Đánh giá tác động kinh tế của COVID- 19 đối với các nước ASEAN

31.03-01

Đại dịch COVID – 19 trước hết là một thảm kịch của con người. Các biện pháp được đưa ra để đối phó với đại dịch có thể cứu sống người bệnh nhưng vẫn có những tác động kinh tế trên phạm vi rộng và gây ra ảnh hưởng xấu đối với kinh tế. Hiện có những nghiên cứu ước lượng tác động kinh tế của virus. Tuy nhiên, tập trung nhiều là vào các cơ chế lây lan ảnh hưởng xấu đến kinh tế và trong việc phê bình cách đánh giá tác động kinh tế được thực hiện, hiện hướng vào khu vực ASEAN.

COVID -19 đang tấn công các nền kinh tế ASEAN vào thời điểm khi mà các yếu tố rủi ro khác, như suy thoái tăng trưởng toàn cầu, đang gia tăng.

COVID- 19 đang làm gián đoạn ngành du lịch và di chuyển, chuỗi cung ứng và nguồn cung lao động. Sự bất ổn đang làm tăng các quan điểm tiêu cực. Tất cả điều này ảnh hưởng đến thương mại, đầu tư và đầu ra, từ đó ảnh hưởng đến tăng trưởng. Du lịch và công tác, cũng như các ngành liên quan, đặc biệt hàng không và khách sạn, là những ngành bị tác động đầu tiên. Các điều kiện trở nên tệ hơn khi nhiều quốc gia đóng cửa biên giới.

Sự gián đoạn nguồn cung bắt nguồn phần lớn từ Trung Quốc sẽ phản ánh thông qua chuỗi giá trị và gián đoạn sản xuất. Vì Trung Quốc là trung tâm khu vực và chiếm 12% thương mại toàn cầu về phụ tùng và linh kiện, chi phí của sự gián đoạn này trong ngắn hạn sẽ khá cao.

Các tác động tiêu cực của việc sắp xếp kiểm dịch đối với nguồn cung lao động cũng có thể tăng cao phụ thuộc vào thời gian và lĩnh vực. Sản xuất đã bị ảnh hưởng nặng nề so với các ngành dịch vụ, trong đó viễn thông và công cụ hỗ trợ công nghệ khác hạn chế sự sụt giảm trong năng suất.

Tất cả những gián đoạn này sẽ dẫn đến sự sụt giảm mạnh về nhu cầu trong nước. Tác động lên tăng trưởng kinh tế sẽ tiếp tục làm nảy sinh những gián đoạn này. Hiệu ứng gộp này có thể khuếch đại và mở rộng những tác động ngắn hạn trong thời gian dài.

Chi phí kinh tế cao nhất có thể đến từ các tài sản vô hình. Tác động của quan điểm tiêu cực về tăng trưởng và sự bất ổn chung- vốn đang ảnh hưởng đến thị trường tài chính – sẽ làm giảm đầu tư, tiêu dùng và tăng trưởng trong dài hạn.

Suy thoái trên khắp thế giới hiện dường như không thể tránh khỏi, mặc dù các biện pháp kích thích đang được dự tính. Nếu suy thoái xảy ra, sẽ có sự gia tăng mạnh về thất nghiệp và nghèo đói. Một số biện pháp tránh phụ thuộc vào Trung Quốc, hoặc nhìn chung là việc chống lại toàn cầu hóa, cũng có thể là một gợi ý về đại dịch này.

Trong số các nước ASEAN, Singapore, Malaysia và Thái Lan hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng khu vực và sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi sự sụt giảm trong cầu hàng hóa sản xuất giữa các nước này. Indonesia và Philippines đã tăng cường tham gia chuỗi cung ứng và cũng sẽ chịu tác động tương ứng. Việt Nam là thành viên ASEAN mới duy nhất gia nhập vào chuỗi cung ứng với Trung Quốc và cũng đang trải qua sự gián đoạn cung ứng nghiêm trọng.

