thuận lợi để thúc đẩy đầu tư, v) thúc đẩy niềm tin của cộng đồng và người tiêu dùng, vi) bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Nhiều nội dung trong số các mục tiêu nêu trên được áp dụng trong các ngành bưu chính, viễn thông, năng lượng và một số ngành dịch vụ khác.

Hầu hết các mục tiêu nói trên đã không được Ủy ban EC xem xét đầy đủ trong quá trình đối thoại với Mỹ. Ngoài ra, một số điều đã được đề cập đến trong Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ (GATS). Vì vậy, các nhà đám phán EU và Hoa Kỳ nên xác định những vấn đề mới đối với những ngành có liên quan (xét cả trong hiện tại và tương lai), đồng thời xem xét và điều chỉnh lại các nghĩa vụ để phát triển một thị trường thực sự rộng mở. Có thể kể đến một ví dụ điển hình, mặc dù cung cấp các dịch vụ tương tự nhau, ngành thương mại điện tử, viễn thông và máy tính đang phải chịu những cơ chế quản lý riêng biệt. Trong thời đại của công nghệ thông tin như hiện nay, nền kinh tế kỹ thuật số được công nhận là đang đem đến những hình thức cạnh tranh mới mẻ và tạo ra cho khách hàng nhiều lựa chọn hơn. Do đó, cần thúc đẩy một sân chơi cạnh tranh lành mạnh thông qua cách đối xử công bằng về mặt chính sách giữa tất cả các nhà cung cấp (trong và ngoài nước) trong các ngành dịch vụ liên quan đến kỹ thuật số.

B - ĐỀ XUẤT CỦA ỦY BAN EC

1) Lỗ hổng trong nhận thức về các mục tiêu pháp lý đối với ngành dịch vụ

Trong hầu hết các văn bản hiện hành của ủy ban EC về hợp tác pháp lý (xem chú thích số 1 của bài viết này), khái niệm này được đưa ra dựa trên chính sách quản lý các hàng hóa mục tiêu. Các mục tiêu về chính sách công hợp pháp luôn được xem xét ở mức độ cao trong các vấn đề về môi trường, sức khỏe, an sinh, bảo vệ người tiêu dùng và bảo hộ lao động. Các ngành dịch vụ và các luồng đầu tư hiếm khi được đề cập đến trong chính sách này. Có nhiều quy định, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ, có tác động trực tiếp đến các hoạt động của các công ty tại EU do việc các công ty này đầu tư vào Mỹ gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp hoặc đôi khi không thể thực hiện được. Một số vấn đề được giải quyết thông qua các cuộc thảo luận về phương thức tiếp cận thị trường trong TTIP. Tuy nhiên, ESF cho rằng, đối với các lĩnh vực mà các bên không thể đạt được thỏa thuận thông qua thảo luận, quy trình hợp tác pháp lý sẽ là một công cụ hữu dụng giúp các nhà quản lý xích lại gần nhau hơn, khuyến khích họ hiểu nhau hơn và dần dần cho phép các nhà đầu tư ở cả 2 bờ Đại Tây Dương được đối xử tương tự như nhà đầu tư trong nước.

Một trong những khía cạnh đáng lưu tâm trong ngành dịch vụ là cấp thẩm quyền có khả năng điều chỉnh chính sách liên quan. Tại Mỹ, vai trò đó thuộc về các nhà lập pháp cấp bang, trong khi ở Châu Âu là ở cấp độ Liên minh. Các nhà lập pháp châu Âu vẫn đang tiếp tục thực hiện nhiệm vụ của mình hướng tới mục đích tiệm cận với nội dung của các vòng đàm phán. Tuy nhiên, trên thực tế, vấn đề lại xuất phát từ phía Mỹ. Thị trường độc lập của Mỹ thực sự không đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực dịch vụ. Điều này cho thấy vai trò của các nhà lập pháp Mỹ trong quá trình đàm phán và thực hiện TTIP là rất cần thiết.

