Mỹ đang viết lại các hiệp định thương mại theo hướng có lợi cho riêng họ

23.07-18

Sự phát triển của lĩnh vực công nghệ buộc các nước phải cân nhắc lại những hiệp ước không cân bằng.

Đang có một vài xu hướng mới trong cách các hiệp định kinh tế và thương mại được định hình... hoặc viết lại.

Tuần trước, một phiên bản đổi mới của NAFTA đã hoàn tất ký kết. Đây là hiệp định thương mại giữa Mỹ, Canada và Mexico, ra đời từ những năm 1990. Có khá nhiều thay đổi lớn trong phiên bản mới của hiệp định, mặc dù Canada và Mexico từng kịch liệt phản đối những thay đổi này.

Đồng thời, Mỹ cũng đang tái đánh giá những thỏa thuận đã ký trước đây với Trung Quốc, Liên minh Châu Âu, Vương quốc Anh và Ấn Độ. Nhiều người cho rằng cách tiếp cận của Mỹ bắt nguồn từ khao khát riêng của Tổng thống Donald Trump, muốn viết lại các quy tắc thương mại. Tuy nhiên, các dữ liệu thực tế cho thấy một sự thật hoàn toàn khác.

Nguyên nhân thật sự bắt nguồn từ sự thay đổi mang tính cấu trúc của nền kinh tế toàn cầu, và sự phát triển của khoa học công nghệ trong hai thập kỷ qua, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và thương mại điện tử, đa phần đều bị thống trị bởi các doanh nghiệp Mỹ.

Nhu cầu tái thiết các quy tắc

Mỹ tin rằng những hiệp định trước đây không đảm bảo lợi ít tốt nhất cho nước mình. Hãy nhìn vào những sự thay đổi vừa được thiết lập trong hiệp định NAFTA giữa Mỹ, Canada và Mexico. Washington chịu thâm hụt thương mại hàng năm với Mexico vào khoảng 100 tỷ USD, trong khi với Canada là khoảng 27 tỷ USD.

Washington đang cố gắng xóa bỏ tình trạng này bằng cách thay đổi bản chất của các giao dịch thương mại, trong đó, các sản phẩm công nghệ cao của Mỹ được bán đi nhiều hơn.

Một trong những thay đổi bao gồm quy định 40 - 45% giá trị xe hơi phải được sản xuất ở những khu vực có "tiền lương cao", điều này cũng tạo thuận lợi cho các nhà sản xuất xe hơi Mỹ. Như một cách phòng tránh bất trắc về sau, Washington cũng đặt yêu cầu tái rà soát hiệp định sau 6 năm đi vào hiệu lực, và trong trường hợp nó không có lợi cho Mỹ.

Thay đổi theo hướng có lợi cho Mỹ

Hiệp định giữa Mỹ với Trung Quốc cũng có những thay đổi lớn trong các điều khoản, mặc cho sự miễn cưỡng của Trung Quốc.

Tương tự vậy, các thỏa thuận giữa Mỹ và EU cũng đang được tái rà soát. Tuần trước, chính quyền Mỹ đã đe dọa áp phí hơn 1,3 tỷ USD đối với hàng nhập khẩu Pháp để đáp trả ý định của Paris về việc áp thuế lên các dịch vụ do công ty kỹ thuật số của Mỹ cung cấp tại Pháp. Sự kiện này khiến nhu cầu tái ra soát hiệp ước thương mại với EU trở nên cấp bách hơn.

Sự thay đổi của các hiệp định, bắt nguồn từ những tiến bộ khoa học kỹ thuật, không bị giới hạn trong phạm vi quan hệ song phương hoặc trong những khối kinh tế. Chính quyền Mỹ đang đe dọa rút lui khỏi Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nếu các hiệp định của tổ chức này không bắt kịp với những thay đổi đang diễn ra trong nền kinh tế thế giới, từ góc nhìn của Washington.

Điều này đồng nghĩa các thể chế quốc tế phải mau chóng làm mới lại những điều khoản của mình hoặc chịu sự sụp đổ. Sự thay đổi phải đáp ứng được yêu cầu từ những thực tiễn kinh tế mới.

Tuy vậy, mặc cho tất cả những sự kiện nêu trên, vấn đề thực sự ở đây không nằm ở sự thay đổi của các hiệp định. Các hiệp định có thể được tái rà soát. Nhưng động cơ đằng sau nó lại hoàn toàn khác.

Những sự thay đổi này tương đương với một sự chuyển giao tài sản to lớn; điển hình là sự phát triển "điên cuồng" của các ông lớn trong ngành công nghệ như Amazon và Alibaba Trung Quốc. Những thay đổi này sẽ khiến ngành thương mại bán lẻ truyền thống sụp đổ trên toàn thế giới, dẫn đến một sự thay đổi quyền lực đáng kể, bằng chứng là việc Amazon đang chuyển mình thành công ty có giá trị thương mại lớn nhất thế giới, vượt mức 1,5 nghìn tỷ USD.

Tất cả các quốc gia trên thế giới cần chuẩn bị sẵn sàng trước những thay đổi này và cố gắng đương đầu với thách thức của thời đại mới.

Nguồn: Gulfnews

Từ khóa: Toàn cầu hóa, công nghiệp 4.0, kinh tế kỹ thuật số, hiệp định thương mại