Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Một nhóm các chuyên gia đã kết luận rằng “thái độ phòng vệ” của các nước thành viên ASEAN và sự thiếu gắn kết trong khối là hai trong số những nhược điểm mà khối này cần vượt qua để định hướng trong một trật tự thương mại mới.

Tan Sri Munir Majid, chủ tịch Viện Nghiên cứu CIMB ASEAN (CARI) cho rằng, ASEAN cần thúc đẩy các mối quan hệ đối tác bên trong khối, để đảm bảo vai trò trung tâm của ASEAN trước các thế lực cạnh tranh.

Tại một hội nghị chủ đề: “Làm cách nào để ASEAN định vị trong một trật tự thương mại mới?” nằm rong chuỗi hội nghị bàn tròn do CARI tổ chức, ông Munir Majid phát biểu:

“Quyết tâm chính trị của ASEAN sẽ quyết định sự thành bại đối với khát vọng hội nhập của khối.”

Quyết tâm này hoặc là kéo ASEAN thoát khỏi trật tự thương mại của chủ nghĩa bảo hộ, hoặc khiến tổ chức này đi chệch hướng khỏi tiến trình hội nhập”.

Trong khi đó, Giáo sư Kuik Cheng Chwee, trợ lý giáo sư của Viện Malaysia và Nghiên cứu Quốc tế (IKMAS) thuộc Đại học Kebangsaan Malaysia (UKM) cho biết, bất ổn thương mại ngày càng tăng giữa Mỹ và Trung Quốc đang là tác nhân bên ngoài lớn nhất, ảnh hướng đến việc định hình môi trường an ninh và kinh tế tại Đông Nam Á trong kỷ nguyên Donald Trump – Tập Cận Bình.

Ông nói: “Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là về thương mại, nó còn là về những rủi ro đến từ cuộc cạnh tranh quyền lực, nguy cơ ASEAN bị gạt ra ngoài, và lập trường chính trị trong xây dựng quan hệ đối tác”.

Ông Kuik chỉ ra rằng những thách thức và cơ hội tạo ra từ những bất ổn cấu trúc khiến các nước nhỏ và trung bình trong khu vực ngày càng tăng cường thái độ phòng vệ.

Nhấn mạnh quan điểm tương tự, ông Ng Lip Yong, cố vấn danh dự của Phòng Thương mại Malaysia-Trung Quốc cho rằng, giữa lúc căng thẳng thương mại Mỹ-Trung, các nước thành viên ASEAN thường sẽ đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích khu vực ASEAN.

Ông nói: “Mặc dù ASEAN được coi là một khối kinh tế, sẽ khó để ASEAN phản ứng với viễn cảnh thương mại mới trên một tinh thần gắn kết”.

Dẫn lại câu chuyện đàm hiệp định tự do thương mại (FTA) giữa ASEAN và Liên minh Châu Âu, khi chỉ có Singapore và Việt Nam ký được FTA với EU, ông Ng cho rằng viễn cảnh thương mại mới khiến các thỏa thuận song phương được ưu tiên hơn so với thỏa thuận đa phương.

Về những vấn đề liên quan giữa Trung Quốc và ASEAN, Datuk Ooi Kee Beng, Giám đốc điều hành Viện Penang cho rằng sự nổi lên của Trung Quốc trong những thập kỷ gần đây đã tạo ra nhiều quan ngại cho các nước láng giềng nhỏ.

“Mặc dù các nước ASEAN cho rằng Trung Quốc là một thế lực nổi trội không gì cản được, ASEAN cũng cần phải thấu hiểu bản chất sự nổi dậy của Trung Quốc, và nó tác động thế nào đến các nước xung quanh.”

Ông nói thêm: “Cách mà Trung Quốc đã tái thiết đất nước, những ảnh hưởng của nó đến tương lai gần, và cách họ định vị trên thế giới, sẽ mang lại một góc nhìn đáng suy ngẫm cho các nhà hoạch định chiến lược”.

Nguồn: The Edge Markets

Từ khóa: ASEAN, hội nhập kinh tế khúc vực, tự do thương mại, chủ nghĩa bảo hộ