Trong đề xuất do Ủy ban châu Âu EC đưa ra có một điều khoản "nếu một bên đưa ra lý do thỏa đáng để được cung cấp thông tin về các hoạt động điều chỉnh sắp xảy ra trong khu vực (thuộc một trong các nội dung điều chỉnh được quy định trong hiệp định giữa 2 bên) thì bên còn lại, trong khả năng của mình, phải đáp ứng nhu cầu thông tin đó đầy đủ và nhanh chóng nhất có thể" [4]. Trong một phần khác của bản đề xuất, EC cho rằng "khi một bên khác có liên quan đến các chính sách điều chỉnh của Mỹ hoặc của một nước thành viên EU đưa ra một yêu cầu nào đó, bên còn lại nên tạo điều kiện thuận lợi để thiết lập một cuộc đối thoại giữa các bên, bao gồm cả bên đưa ra yêu cầu, Mỹ và nước thành viên EU có liên quan". Nội dung này được đánh giá là rất cần thiết, tuy nhiên những từ ngữ được dùng trong bản đề xuất không đủ tạo ra sức mạnh buộc bên kia phải "tạo điều kiện thuận lợi cho một cuộc đối thoại". Tại Mỹ, có rất nhiều ngành dịch vụ được điều chỉnh ở cấp độ liên bang. Và nếu không có sự tham gia của các nhà quản lý trong các cuộc đàm phán với EU thì những lợi ích cấp bách và cần thiết hoàn toàn có thể bị vuột mất. ESF kêu gọi EC xem xét lại tình thế hiện tại và đưa ra yêu cầu mạnh mẽ đối với các nhà quản lý phải tham gia vào quy trình hợp tác chung.

2) Nhiều điều khoản điều chỉnh trong ngành dịch vụ không được đề cập trong các nội dung đề xuất của EC về các khuôn khổ có tính thể chế

Khi đề cập đến "các quy định mang tính điều chỉnh, khả năng ứng dụng cao và tính minh bạch", EC cho rằng "TTIP có thể sử dụng quan điểm đã được cả Mỹ và EU thông qua và xem như là 'những hiểu biết chung' tại Diễn đàn hợp tác pháp lý cấp cao (HLRCF) năm 2011" [5]. Tuy nhiên, đây chỉ có thể coi là "điểm khởi đầu" và không thể áp dụng trong mọi trường hợp của quy trình hợp tác TTIP. Thật vậy, trong phần 2 của tài liệu "Mô hình thực hành quy định tốt nhất" (Best Regulatory Practices) nêu rõ rằng "sau khi đề xuất các biện pháp quản lý cấp cao, Mỹ và Liên minh châu Âu sẽ tiếp tục áp dụng 'mô hình thực hành quy định tốt nhất' trong lĩnh vực thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư". Điều này chỉ rõ ra rằng, phạm vi và mức độ hợp tác pháp lý chỉ dừng lại ở mức độ liên bang; có nghĩa rằng tất cả các ngành dịch vụ được điều chỉnh ở cấp độ từng bang riêng lẻ sẽ không được đưa vào TTIP (các dịch vụ chuyên nghiệp, bảo hiểm, v.v...) và điều này hoàn toàn trái ngược với các ngành công nghiệp dịch vụ tại châu Âu. Tác động của TTIP có thể sẽ bị giảm đáng kể bởi yếu tố này.

C – CÁC CUỘC ĐỐI THOẠI PHÁP LÝ TRONG LĨNH VỰC DỊCH VỤ

a) Đối thoại chính sách về thị trường tài chính giữa Mỹ và EU (FMRD). Cuộc đối thoại này được chuẩn bị và tổ chức trước khi cuộc khủng hoảng kinh tế 2007/2008 diễn ra. Các quy định đến nay đã trở nên lỗi thời và không còn phù hợp bởi sự không minh bạch, tính hạn chế các thành phần tham gia và do đó không giải quyết được những vấn đề khúc mắc. ESF tin rằng, trong các cuộc đối thoại giai đoạn hậu khủng hoảng, các nhà đàm phán cần phải bổ sung một nghĩa vụ ràng buộc để thực hiện các tiêu chuẩn quốc tế đã được thống nhất một cách đồng bộ, thúc đẩy hội nhập toàn cầu, tạo ra thị trường tài chính an toàn hơn và có tình đàn hồi hơn. Tuy nhiên, nếu Mỹ không đồng tình với Châu Âu, họ có thể đưa ra lý do dựa trên cơ sở các nguyên tắc quản lý quốc gia, nhằm giữ gìn tính độc lập của cơ quan quản lý để từ chối điều khoản này. Nếu sự việc xảy ra theo chiều hướng này, Mỹ có thể phải giải trình trước các nhà lãnh đạo và công chúng tại cả Mỹ và Châu Âu. ESF ủng hộ mạnh mẽ đề nghị của EC đưa vấn đề quy định tài chính vào nội dung của TTIP.