Theo thời gian, các điều chỉnh về phía cung sẽ thay đổi mô hình thương mại và đầu tư. Việc điều chỉnh chính sẽ gồm việc di dời các hoạt động nhất định theo chuỗi cung ứng từ Trung Quốc sang các quốc gia ASEAN. Mặc dù, đại dịch sẽ gián đoạn giai đoạn di dời, các nước ASEAN có thể hưởng lợi từ các khoản đầu tư, giảm thiểu các tác động tiêu cực tổng thể.

Tất cả các nước ASEAN đều phụ thuộc vào dòng chảy du lịch, trong đó Thái Lan là nước phụ thuộc nhiều nhất. Cambodia và Lào nhận phần lớn vốn đầu tư và viện trợ từ Trung Quốc, và sự sụt giảm tăng trưởng rõ rệt ở Trung Quốc sẽ ảnh hưởng mạnh đến các nước này.

Philippines và các nước dọc theo sông Mê Kong có dân số lao động nước ngoài lớn và lệnh hạn chế việc di chuyển hoặc triển vọng việc làm vì sự lây lan dịch COVID- 19 sẽ ảnh hưởng đến các quốc gia gửi và nhận lao động nước ngoài. Brunei và Malaysia là các nhà xuất khẩu ròng dầu và cuộc chiến giá gián tiếp bị đại dịch gây ra sẽ tác động mạnh tới những nước này. Các nước còn lại sẽ hưởng lợi từ giá dầu thấp hơn, khi ngành vận tải đang gặp khó khăn.

Trong đo lường tác động của COVID- 19, điều quan trọng là phải tách biệt tác động biên từ các kết quả quan sát được. Điều này quan trọng vì biện pháp khắc phục có thể thay đổi phụ thuộc vào nguyên nhân gián đoạn. Việc này yêu cầu một khung phân tích có thể đo lường độ lệch từ một kịch bản cơ sở kết hợp các xu hướng có sẵn. Một phân tích dựa theo mô hình, thay vì chủ nghĩa kinh nghiệm, được yêu cầu để khắc phục vấn đề.

Ngay cả trước khi dịch bệnh bùng phát, nguy cơ suy thoái tăng trưởng toàn cầu vẫn đang gia tăng. Việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực đã bắt đầu, ban đầu được thúc đẩy bởi mức lương tăng ở Trung Quốc và tăng tốc bởi chiến tranh thương mại Mỹ- Trung. Mặc dù, dịch COVID- 19 có thể đẩy nhanh hơn tốc độ và mức độ tái cấu trúc, song dịch bệnh chỉ là nguyên nhân một phần cho những gì có thể xảy ra. Sẽ là sai lầm khi xem tất cả sự gián đoạn hiện tại là do dịch COVID- 19. Nếu chiến tranh thương mại không diễn ra trước dịch bệnh, COVID- 19 có thể dẫn đến sự gián đoạn lớn hơn đối với các chuỗi cung ứng.

Bất kỳ đánh giá tác động nào đều phải công nhận rằng sự lây lan của COVID- 19 là không thể đoán trước được, và chính phủ cũng phản ứng như vậy. Khó để ước tính tác động của một cú sốc bất ổn. Điều này nhấn mạnh tính cấp thiết phải mô hình hóa và những phân tích kịch bản chặt chẽ. Xu hướng hiện nay chỉ ra những rủi ro gia tăng, thường tăng tốc, như với các dịch bệnh trước đây. Sự bất ổn này cho thấy sự cần thiết phải thận trọng trong việc đánh giá, và hiệu chuẩn lại thường xuyên trong việc đưa ra các đánh giá.

*Jayant Menon là thành viên cao cấp trao đổi trong Chương trình Nghiên cứu Kinh tế Khu vực tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, Singapore.

Nguồn: East Asia Forum

Từ khóa: tác động kinh tế, dịch COVID- 19, ASEAN