Ủy viên thương mại EU: EU, Mỹ nên tìm ra chọn giải pháp thương lượng để giải quyết căng thẳng thương mại giữa hai nước

eu-us

Ngoài vấn đề trên, bà Malmstrom còn bàn về lập trường của EU với Trung Quốc, và sự hữu ích của các thỏa thuận thương mại trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu và chủ nghĩa dân túy, trong một bài phỏng vấn độc quyền với chương trình Đối thoại Toàn cầu của Euronews.

‘Hại cho người lẫn ta’

Về quan hệ thương mại EU-Mỹ, bà Malmstrom cho biết, việc có một hiệp định để ràng buộc hai bên là điều “hợp lẽ”, và “vẫn có thể đạt được” một thỏa thuận “có lợi cho cả hai”.

Quan hệ thương mại giữa EU và Mỹ đã trở nên căng thẳng kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hoãn lại các cuộc đàm phán Hiệp định Đối tác Đầu tư và Thương mại xuyên Đại Tây Dương (TTIP) và áp thuế lên sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu từ EU. Tổng thống Trump cũng đã dọa sẽ đánh thuế ô tô của EU và đánh thuế lên 11 tỷ USD (tương đương 9.8 tỷ Euro) hàng hóa của EU để trả đũa việc EU trợ cấp cho máy bay.

EU cũng đã trả đũa bằng việc áp thuế lên 3 tỷ USD (tương đương 9.8 tỷ Euro) hàng hóa của Mỹ, bao gồm vải denim, mô tô Harley-Davidson và rượu bourbon, và lên danh sách 22.5 tỷ USD các mặt hàng khác có khả năng bị đánh thuế, nếu Mỹ hiện thực hóa những lời đe dọa của mình.

Thế nhưng vào tháng trước, Hội đồng EU đã đồng ý bật đèn xanh cho việc nối lại đàm phán với Mỹ. Và trong số nhiều bất đồng giữa hai phía, EU đã chọn sẽ tập trung đàm phán xóa bỏ thuế quan cho các hàng hóa công nghiệp, mà không phải là cho hàng hóa nông nghiệp.

“Hiện nay, hoàn cảnh đã thay đổi đôi chút so với thời TTIP cũ, nhưng chúng tôi vẫn sẽ làm gì đó để khôi phục lại niềm tin đã mất và dựa vào đó để xem có thể tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương giữa hai nước theo hướng có lợi cho cả hai hay không, và bản thân tôi cho rằng, điều đó vẫn có thể thực hiện được”, bà Malmstrom bày tỏ.

Về vấn đề trợ cấp máy bay, bà nhận định: “Tôi hi vọng hai nước sẽ không đánh thuế lẫn nhau”.

“Ở một khía cạnh nào đó, đây là vấn đề hai chiều, bởi vì vụ việc này đã kéo dài 14 năm và có rất nhiều cuộc điều tra. Và các cuộc điều tra này đều kết luận, cả EU và Mỹ đều vi phạm”.

“Vì vậy, chúng tôi có đủ cơ sở pháp lý để áp thuế lẫn nhau, nhưng đó không phải là điều tốt nhất nên làm, mà giải pháp vẹn toàn là hai bên ngồi lại với nhau để thảo luận về các vấn đề: “làm thế nào để kiểm soát vấn đề trợ cấp này trong tương lai? Làm thế nào để hai bên, cũng như phần còn lại trên thế giới, có thể thiết lập các chuẩn mực và tiêu chuẩn chung về trợ cấp máy bay?”. EU đã từng đề xuất với Mỹ về vấn đề trên, bởi vì chúng tôi cho rằng nếu áp thuế lẫn nhau, cả hai đều bị thiệt hại. Vì vậy, tôi hi vọng hai phía có thể ngồi lại và tìm ra một giải pháp có thể thương lượng được”.

Trung Quốc phải tuân thủ các nguyên tắc quốc tế

Khi được hỏi Trung Quốc là một đối tác gần gũi hay một đối thủ mang tính hệ thống (systemic rival) của EU, bà Malmstrom cho biết: “Cả hai”.