b) Tương tự, ESF ủng hộ tiến trình thống nhất các quy định về bảo hiểm đang diễn ra giữa Mỹ và EU (còn gọi là Dự án Đối thoại Chiến lược Mỹ-EU) trong đó Cơ quan Bảo hiểm Mỹ, thuộc Văn phòng Bảo hiểm Liên bang và Hiệp hội các nhà bảo hiểm quốc gia (NAIC), sẽ làm việc với các đối tác EU (EIOPA - Cơ quan Bảo hiểm và Bồi thường EU). Việc đối thoại chiến lược này cũng nên được xem xét để có thể đưa vào khuôn khổ Chương trình hợp tác quy định Mỹ-EU.

c) Trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), EU và Mỹ đã đồng ý sẽ tiếp tục thảo luận về các Nguyên tắc thương mại về dịch vụ ICT tháng 4/2011, để giải quyết nhiều vấn đề về quản trị đang tồn tại (như quy tắc quốc gia, truy cập vào các mạng thông tin truyền thông, cơ sở dữ liệu, cơ sở hạ tầng cho dịch vụ ICT, sử dụng quang phổ, cơ quản quản lý, cơ quan cấp phép và các mối quan hệ nội bộ khác). Mặc dù thỏa thuận về các nguyên tắc thương mại dịch vụ ICT còn đang được xem xét, tuy nhiên đây là minh chứng tuyệt vời cho thấy việc thống nhất các quy định có vai trò quan trọng như thế nào trong việc thúc đẩy các chính sách khuyến khích tăng trưởng của Mỹ và EU cũng như trong nền kinh tế toàn cầu.

d) Các nhà cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp như kế toán, kiểm toán viên, kiến trúc sư, kỹ sư và luật sư cũng mong muốn có cơ hội trao đổi quan điểm với các nhà quản lý chính sách nhằm đạt được những quy định tốt nhất. Nếu các nhà chính sách không tìm cách bảo vệ cho người sử dụng dịch vụ thông qua việc yêu cầu các tiêu chuẩn về bằng cấp và đạo đức cao thì sự phân hóa sẽ không quá rộng như hiện nay. Một số lĩnh vực dịch vụ đã đạt được thành công trong việc chuyển tiếp các quy định ngành nghề. Ví dụ, các kiến trúc sư khu vực tư nhân của EU và Mỹ đã thực hiện thừa nhận lẫn nhau về bằng cấp giữa 28 nước châu Âu với 50 bang của Mỹ. Việc kết thúc được Hiệp định Kinh tế Thương mại giữa EU và Canada mới đây đã mang lại một nền tảng tuyệt mà Mỹ và EU có thể làm điều tương tự. Tuy nhiên, đối với một số dịch vụ khác, điển hình là kiểm toán, các nhà kiểm toán EU đang thực hiện theo Quy định số 537/2014 của EC, và hiện quy định này là rất khác biệt không chỉ về tiêu chuẩn kiểm toán quốc tế được thừa nhận trên toàn cầu mà còn về phạm vi bên trong khu vực EU. Hiệp định TTIP là cơ hội thật sự để các bên liên quan cùng nỗ lực sáng tạo nhằm tạo ra sự hợp tác pháp lý tốt hơn trong các lĩnh vực dịch vụ chuyên nghiệp.

