Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Chủ nghĩa dân túy – được định nghĩa là sự nghi ngờ đối với tự do thương mại và thù ghét các thỏa thuận đa phương – đang nổi lên ở Mỹ và nhiều nơi trên thế giới. Tình trạng này đã khiến các nhà kinh tế học lo ngại về sự suy vong của quá trình toàn cầu hóa.

Cuộc chiến giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể là khởi đầu cho một quá trình to lớn hơn, và ảnh hưởng sâu sắc đến nền kinh tế toàn cầu.

Theo một nghiên cứu của công ty Capital Economics cho biết, cuộc chiến thương mại hiện tại sẽ tiếp tục leo thang - và có khả năng sẽ làm thay đổi cách thức mà các quốc gia khác giao thương với nhau.

Trong báo cáo gửi khách hàng vào tuần qua, nhà kinh tế học cấp cao Neil Shearing ghi chú rằng: “Sự tăng trưởng nhanh chóng của các dòng chảy hàng hóa, dịch vụ, con người và vốn đầu tư xuyên biên giới – vốn là biểu tượng của nền kinh tế toàn cầu trong hai thập kỷ qua – có khả năng sẽ đảo ngược.”

Ông Neil Shearing cảnh báo rằng: “Chúng ta có thể sẽ chứng kiến sự kết thúc của toàn cầu hóa”. Ông bổ sung thêm rằng những xu hướng hiện tại có “sức ảnh hưởng lên nền kinh tế vĩ mô, và nó lan tỏa rộng hơn nhiều so với các chính sách thuế quan ăn miếng trả miếng”.

“Làn sóng phản đối toàn cầu hóa lan rộng”

Thứ hai vừa qua, Trung Quốc đã quyết định hạ giá đồng nhân dân tệ xuống mức thấp hơn phạm vi thông thường. Đồng thái này sẽ góp phần làm tăng tính cạnh tranh cho hàng Trung Quốc trên thị trường toàn cầu, và bù trự một phần tổn thất từ thuế quan. Đồng thời, nó cũng tiếp tục kéo dài cuộc chiến giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Cuộc đối đầu hiện tại cũng gây ra nỗi lo về một trật tự thế giới đã tồn tại nhiều thập kỷ.

Nhà kinh tế học viết: “Cuộc chiến thương mại hiện tại giữa Mỹ và Trung Quốc có nguy cơ sẽ là sự khởi đầu cho một làn sóng phản đối toàn cầu hóa rộng hơn, cuối cùng dẫn đến sự tan rã của hệ thống tự do thương mại dựa trên luật lệ - một hệ thống từng giúp quản lý các dòng chảy hàng hóa, nguồn vốn và lao động xuyên biên giới trong 70 năm qua.”

Nghiên cứu của Shearing cũng tương tự như những cảnh bảo từng được đưa ra bởi các tổ chức khác, những người cho rằng thái độ ác cảm của Trump đối với tự do thương mại sẽ lây lan ra toàn cầu, và nó có thể còn tồn tại mãi sau nhiệm kỳ của ông.

Tháng 6 vừa qua, ông Trump đã đe dọa áp thuế quan lên Mexico, dù nước này vừa chấp thuận một hiệp ước thương mại với Mỹ và Canada.

Seema Shah, một chiến lược gia cấp cao về đầu tư toàn cầu tại công ty Principal Global Investors nhận định rằng, cuộc chiến của Mỹ với nước láng giềng phía nam đã làm xói mòn đến “cực hạn” lòng tin của các đồng minh vào chính sách thương mại Mỹ.

Bà Seema chia sẽ với trang Yahoo Finance trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 6: “Nền thương mại toàn cầu đã phát triển hàng thập kỷ có khả năng sẽ bị đảo ngược hoàn toàn.”

Ông Shearing chỉ ra rằng thế giới đã từng trải qua những giai đoạn tăng trưởng nhờ vào nền thương mại tự do không bị chính phủ can thiệp, để rồi sự tăng trưởng ấy bị chặn lại bởi chủ nghĩa bảo hộ.

Thực tế, ngay cả các tiến trình toàn cầu hóa vào cuối thế kỷ 19 và giữa thế kỷ 20 cũng từng phải đi đến hồi kết, vậy nên việc quá trình toàn cầu hóa hiện tại có tiến gần đến kết thúc cũng không phải là điều quá bất ngờ.

Ông Shearing tin rằng, quá trình toàn cầu hóa hiện đại cũng sẽ kết thúc vì những thay đổi kỹ thuật công nghệ - chẳng hạn như công nghệ tự động hóa – khiến việc sản xuất và phân phối diễn ra tại cùng một địa điểm sẽ rẽ hơn.

Ông viết: “Trước đây, các loại kỹ thuật công nghệ mới từng giúp thúc đẩy tiến trình toàn cầu hóa, và hiện tại chúng sẽ đưa các hoạt động kinh tế trở về với các thị trường nội địa. Tuy nhiên, điều này chỉ đơn giản là vì các công ty tìm được cách vận hành kinh doanh hiệu quả hơn , và nó chắc chắn là một điều tốt”.

Nhưng về mặt tổng thể, nhà kinh tế học cho biết, các xu hướng kinh tế và môi trường chính trị hiện tại không phải là điềm báo tốt cho tương lai. Ông cảnh báo rằng: “vì nhiều lý do, mà làn sóng toàn cầu hóa hiện tại có thể đã đạt đến đỉnh điểm”.

Với sự sụt giảm của các dòng chảy thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài trên toàn cầu trong những năm gần đây, “rất khó để tránh đưa ra một kết luận rằng giai đoạn toàn cầu hóa hiện tại đã, hoặc đang tiến gần, đến hồi kết.

Nguồn: Finance Yahoo

Từ khóa: Toàn cầu hóa, chiến tranh thương mại, chủ nghĩa bảo hộ, Công nghiệp 4.0