Cuộc chiến thương mại không dừng lại mà đang lan rộng

Gần như ngày nào chúng ta cũng được nghe những tin tức tốt đẹp về tình hình thương mại: “Họ đang đàm phán! Một nhân vật nào đó đang đến Bắc Kinh! Một chuyên gia nào đó cảm thấy lạc quan…”

Vấn đề là, tất cả chỉ là những lời huyễn hoặc. Cuộc chiến càng kéo dài, các chính sách thuế quan càng gây tổn thất nặng hơn cho nền kinh tế.

Chúng ta cần nhìn nhận thuế quan theo đúng bản chất của nó: là các mức thuế nhập khẩu. Có lẽ chỉ khi nhìn nhận như vậy, thì một số người mới ngừng cho rằng thuế quan bằng một cách nào đó có lợi cho nền kinh tế.

Nhiều chuyên gia cho rằng có những cách tốt hơn, và ít nguy hiểm hơn, để đạt được những mục tiêu thương mại. Nhưng có lẽ ý kiến chuyên gia không phải là điều mà Trump quan tâm.

Tổng thống Trump thích sử dụng thuế quan, và luật pháp hiện tại cho phép ông dùng cái cớ “an ninh quốc gia” để áp thuế.

Vậy nên, cuộc chiến sẽ tiếp diễn cho đến khi ông thay đổi ý định của mình, và vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy ông sẽ thay đổi.

Lạc giữa làn đạn

Một điều mà ngay cả Tổng thống Trump cũng không thể dừng được chính là thời gian. Từng ngày cứ trôi qua, và mỗi ngày như thế đưa ông đến gần hơn với thời hạn kết thúc nhiệm kỳ.

Đây là một thách thức, bởi vì Trump không thể tạo ra bất kỳ hiệp định thương mại vĩnh viễn nào trừ khi được Quốc Hội chấp thuận. Đó là một tiến trình dài, mà Trump thì thậm chí còn chưa bắt đầu.

Thay vào đó, Trump đang tận dùng quyền hành pháp của mình, mà nó chỉ tồn tại khi nào ông còn là tổng thống. Bất kỳ lời hứa nào ông dành cho Trung Quốc cũng sẽ hết hiệu lực vào ngày 20/1/2021, chỉ 21 tháng nữa, trừ khi ông tái đắc cử.

Và người Trung Quốc biết điều này.

Đó là lý do tại sao họ không khẩn trưởng ký kết những thỏa thuận mà Trump mong muốn. Trump có thể “thúc giục” họ bằng những lời đe dọa, và thậm chí là áp thuế cao hơn. Nhưng nếu ông làm điều đó, thị trường sẽ có nguy cơ sụp đổ.

Vậy nên, chiến lược đàm phán tốt nhất của Trung Quốc là chờ đợi, và họ đang làm rất tốt.

Có thể họ cho rằng Trump sẽ trở nên dễ dãi hơn khi nền kinh tế Mỹ yếu đi vào năm sau, và điều này là có khả năng xảy ra. Hoặc có thể, họ đang đánh cược rằng người kế nhiệm của Trump sẽ thân thiện hơn với họ.

Trong cả hai tình huống trên, Bắc Kinh đều có rất ít động lực để trao cho Trump những gì ông muốn, trừ khi ông tái đắc cử, và kể cả khi điều đó xảy ra, Trump có thể cũng sẽ không nhận được gì.

Các ngành nông nghiệp và kỹ thuật của Mỹ trở thành nạn nhân giữa hai làn đạn. Người nông dân mất tiền của. Thời gian cũng không đứng về phía họ.

Nhưng về mặt chính trị, Trump cần sự ủng hộ của khu vực Trung Tây nước Mỹ. Vậy nên, nếu Trung Quốc tiếp tục từ chối ông, những bài hùng biện lên án Trung Quốc có thể sẽ được tận dụng lại.

“Chúng ta sẽ trả đũa!”

Một vấn đề trong các tranh chấp thương mại đó là chúng thường rất dễ leo thang. Nếu nước A tăng thuế quan đối với nước B, nước B sẽ trả đũa.