Trong một báo cáo phân tích về quan hệ EU-Trung Quốc được phát hành hồi tháng Ba năm nay, EU đã chọc giận Trung Quốc khi gọi nước này là một “đối thủ mang tính hệ thống”, nhưng căng thẳng đã được xoa dịu bớt vào tháng trước tại Hội nghị thượng đỉnh ở Brussels khi hai bên ký kết một thỏa thuận về đầu tư. Trung Quốc cũng cam kết sẽ nới lỏng và đi đến xóa bỏ các trợ cấp công nghiệp và yêu cầu doanh nghiệp nước ngoài chuyển giao công nghệ khi muốn đi vào thị trường Trung Quốc.

“Trung Quốc có thể là một đối tác của EU trong nhiều lĩnh vực: chúng tôi có hợp tác trong một số nghiên cứu, chẳng hạn như về vấn đề môi trường. Chúng tôi cũng đang nỗ lực để tạo thuận lợi thương mại cho nhau. Hai nước đang đàm phán một hiệp định đầu tư, nhưng chúng tôi cũng đã thử nói với phía Trung Quốc là, Trung Quốc phải tuân thủ các nguyên tắc quốc tế và các tiêu chuẩn đa phương. Bởi vì các việc làm của Trung Quốc, chẳng hạn như trợ cấp cho các công ty của chính họ, đang phá giá nhiều mặt hàng và gây hại cho nhà sản xuất và người tiêu dùng trên khắp thế giới”.

“Tôi hi vọng Trung Quốc nên có trách nhiệm hơn trong việc củng cố và tuân thủ các nguyên tắc đa phương, bởi vì điều này rất có lợi cho Trung Quốc”.

Đứng lên đấu tranh chống lại chủ nghĩa bảo hộ

Đối với bà Malmstrom mà nói, thương mại còn là công cụ để chống lại chủ nghĩa bảo hộ, chủ nghĩa dân túy, cũng như biến đổi khí hậu.

Bà lấy Hiệp định giữa EU và Nhật Bản có hiệu lực từ ngày 1/2/2019 làm dẫn chứng. Hiệp định này đã phát đi một thông điệp mạnh mẽ đến toàn bộ thế giới là EU và Nhật Bản sẽ “đứng lên chống lại chủ nghĩa bảo hộ”, cam kết “cải thiện môi trường kinh doanh của doanh nghiệp vừa và nhỏ”, và “sẵn sàng củng cố WTO và các tổ chức quốc tế khác”.

“Trong thời điểm trỗi dậy chủ nghĩa bảo hộ, tôi cho rằng thông điệp như trên là rất quan trọng”.

“Trong suốt nhiệm kỳ của tôi, chúng tôi đã tiếp xúc với những người cảm thấy thiếu niềm tin vào các chính sách thương mại hay có tâm lý chung là bài trừ toàn cầu hóa. Hiện nay, thương mại là điều tốt đẹp, và số việc làm mà thương mại mang lại thì nhiều hơn số việc làm hơn mất đi.”

“Chúng tôi đã cố liên hệ với những người chán ghét toàn cầu hóa, lắng nghe họ, công bố mọi việc chúng tôi đã làm, để thể hiện chúng tôi là nhà đàm phán thương mại minh bạch nhất trên thế giới, và trong vài năm vừa qua, tâm lý chống lại thương mại đã giảm đi nhờ kết quả của những việc làm trên”.

Bà Malmstrom cũng thúc giục người dân phải làm nhiều hơn để đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu. Bà nhận định EU là “khối khu vực tham vọng nhất thế giới” trong việc đối phó với tình trạng trái đất nóng lên và bà cũng cho rằng, thương mại có thể đóng góp vào công cuộc đó.

“Chúng tôi đã làm việc với các đối tác thương mại của EU để đảm bảo rằng, các bên sẽ cùng hợp tác để phát triển bền vững, biến thương mại trở nên “xanh hơn”. Chúng tôi cũng đã bắt tay nghiên cứu để tìm ra các phương thức vận tải hàng hóa thân thiện với môi trường hơn”.

“Thương mại không phải là tất cả giải pháp, nhưng có thể đóng góp một phần nào đó cho vấn đề biến đổi khí hậu. Và trên thức tế trong những năm vừa qua, chúng tôi đã biến các hiệp định thương mại của EU trở nên “xanh hơn” và chúng tôi sẽ còn tiếp tục làm việc đó trong tương lai”.

Nguồn: Euronews

Từ khóa: quan hệ Mỹ-EU, hiệp định thương mại, Trung Quốc