Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ngay cả trước khi Tổng thống Donald Trump đến Anh vào hôm thứ hai, ông đã dành những lời ca ngợi về một thỏa thuận thương mại Mỹ-Anh có thể có.

Những lợi ích của một thỏa thuận như vậy, theo tổng thống Mỹ tin tưởng, sẽ vượt xa bất kỳ thiệt hại nào mà nước Anh phải gánh chịu khi rời khỏi EU.

“Chúng ta có tiềm năng to lớn để tạo ra nhiều hơn sự khác biệt,” ông Trump nói với tờ The Sunday Times. “Một trong những lợi thế của Brexit là hiện tại, nước Anh có thể tự do đàm phán với quốc gia số một.”

Vào cuối ngày đầu tiên ở London, ông Trump đã đăng một dòng tweet. “Một thỏa thuận thương mại lơn giữa Mỹ và Anh là điều khả thi, một khi Anh thoát khỏi xiềng xích [của EU],” ông viết. “Đã bắt đầu các cuộc thảo luận!”

Lời hứa về một thỏa thuận thương mại nhanh chóng với Vương quốc Anh hậu Brexit làm hài lòng một số ứng viên theo chủ nghĩa hoài nghi châu Âu (Euroscepticism) trong cuộc đua trở thành lãnh đạo đảng Bảo thủ tiếp theo. Tuy nhiên, các chuyên gia thương mại thì không hề bị đánh lừa bởi các lập luận của tổng thống Mỹ.

Thỏa thuận thương mại với Mỹ có thể khỏa lấp thiệt hại từ một Brexit cứng?

Không. Mỹ giao thương mạnh mẽ với Vương quốc Anh, nhưng Mỹ ít quan trọng hơn đối với nền kinh tế Anh so với EU. Trong năm 2017, Mỹ chiếm 18% xuất khẩu của Anh và 11% nhập khẩu, trong khi EU chiếm lần lượt 45% và 53%.

Các chuyên gia thương mại đánh giá phạm vi thương mại dựa trên ba tiêu chí chính: quy mô của đối tác thương mại, khoảng cách và độ sâu của các thỏa thuận thương mại.

Về quy mô, EU và Mỹ tương tự nhau. Nền kinh tế Mỹ sản xuất hàng hóa và dịch vụ trị giá 20,5 nghìn tỷ đô la vào năm 2018. Một khi Vương quốc Anh rời khỏi EU, tổng GDP của cả EU sẽ còn khoảng 16 nghìn tỷ đô la, tính theo tỷ giá hối đoái hiện tại.

Lý do khiến mối quan hệ giao thương giữa Anh với EU lớn hơn nhiều so với quan hệ với Hoa Kỳ đến từ khoảng cách và độ sâu của mối quan hệ.

“Chúng ta giao thương với EU nhiều gấp ba lần so với Mỹ vì EU gần hơn và có sự liên kết theo luật định”, dẫn theo Alan Winters, giám đốc của Đài quan sát Chính sách Thương mại Anh tại Đại học Sussex. “Ngay cả khi chúng ta có mối tương đồng về hệ thống quy định với Hoa Kỳ, yếu tố khoảng cách vẫn có nghĩa là chúng ta sẽ giao thương ít hơn.”

Vì vậy, để bù đắp cho bất kỳ sự sụt giảm nào trong thương mại Anh-EU, thương mại Anh-Mỹ sẽ phải tăng trưởng với tỷ lệ lớn hơn nhiều. Nếu Anh nhập khẩu và xuất khẩu sang EU giảm 10%, thì Anh sẽ cần tăng 37% con số thương mại đó với Mỹ.

Sam Lowe, chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Cải cách châu Âu cho biết, sẽ là “điên rồ” khi cho rằng tồn tại một sự gia tăng đủ lớn trong thương mại Mỹ-Anh nhằm thu hẹp khoảng cách như thế, vì London và Washington chưa dự tính về một thỏa thuận thương mại tự do đủ sâu sắc như với thị trường chung EU.

“Chúng ta đang hội nhập sâu rộng trong nền kinh tế EU và đối với bất kỳ thỏa thuận nào của Hoa Kỳ, điều chúng ta tìm kiếm nhiều nhất là chính là cắt giảm thuế,” ông nói. Các động cơ thương mại khác như tiêu chuẩn chung và sự đồng bộ hóa quy định sẽ ít chịu ảnh hưởng bởi bất kỳ thỏa thuận Mỹ-Anh nào có thể có.