e) Trong các lĩnh vực như chuyển phát nhanh, dịch vụ bưu chính và dịch vụ vận tải hậu cần, với hàng loạt các quy định và luật lệ liên quan đến hàng hóa, hải quan, an ninh, chuẩn hóa, vận tải... cũng đang tạo ra những rào cản giữa Mỹ và EU cần được các nhà làm luật xác định, đánh giá liệu các quy định này có phù hợp với mục đích của 2 bên và liệu có thể quy định chúng trở nên ít nghiêm ngặt hơn, ít tốn kém hơn hoặc các giải pháp ở cấp độ quốc tế có đạt được cùng một mục đích như vậy hay không. Từ góc độ của dịch vụ chuyển phát nhanh, chúng tôi hoan nghênh sự hợp tác giữa các cơ quan quản lý trong vấn đề hải quan và quy trình an ninh hàng không. Sự hợp tác này đã dẫn đến việc thừa nhận lẫn nhau trong một số quy trình và chương trình khác nhau như AEO và CTPAT. Chúng tôi mong đợi sự tinh giảm hơn nữa các quy trình này thông qua việc trao đổi dữ liệu an ninh hàng không (ACAS) giữa Mỹ và EU, phát triển các tiêu chuẩn mới để có thể áp dụng ở cấp độ toàn cầu. Hợp tác quy định trong TTIP sẽ là cơ hội hoàn hảo cho các bước tiến xa hơn trong các lĩnh vực này.

f) Trong dịch vụ vận tải hàng không, một Ủy ban hỗn hợp đã được thành lập trong khuôn khổ Hiệp định vận tải hàng không EU-Mỹ (ATA) vào năm 2008. Tuy nhiên, các cuộc đối thoại này nên đi xa hơn nhằm giải quyết tất cả các loại hình dịch vụ hoạt động và phụ trợ trong ngành hàng không như hệ thống bảo mật máy tính; bảo dưỡng, sữa chữa máy bay; cung cấp và quảng bá dịch vụ hàng không; dịch vụ mặt đất; và các hoạt động dịch vụ tại sân bay.

g) Dịch chuyển cá nhân là chủ thể quan tâm của tất cả các loại hình dịch vụ cũng như lĩnh vực sản xuất. Việc di chuyển của lao động có tay nghề/ chuyên môn cao bên trong nội bộ các công ty hay giữa các đối tác của công ty là ưu tiên của ESF. Tuy nhiên, mặc dù có một số chương trình miễn trừ visa nhưng vấn đề này đến nay vẫn rất phức tạp, khó khăn và kéo dài đối với các chuyên gia giữa hai thị trường phát triển nhất thế giới là Mỹ và EU. ESF nhận thức đầy đủ về tất cả các yêu cầu an ninh, nhưng chúng tôi tin rằng vẫn là có thể trong việc tăng cường trao đổi chuyên gia tạm thời giữa hai bờ Đại Tây Dưng. Việc cấp phép và quy trình cấp visa cần được thực hiện nhanh hơn và dễ dàng hơn, và không nên đặt ra giới hạn nào. Một trong những cách để đạt được sự hiểu biết lẫn nhau là thông việc đối thoại giữa các cơ quan di trú về các vấn đề liên quan đến việc nhập cảnh có thời hạn của các chuyên gia. TTIP là con đường thích hợp cho các cuộc đối thoại như vậy.

ESF tin rằng các cuộc đàm phán TTIP là cơ hội duy nhất để khuyến khích tất cả các nhà quản lý trong lĩnh vực dịch vụ làm việc cùng nhau, hướng đến các quy định tốt hơn và hiệu quả hơn. Các nhà làm luật trong nhiều lĩnh vực cần khẩn trương làm việc cùng nhau nhằm giảm thiểu và loại bỏ sự trùng lắp và thiếu nhất quán trong các quy định hiện hành, lĩnh vực nào có thể và thích hợp có thể đàm phán để thực hiện việc công nhận lẫn nhau hoặc đồng ý về một cơ chế tương đương sau khi đã thực hiện kiểm định/ đánh giá.

D – NHỮNG MỤC TIÊU CẦN THIẾT ĐƯA VÀO QUY TRÌNH HỢP TÁC PHÁP LÝ TRONG LĨNH VỰC DỊCH VỤ

ESF tin rằng, khi đề xuất các biện pháp, Mỹ và EC nên thiết lập một quy trình nhằm thống nhất các quy định hợp tác, trong đó có sự tham gia của các nhà quản lý thuộc các lĩnh vực dịch vụ cụ thể. "Mô hình thực hành quy định tốt nhất" hàm ý như sau:

• Các đề xuất nên được thông qua theo một quá trình "mở" và minh bạch, buộc các nhà quản lý của mỗi bên phải tham khảo ý kiến của những người liên quan trước khi nêu đề xuất và biện pháp có ảnh hưởng đáng kể đến lợi ích của các bên khác.

