Ai sẽ là người hưởng lợi từ cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung?

theptrungquoc0608

Trong khi thuế quan đang làm ngưng trệ thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, một số quốc gia lại đang kỳ vọng mặt hàng xuất khẩu nước mình sẽ được ưa chuộng hơn và nền kinh tế sẽ đạt được mức tăng trưởng tốt vào thời điểm này.

Với các cuộc đàm phán gần đây không đạt được thỏa thuận nào, chiến tranh thương mại Mỹ- Trung dường như vẫn chưa có hồi kết. Mặc dù, phần lớn các chuyên gia đồng ý rằng hai bên đều tổn thất trong cuộc chiến thương mại, một số cũng cho rằng những thay đổi chuỗi cung ứng và mô hình đầu tư hiện tại có thể khiến một số quốc gia khác trở thành người được hưởng lợi tiềm năng từ cuộc chiến này.

Điều gì đang bị đe dọa?

Thuế quan Mỹ áp lên hàng nhập khẩu Trung Quốc - và các loại thuế trả đũa của Trung Quốc đối với hàng hóa Mỹ - đã dẫn đến sự sụt giảm trong thương mại song phương giữa hai nước. Các nhà kinh tế cho rằng cuộc chiến này thậm chí có thể làm giảm tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu hàng trăm tỷ đô la.

Đó là bởi vì Mỹ mua nhiều hàng hóa từ Trung Quốc hơn bất kỳ quốc gia nào khác, với mức nhập khẩu trị giá đến 540 tỷ USD vào năm 2018. Các doanh nghiệp và gia đình Mỹ hưởng lợi từ hàng hóa giá rẻ, từ máy móc công nghiệp đến hàng tiêu dùng như đồ điện tử, nội thất, quần áo và đồ chơi.

Trong khi đó, các nhà xuất khẩu Hoa Kỳ xuất hơn 120 tỷ USD hàng hóa đến thị trường khổng lồ Trung Quốc mỗi năm. Các ngành công nghiệp ô tô, hàng không vũ trụ và nông nghiệp của Hoa Kỳ nói tiêng đã hưởng lợi từ sự mở rộng kinh tế của Trung Quốc trong vài thập kỷ qua, đồng thời chính phủ Hoa Kỳ tính toán rằng xuất khẩu sang Trung Quốc tạo ra hơn 900,000 việc làm cho người Mỹ.

Ai được hưởng lợi từ cuộc chiến này?

Một số nước bên lề cuộc chiến thương mại có thể được hưởng lợi khi các công ty dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc để tránh thuế quan. Thay vì “thị trường nội địa” hay đưa các nhà máy hoặc trang trại từ Trung Quốc trở về Hoa Kỳ, các công ty lại đang tìm kiếm các nước thay thế khác.

Những người chiến thắng tiềm năng bao gồm:

Argentina và Brazil: Nông dân trồng đậu tương Nam Mỹ dự kiến sẽ thu lợi từ việc sụt giảm sản lượng xuất khẩu đậu tương của Mỹ sang Trung Quốc, nơi từng là điểm đến hàng đầu của các sản phẩm đậu nành Mỹ. Brazil nhìn thấy nhu cầu lớn đối với đậu tương của mình khi Trung Quốc chuyển sang mua đậu tường từ các nhà cung cấp khác. Tuy nhiên, triển vọng của các nhà xuất khẩu Nam Mỹ bị chặn lại bởi các yếu tố khác, như thiện chí của người Trung Quốc mua lại đậu tương Mỹ vào đầu năm 2019 và dịch tả lợn châu Phi tại Trung Quốc, đã làm suy yếu nhu cầu thức ăn đậu tương cho lợn.

Mexico: Nước láng giềng phía nam của Hoa Kỳ cạnh tranh với Trung Quốc, xuất khẩu nhiều loại hàng hóa tương tự Trung Quốc vào thị trường Mỹ, do đó nước này được hưởng lợi khi các sản phẩm Trung Quốc trở nên đắt hơn. Và nếu Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) mới được thông qua, hiệp định này có thể mang lại cho các nhà xuất khẩu Mexico một động lực khác - một triển vọng hiện bị kế hoạch của Tổng thống Donald J. Trump đe dọa nhằm áp thuế quan mới lên hàng hóa Mexico.

Hàn Quốc và Đài Loan: Cả hai con hổ châu Á đều xuất khẩu nhiều thiết bị điện tử tương tự Trung Quốc. Thuế quan áp lên sản phẩm Trung Quốc có thể khiến hàng hóa của Hàn Quốc và Đài Loan trở nên cạnh tranh hơn, mặc dù tiền lương cao hơn ở hai quốc gia này: số liệu thương mại năm 2019 cho thấy nhập khẩu của Mỹ từ hai nước này đang tăng lên.

Việt Nam: Nước ta có lợi thế nhân công giá rẻ, đồng thời có thể mở rộng xuất khẩu các mặt hàng sản xuất sang thị trường Hoa Kỳ. Một số công ty đã dịch chuyển sản xuất đến Việt Nam trong những năm gần đây, và nhập khẩu Hoa Kỳ từ Việt Nam đã tăng 34% trong năm 2019.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Việc dịch chuyển chuỗi cung ứng rất tốn kém, và các doanh nghiệp thường cố gắng né tránh điều này. Nhiều chuyên gia dự đoán rằng một khi các chuỗi cung ứng mới hình thành, chúng sẽ có xu hướng ở yên tại khu vực mới, thậm chí khi chiến tranh Mỹ-Trung hạ nhiệt. Những nước hưởng lợi từ chiến tranh thương mại có thể đạt được những lợi ích lâu dài ngay cả khi cuộc chiến tạm dừng.

Tuy nhiên, một cuộc chiến thương mại làm sụt giảm tăng trưởng toàn cầu hoặc dù chỉ dẫn đến một cuộc suy thoái tại Mỹ đều có tác động lan rộng đến tất cả các quốc gia trên thế giới.

Nguồn: Council on Foreign Relations

Từ khóa: chiến tranh thương mại, quốc gia, hưởng lợi, xuất khẩu