Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tuyên bố tăng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này đã đánh dấu một sự leo thang mới trong tranh chấp thương mại giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. Diễn biến trên là trái ngược với các tiến triển rõ ràng của nhiều tháng liền đàm phán.

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã chính thức nổ ra vào tháng 7 năm ngoái, khi Mỹ áp thuế 34 tỷ đô la vào hàng nhập khẩu của Trung Quốc, tiếp đó nâng mức thuế quan lên 16 tỷ đô la trong tháng 8 và thêm 200 tỷ đô la vào tháng 9. Ứng với từng đợt đánh thuế của Mỹ, Trung Quốc cũng đã đánh thuế trả đũa.

Tiếp đó, Mỹ đã đe dọa, các sản phẩm từ Trung Quốc nằm trong danh mục áp thuế 10% vào tháng 9, sẽ bị đẩy lên mức thuế 25% vào tháng 3/2019, tuy nhiên việc áp thuế này hiện đang bị trì hoãn vì phải chờ đợi kết quả từ những cuộc đàm phán.

Trong diễn biến mới nhất vào hôm chủ nhật, Tổng thống Trump cho biết, các mức thuế trên có thể có hiệu lực vào thứ sáu tuần này và ông đang nhắm mục tiêu vào hơn 325 tỷ đô la hàng hóa Trung Quốc “một cách trực diện”. Nếu điều này xảy ra, mức thuế quan mới sẽ áp lên tất cả hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ.

Dưới đây là góc nhìn về tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đối với hai nền kinh tế và phần còn lại của thế giới.

THƯƠNG MẠI SONG PHƯƠNG

Dữ liệu hải quan của Trung Quốc cho thấy, xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 3/2019 đã giảm 47% so với tháng 6 năm 2018, tháng cuối cùng trước khi Mỹ áp mức thuế quan đầu tiên. Nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ trong tháng 3 cũng đã thấp hơn 17%.

Tính lũy kế, trong quý đầu tiên của năm 2019, nhập khẩu của Trung Quốc đã sụt giảm một phần ba, trong khi xuất khẩu giảm gần một phần mười. Tổng cộng, sụt giảm thương mại hai chiều là 25 tỷ đô la, chiếm khoảng 0,5% thương mại toàn cầu.

Cùng với sự sụt giảm hàng hóa nhập khẩu vào Trung Quốc là sự sụt giảm nhu cầu nội địa của nước này, sau chiến dịch phòng ngừa rủi ro tài chính của Bắc Kinh.

Phần lớn sự sụt giảm trong xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc đến từ nguyên liệu thô và thực phẩm. Các sản phẩm này lần lượt chiếm khoảng một phần ba và hơn một nửa số sản phẩm xuất khẩu, theo Oxford Economics. Nhiều công ty Mỹ ở những lĩnh vực khác, bao gồm cả Caterpillar và Apple, cũng đã đưa ra cảnh báo liên quan đến thị trường Trung Quốc.

Trong số tất cả hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ, máy móc và thiết bị điện là những nhóm sản phẩm chịu nhiều ảnh hưởng nhất.

TĂNG TRƯỞNG

Hầu hết giới phân tích ước tính thiệt hại trực tiếp của Mỹ cho đến nay là 0,1 - 0,2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), trong khi đối với Trung Quốc, thiệt hại có thể là 0,3 - 0,6% GDP. Những thiệt hại này có thể còn tăng lên khi mức thuế quan nhiều hơn và cao hơn.

Tuy nhiên, ước tính này không tính đến ảnh hưởng của chiến tranh thương mại đối với quyết định đầu tư và chi tiêu của các công ty và người tiêu dùng Mỹ, trong khi các giải pháp chính sách trong nước đã làm tình hình tồi tệ hơn một cách đáng kể.

Phản ứng một phần với những tác động tiêu cực từ bên ngoài, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hiện đã thắt chặt chính sách tiền tệ, và các thị trường hiện đang dự báo FED sẽ còn tiếp tục cắt giảm lãi suất trong năm nay.