• Nên tham khảo ý kiến của các bên có liên quan và tạo điều kiện thuận lợi để họ có đủ thời gian phân tích, dẫn giải các nội dung.

• Các nội dung và điều khoản cần được soạn thảo dựa trên cơ sở đánh giá các tác động thích đáng.

• Nên hướng đến mục tiêu tránh tạo ra các áp lực nặng nề lên các đối tượng được quy định.

• Nên giảm thiểu những tác động bất lợi về kinh doanh.

• Hướng đến mục tiêu giảm thiểu và loại bỏ những thủ tục, quy định trùng lắp và thiếu nhất quán giữa Mỹ và EU trong các quy định hiện hành.

• Nên được đánh giá trên cơ sở định kỳ thông qua một quy chế minh bạch.

Các nhà quản lý trong những ngành dịch vụ có liên quan cần phải phối hợp chặt chẽ để tăng cường khả năng thích ứng với các điều chỉnh pháp lý, tìm hiểu khả năng đạt được những mục tiêu tương tự thông qua việc công nhận lẫn nhau hoặc chấp nhận một cơ chế tương đương. Ngoài ra, các bên phải đảm bảo khẩn trương làm việc cùng nhau nhằm thực thi các tiêu chuẩn đã được thống nhất, đồng thời cũng phải hợp tác tốt hơn trên các diễn đàn quốc tế.

Khi một lĩnh dịch vụ cụ thể được xác định là lĩnh vực lý tưởng để triển khai các nội dung hợp tác pháp lý, các nhà quản lý nên tổ chức các cuộc gặp gỡ và trao đổi một cách thường xuyên. Điều làm này có thể giúp giải quyết các khúc mắc, đáp ứng các nhu cầu tốt hơn và qua đó dẫn đến khả năng tăng cường thương mại và đầu tư giữa các bên.

Các nhà quản lý nên thiết lập một quy trình trong việc đề xuất kế hoạch hoặc chương trình hành động hướng đến việc gia tăng khả năng thích ứng với những điều chỉnh pháp lý. Các kế hoạch, chương trình hành động của mỗi ngành nghề, lĩnh vực dịch vụ sẽ được báo cáo trước Hội đồng hợp tác pháp lý hoặc bất kỳ cơ quan nào thuộc TTIP. Nội dung của báo cáo cần phải cụ thể hóa được những việc đã thực hiện, những hiệu quả đạt được, những vấn đề còn tồn tại và một lộ trình điều chỉnh, cải tiến. Các báo cáo tương tự của các lĩnh vực ngành nghề khác sẽ được công bố gần như cùng lúc, qua đó các nhà quản lý có thể có được cái nhìn toàn diện về quá trình thực hiện hợp tác pháp lý, đồng thời có thể đưa ra đánh giá về tiến độ, quy trình thực hiện...

Tuy nhiên, cần phải nhấn mạnh rằng, nên thiết lập một quy định về tính thiện chí trong quá trình hợp tác pháp lý (nhưng không áp dụng cho mọi trường hợp). ESF cho rằng các nội dung trong hợp tác về pháp lý hay bất kỳ quy định nào khác trong TTIP liên quan đến hợp tác đều không nên phụ thuộc quá nhiều vào các cơ chế giải quyết tranh chấp.

Kết luận

ESF cho rằng, sau khi quá trình đàm phán kết thúc, sẽ còn rất nhiều nội dung trong TTIP đòi hỏi các nhà quản lý phải tiếp tục nghiên cứu, làm việc và trao đổi. Đối với những nội dung này, TTIP nên đảm bảo rằng các nhà lãnh đạo sẽ có đầy đủ phương tiện và công cụ cần thiết để dần dần tiệm cận với nhau và đạt được sự hòa hợp pháp lý, tạo ra một TTIP năng động, một "hiệp định sống" thực sự linh hoạt nhằm gắn kết các khu vực. Đồng thời các nhà lãnh đạo cũng cần phải tận dụng sự hợp tác quốc tế để tăng cường hiệu lực và hiệu quả khi triển khai thực hiện các nội dung, mục tiêu của TTIP tại đất nước của mình.