Giới chức Anh nói gì về một thỏa thuận thương mại với Mỹ?

Nghiên cứu vào năm 2018 của Whitehall về chi phí và lợi ích của Brexit cho thấy, một hiệp định thương mại tự do với Mỹ sẽ tăng GDP của Anh chỉ 0,2% sau 15 năm, một con số rất nhỏ nếu so với mức thiệt hại từ 2% đến 8% GDP của Brexit trong thời gian đó.

Giới chức đi đến kết luận này bởi vì, giống như các chuyên gia khác, họ nhận thấy lợi ích từ một thỏa thuận thương mại với Mỹ là nhỏ hơn nhiều so với tổn thất từ EU.

Liệu có dễ dàng đạt được một thỏa thuận thương mại Anh-Mỹ?

Hầu như chắc chắn là không.

Để bất kỳ thỏa thuận thương mại quan trọng giữa Anh và Mỹ được ký kết, một Brexit cứng sẽ phải diễn ra, trong đó, Anh rời khỏi Liên minh Hải quan châu Âu và tách khỏi sự điều chỉnh của thị trường chung EU.

Và ngay cả khi một Brexit cứng giải phóng các lựa chọn của Anh, Anh dường như sẽ chùn bước với cái giá phải trả cho bất kỳ thỏa thuận thương mại nào với Mỹ. Dư luận Anh phản đối việc chấp thuận những tiêu chuẩn đối với động vật và thực phẩm của Mỹ, và việc Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) phải từ bỏ các biện pháp kiểm soát chi phí thuốc. Nhưng Mỹ đã nói rõ rằng họ muốn cả hai.

Cuối tuần trước BBC đã đặt câu hỏi rằng liệu y tế có cần phải là một phần trong thỏa thuận thương mại hay không, Woody Johnson, đại sứ Mỹ tại Anh, cho biết: “Tôi nghĩ là cần”.

David Henig, giám đốc của Trung tâm Kinh tế Chính trị Quốc tế Châu Âu, một cơ quan tham mưu về thương mại, cho biết: “Thỏa thuận mà Tổng thống Trump đề ra giống như là ông đang tranh thủ mối quan hệ với một quốc gia dễ bị tổn thương hơn là dựa trên một quan hệ đối tác chân thành.”

Các chuyên gia thương mại Mỹ có quan ngại với lập trường của ông Trump không?

Có. Trong một thế giới nhiều bất đồng, đại đa số các chuyên gia kinh tế và thương mại Hoa Kỳ tin rằng các chính sách thương mại của ông Trump là không rõ ràng.

Tại một hội nghị vào tháng 4, Dan Price, cố vấn thương mại dưới thời cựu Tổng thống George W Bush cho biết: “Đối với những người ủng hộ Brexit cứng hoặc những người kỳ vọng về một Vương quốc Anh tự do thương mại, tôi cho rằng triển vọng của các thỏa thuận thương mại với các quốc gia khác ngoài EU. . . đang bị lấn át bởi tầm quan trọng của việc duy trì quan hệ thương mại thuận lợi với EU.”

Mối lo ngại về lập trường thương mại của Mỹ còn sâu sắc hơn nữa.

IMF từng phân tích những mâu thuẫn trong tuyên bố của Tổng thống Mỹ rằng thuế quan làm giảm thâm hụt thương mại. Adam Posen, giám đốc Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho biết những lời đe dọa gần đây của ông Trump về việc tăng thuế với Mexico nhằm giảm dòng di cư sẽ khiến mọi quốc gia phải suy nghĩ kỹ lưỡng trước khi ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ.

“Bằng cách xem thuế quan như là một loại hình vũ khí, ông Trump chứng minh rằng ông bị thúc đẩy trong chính sách thương mại bởi lý tưởng và mục tiêu chính trị của riêng ông, hơn là nhằm tạo ra đòn bẩy đàm phán cho Mỹ,” ông Posen nói.

Nguồn: Financial Times

Từ khóa: Brexit, hiệp định tự do thương mại, chiến tranh thương mại, đàm phán