Trung Quốc cũng đã phản ứng bằng cách cắt giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc, khiến mức cho vay trong nước tăng lên mức kỷ lục 5,81 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 862,8 tỷ USD) trong quý đầu tiên.

Cắt giảm thuế được ước tính sẽ giải phóng thêm 2 nghìn tỷ nhân dân tệ, trong khi chính quyền địa phương cũng được phép phát hành trái phiếu đặc biệt có trị giá 2,15 nghìn tỷ nhân dân tệ để tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng.

Nền kinh tế Trung Quốc đã tăng trưởng với tốc độ ổn định 6,4% trong quý đầu tiên. Tính toán trước thuế của quý gần nhất trước chiến tranh thương mại, quý 2 năm 2018, nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 6,7%, nhưng sự khác biệt đến từ các vấn đề nội địa, nhập khẩu từ Mỹ, điều chỉnh chính sách trong nước và những yếu tố thời vụ khác.

Nền kinh tế Mỹ đã tăng trưởng 3,2% trong quý đầu tiên, tăng 2,9% so với quý gần nhất, trước thuế.

TÁC ĐỘNG THƯƠNG MẠI XUYÊN BIÊN GIỚI

Dữ liệu thương mại của Panjiva thuộc S&P Global Market Intelligence cho biết, dòng chảy nhập khẩu của Mỹ đang được định hình lại.

Nhập khẩu đồ nội thất của Mỹ từ Trung Quốc đã giảm 13,5% trong quý đầu tiên, so với mức tăng 37,2% nhập khẩu từ Việt Nam và tăng 19,3% từ Đài Loan. Đối với tủ lạnh, nhập khẩu từ Trung Quốc giảm 24,1%, nhưng Hàn Quốc và Mexico mỗi nước tăng 32%. Nhập khẩu lốp xe từ Trung Quốc giảm 28,6%, trong khi nhập khẩu từ Việt Nam tăng 141,7%.

Phân tích của DBS về chuỗi cung ứng hàng hóa Mỹ ở châu Á cho thấy, các nhóm hàng hóa chịu nhiều thiệt hại nhất là máy móc và thiết bị điện của Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Philippines và Đài Loan.

Xuất khẩu khoáng sản và hóa dầu của Hàn Quốc cũng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, cũng như ngành vận tải Indonesia, báo cáo của DBS cho biết.

Một nghiên cứu của Centre for Economic Policy Research cho thấy, khoảng 165 tỷ đô la thương mại đã biến mất hoặc bị chuyển hướng để tránh thuế quan.

TÁC ĐỘNG THỊ TRƯỜNG

Kể từ tháng 7 năm ngoái, chỉ số S&P 500 đã tăng 8% trong khi chứng khoán Thượng Hải tăng 5%, mặc dù đây là sự phản ánh của chính sách tiền tệ nới lỏng hơn kỳ vọng trên toàn cầu và tại Trung Quốc, cũng như hy vọng về một thỏa thuận thương mại trong năm nay. Đồng nhân dân tệ đã bị tấn công vào năm ngoái, giảm 5,3% so với đồng đô la Mỹ, trước khi ổn định vào năm 2019.

CIO của UBS Global Wealth Management Mark Haefele ước tính, mức thuế ăn-miếng-trả-miếng có thể làm giảm 5% thu nhập của Mỹ, cùng với việc định giá thấp có thể dẫn đến sự sụt giảm 10 - 15% giá trị cổ phiếu Mỹ. Chứng khoán Trung Quốc cũng có thể giảm 15 - 20%, trong khi đồng nhân dân tệ có thể rơi xuống ngưỡng 1 đồng đô la ăn 7 nhân dân tệ.

Nguồn: Gulf News

Từ khóa: ước tính, chi phí, cuộc chiến thương mại, Mỹ, Trung