TTIP mang lại một cơ hội lịch sử cho EU và Mỹ trong việc tăng cường hợp tác, thống nhất các quy định mang tính bền vững trong lĩnh vực dịch vụ. ESF kêu gọi các nhà đàm phán TTIP hướng đến mục đích phát triển một sân chơi bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, đảm bảo tất cả những thành phần tham gia vào thị trường phải tuân theo các quy tắc cạnh tranh, đồng thời cũng phải cam kết chất lượng dịch vụ vẫn được đảm bảo và luôn tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các dịch vụ mới. Các thành viên ESF tin tưởng mạnh mẽ rằng các quy định hết sức minh bạch sẽ thúc đẩy thị trường cạnh tranh lành mạnh, qua đó người tiêu dùng sẽ thu được lợi ích cao hơn từ việc có nhiều lựa chọn tốt hơn trong khi chất lượng dịch vụ vẫn được đảm bảo.

[1] a) TTIP - Trade Cross-cutting disciplines and Institutional Provisions - Initial EU Position Paper - July 201

TTIP - Trade Cross-cutting disciplines and Institutional Provisions - Initial EU Position Paper - July 2013

b) TTIP - The Regulatory Part - DG Trade - Sep 2013

c) TTIP – Speech of Trade Commissioner Karel De Gucht "Solving the Regulatory Puzzle" - Prague – October 2013

d) TTIP - DG Trade Paper on Cooperation on financial services regulation - 27 January 2014

e) EU Commission leaked paper on "Regulatory Co-operation on Financial Regulation in TTIP" - 5 March 2014

f) TTIP - DG Trade Paper on Regulatory Coherence position paper - 11 12 2013

[2] Tài liệu này không bao gồm trường hợp các dịch vụ tài chính cụ thể. Tuy nhiên, cần lưu ý, mục tiêu của quản lý tài chính không chỉ gồm các khía cạnh a) niềm tin đối với thị trường – nhằm duy trì niềm tin đối với hệ thống tài chính, và b) sự ổn định tài chính – góp phần bảo vệ và tăng cường tính ổn định của hệ thống tài chính, mà còn c) bảo vệ người tiêu dùng – đảm bảo người tiêu dùng luôn được bảo vệ ở mức độ thích hợp, và d) giảm tội phạm tài chính – giảm quy mô và mức độ của các loại tội phạm tài chính đối với các doanh nghiệp được điều chỉnh.

[3] Các ngành nghề được xem là dịch vụ chuyên nghiệp bao gồm các ngành như luật sư, kế toán, kiểm toán, kiến trúc sư, kỹ sư và dược sĩ. Trên thực tế, có rất nhiều ngành nghề được coi là dịch vụ chuyên nghiệp tại EU và Mỹ, ví dụ như tại Anh có đến 220 ngành nghề, tại Đức là 152. Xem thêm tại dịa chỉ: http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/regprof/ index.cfm

[4] Xem đoạn cuối phần 3, trang 2 của DG Trade Paper on Regulatory Coherence position paper

[5] Diễn đàn này tạo ra một thiết chế cho quan chức cấp cao trong tất cả các lĩnh vực của các chính phủ thảo luận các vấn đề điều chỉnh chính sách . Diễn đàn nhằm nâng cao chất lượng của các quy định, chính sách của cả 2 bên thông qua việc chia sẻ thực tiễn quản lý các vấn đề rủi ro, đánh giá tác động và các biện pháp kỹ thuật nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Diễn đàn được chủ trì bởi Tổng giám đốc của Tổng cục Doanh nghiệp – Công nghiệp EU và Chánh văn phòng Cơ quan Thông tin và Thể chế (OIRA) thuộc Văn phòng Quản lý và Ngân sách của Mỹ.

Theo http://www.esf.be/ - PC

Từ khóa: Hiệp định thương mại tự do, TTIP, ngành dịch vụ, diễn đàn dịch vụ Châu Âu, ESF, EU, Mỹ, TISA, WTO