Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hai nền kinh tế nổi tiếng phụ thuộc vào hoạt động thương mại là Đức và Singapore đang đối mặt với những cuộc khủng hoảng trong giai đoạn cuối năm, do sự trì trệ của nền thương mại toàn cầu. Chính quyền Trump đang góp phần gieo rắc sóng gió lên những quốc gia lệ thuộc vào xuất khẩu.

Quá trình toàn cầu hóa đã trải qua ba năm liên tiếp bị phản đối dữ dội. Điều này đã đẩy Đức và Singapore đến gần bờ vực suy thoái, và cho thấy độ nguy hiểm ngày càng tăng mà các nền kinh tế trọng thương trên thế giới phải đối mặt.

Từ trước đến nay, Singapore, cùng với Hong Kong, luôn được xem là nhưng người tiên phong tại châu Á về tự do thương mại và sự thân thiện với doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong một báo cáo hôm thứ 6 tuần trước, các lĩnh vực xuất khẩu (trừ xăng dầu) của Singapore đã sụt giảm 11,2% so với cùng kỳ năm trước, dù thấp hơn mức giảm dự kiến là 15,3%, nhưng vẫn là một dấu hiệu cho thấy môi trường thương mại đang gặp nhiều khó khăn.

Singapore là quốc gia lệ thuộc vào thương mại nhiều chỉ sau Luxembourg. Năm ngoái, giá trị hàng hóa giao thương tại Cảng Singapore chiếm đến 326% GDP của quốc gia nhỏ bé này.

Các dữ liệu thương mại được công bố vào hôm thứ 3 cho thấy tỷ lệ tăng trưởng GDP quý II/2019 tại Singapore đã giảm 3,3% từ mức 3,8% của quý I. Về lý thuyết, nếu tỷ lệ này tiếp tục giảm trong quý 3, như dự đoán của nhiều nhà phân tích, Singapore sẽ rơi vào một cuộc suy thoái.

Nhiều trung tâm xuất khẩu khác tại châu Á như Đài Loan và Hàn Quốc cũng đang gánh chịu nỗi đau tương tự Singapore. Nền kinh tế các nước này cũng bị ảnh hưởng bởi tốc độ tăng trưởng chậm của Trung Quốc và cuộc chiến thương mại ngày càng khốc liệt giữa Trung Quốc với Mỹ.

Tuy vậy, những vấn đề này không chỉ nổ ra tại Châu Á. Thừ 4 tuần trước, Đức công bố GDP của họ giảm 0,1% trong quý 2, và các nhà phân tích dự đoán nền kinh tế lớn nhất Châu Âu về mặt lý thuyết sẽ rơi vào một cuộc khủng hoảng vào cuối tháng 10.

Bình luận về tình hình kinh tế Đức, Aline Schuiling, chuyên gia kinh tế cấp cao tại ngân hàng ABN Amro (Hà Lan) cho biết: “Tăng trưởng GDP đang bị kiềm hãm do các ngành công nghiệp gặp khó khăn, và yếu điểm chủ yếu tập trung vào hoạt động ngoại thương. Chúng tôi dự đoán tình trạng suy thoái trong ngành công nghiệp Đức sẽ dữ dội hơn trong quý 3”.

Giống như Singapore, Đức cũng phần nào bị ảnh hưởng từ những bất ổn thương mại, khi mà tỷ lệ xuất khẩu trên tổng GDP của nước này cao gần gấp đôi so với mức trung bình tại khối EU.

Do hoạt động xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm 7,1%, nên Đức cũng tổn thương nặng nề khi nền kinh tế đại lục chững lại. Đồng thời, người mua hàng lớn nhất của Đức cũng là Mỹ, nghĩa là nếu cuộc chiến thương mại giữa Bắc Kinh và Trung Quốc tiếp tục làm suy thoái nhu cầu sản xuất tiêu dùng trên toàn cầu, Đức sẽ tiếp tục chịu tác động.

Stefan Legge, giảng viên kinh tế tại Đại học St Gallen, Thụy Sĩ, nhận định: “Khi nền kinh tế Trung Quốc ngày càng trưởng thành và các kích thích kinh tế ngày càng giảm tác dụng, tốc độ tăng trưởng tại Trung Quốc sẽ suy giảm. Và hệ quả là, dữ liệu kinh tế tại Hàn Quốc, Đức và các nước khác sẽ cho thấy những biến đổi tiêu cực.

Sau cuộc khủng hoàng tài chính 2008, các quốc gia trọng thương thường được ca ngợi là những nền kinh tế kiểu mẫu, trong khi Anh và Mỹ bị chỉ trích vì quá lệ thuộc vào các dịch vụ vô hình, cụ thể là tài chính.

Nhưng với xu hướng phản đối toàn cầu hóa nở rộ dưới thời Tổng thống Trump, và làn sóng chính sách chủ nghĩa bảo hộ đi kèm, các nước này trở thành những đối tượng dễ bị tổn thương đầu tiên.

Nick Marro, một chuyên gia thương mại toàn cầu cấp cao tại công ty Economist Intelligence Unit cho biết: “Thương mại đã không còn là một câu chuyện tích cực cho tất cả mọi người trong năm 2019. Các chính sách thương mại của Mỹ đã kích thích làn sóng phản đối toàn cầu hóa. Đây là hệ quả từ những hành động của chủ nghĩa dân túy”.

Đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu, cơn bão vẫn sẽ nằm ở phía trước. Thứ 5 vừa qua, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã hạ chỉ số dự báo phát triển thương mại toàn cầu (GTB), cảnh báo những thay đổi trong tăng trưởng thương mại, dựa trên những phân tích dữ liệu về đơn hàng xuất khẩu, khối lượng nguyên liệu thô và phụ tùng, và hàng hóa vận tải trên biển và trên không.

Với mức điểm 100 là mức an toàn tối thiểu, chỉ số GTB của WTO hiện là 95,7, cho thấy một quý 3 đầy khó khăn đối với nền thương mại toàn cầu.

Trong khi đó, vào hôm thứ 5, công ty Maersk, một ông lớn trong lĩnh vực giao nhận, chiếm 1/5 đội tàu vận tải biển của thế giới, cảnh báo rằng mức thuế 10% mà Mỹ áp lên 300 tỷ USD hàng Trung Quốc, khi được áp dụng đầy đủ vào tháng 12, sẽ “khiến nhu cầu thuê container trên toàn cầu giảm 1% vào năm 2020”.

Ông Marro cho biết thêm: “Thay đổi lớn nhất mà chúng ta sẽ bắt đầu nhận thấy từ bây giờ là các quốc gia và các công ty sẽ không thể phụ thuộc vào hoạt động thương mại để thúc đẩy tăng trưởng. Những giả định của chúng ta về sực mạnh của hoạt động thương mại sẽ không còn phù hợp với thực tế.”

Nguồn: SCMP

Từ khóa: Toàn cầu hóa, chiến tranh thương mại, hội nhập kinh tế, chủ nghĩa bảo hộ