Nếu nó chỉ dừng ở đó, mọi người sẽ học cách thích nghi và sống tiếp. Nhưng các cuộc chiến thương mại nổ ra khi một bên tiếp tục gây khó dễ nhiều hơn, buộc bên còn lại phản ứng mạnh hơn. Và vòng xoáy cứ tiếp diễn theo hướng tồi tệ.

Hãy nhìn qua đoạn tweet của ông Trump vào ngày 23 tháng 4:

“Tập đoàn Harley Davidson đang chật vật với mức thuế quan 31% của EU. Họ phải chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài để tránh mức thuế đó, dự kiến sẽ tăng thành 66% từ tháng 6 năm 2021. Điều này thật không công bằng cho nước Mỹ. Chúng ta sẽ trả đũa!”

Nhìn vào lời đe dọa cuối đoạn: “Chúng ta sẽ trả đũa!”, thật buồn cười bởi vì mức thuế này của EU là nhằm trả đũa lại chính mức thuế của ông Trump áp lên nhôm và thép EU vào năm ngoái.

Chẳng lẽ ông Trump cho rằng EU sẽ im lặng để cho người lao động châu Âu thất nghiệp và không có hành động đáp trả? Điều đó sẽ không bao giờ xảy ra. Vậy mà ông lại tỏ ra ngạc nhiên khi EU không đầu hàng.

Mọi người đều thua thiệt

Hiện tại, chúng ta không rõ liệu Trump thực sự sẽ làm gì.

Ông thường chỉ đưa ra những lời đe dọa, mà không làm cho tới. Nhưng nếu ông thực sự tăng thuế, EU sẽ lại phản ứng. Và đó là cách mà chiến tranh thương mại leo thang.

Điều này đáng lẽ không nên xảy ra ngay từ đầu. Nó bắt nguồn từ việc chính quyền Trump cáo buộc rằng thép sản xuất tại EU bằng một cách nào đó đe dọa án ninh quốc gia Mỹ.

Đó rõ ràng là một cáo buộc sai trái, nhưng quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) có rất nhiều kẽ hở khi bàn về vấn đề an ninh quốc phòng… hoặc từng như vậy.

Tuần trước, một phiên tòa của WTO đã phán quyết rằng các điều khoản an ninh chỉ được áp dụng trong trường hợp thực sự có xung đột vũ trang. Phán quyết áp dụng cho trường hợp giữa Nga và Ukraine, những lập luận của nó cũng có thể áp dụng cho chính sách thuế quan của Trump.

Nhiều khả năng ông Trump sẽ phớt lờ quyết định này và thậm chí tìm cách rút nước Mỹ ra khỏi WTO. Nhưng điều đó sẽ tạo cho các nước khác có cơ sở pháp lý để tăng thuế đối với hàng hóa Mỹ - và mọi thứ sẽ trở nên tệ hơn.

Ngài Tổng thống vẫn đúng một điều: nước Mỹ rõ ràng đang bị Trung Quốc và một số nước khác đối xử thương mại không công bằng. Chúng ta cần giải quyết điều này. Ông Trump sẽ có nhiều cơ hội thành công hơn nếu ông phối hợp với Quốc hội, thay vì chỉ dựa trên những cáo buộc đe dọa an ninh quốc gia.

Vì bất kỳ lý do gì, Trump cũng đã chọn đi một mình, ngay cả khi đảng của ông từng chiếm giữ cả hai viện của Quốc hội Mỹ. Và với khả năng WTO sẽ cho phép các nước khác trả đũa mạnh mẽ hơn, cuộc chiến thuế quan leo thang là hoàn toàn có thể xảy ra.

Điều đó sẽ không tốt cho các doanh nghiệp Mỹ đang phụ thuộc vào nguồn hàng nhập khẩu, hay những người tiêu dùng mua hàng nhập khẩu, hay người lao động Mỹ đang sản xuất hàng xuất khẩu… bao gồm giới nông dân ở vùng Trung Tây.

Nói cách khác, tất cả mọi người đều thua thiệt.

Vậy nên, đừng tin vào mặt báo. Cuộc chiến thương mại vẫn chưa kết thúc. Nó có thể chỉ mới bắt đầu. Hãy cận thận với chiến lược đầu tư của bạn.

Nguồn: Forbes

Từ khóa: Chiến tranh thương mại, đàm phán thương mại Mỹ-Trung, toàn cầu hóa, chủ nghĩa bảo hộ