Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Về phương diện lịch sử, các hoạt động thương mại quốc tế gia tăng thường kéo theo sự tăng trưởng của quốc gia. Quyền lực của một quốc gia trên thế giới thường là kết quả của việc tạo lập thị trường và quan hệ thương mại mới.

Ví dụ, Đế chế La Mã đã đạt được tốc độ tăng trưởng vượt bậc thông qua các mối liên kết kinh doanh hơn là các cuộc diễu binh và chiến tranh. Nhiều thành công kinh tế cũng xảy ra sau khi các nền kinh tế vốn trước đây đóng cửa chuyển sang con đường thương mại quốc tế, như Hàn Quốc vào thập niên 1960 và Trung Quốc thập niên 1980.

Từ đầu thế kỷ cho đến nay, hơn 1 tỷ người khắp thế giới đã thoát nghèo nhờ sức mạnh của thương mại quốc tế. Cạnh tranh quốc tế đã khuyến khích đổi mới và cải thiện năng suất.

Tuy nhiên, ngày nay, thương mại thế giới đang dần thay đổi. Các bất ổn thị trường và các cấu trúc thương mại không vững chắc đã dẫn đến bất bình đẳng gia tăng, làm nổi lên những mâu thuẫn.

Trong xã hội, mọi người không còn tin tưởng chắc chắn rằng một sự gia tăng trong thương mại sẽ có thể giải quyết được các khiếm khuyết kinh tế và xã hội hiện tại. Liệu cuộc sống có tốt đẹp hơn chỉ đơn giản bằng cách làm nhiều hơn những điều đã từng thực hiện trong quá khứ?

Trên thế giới, một số nhà hoạch định chính sách có xu hướng đẩy tình trạng bất công lên đến tột cùng. Họ ưu tiên tính liên tục của những quy tắc, hơn là điều chỉnh lại thực tế. Đối với họ, truyền thống quan trọng hơn các công cụ quyết định.

Tuy nhiên điều gì xảy ra khi nền móng thay đổi? Khi một ngọn núi lửa phun trào và đưa nham thạch chảy xuống chân núi, những ngôi làng bị ảnh hưởng sẽ không còn là nơi phù hợp để cư ngụ.

Hiện tại, Tổng thống Trump cho thấy nhu cầu cần thiết phải có những hành động mới trong một kỷ nguyên hiện đại. Ông sẵn sàng xem nhẹ các cách xử lý trong quá khứ khi thực trạng của cách thức này đang làm biến dạng sân chơi quốc tế. Hậu quả để lại rất nghiêm trọng.

Năm 2017, Mỹ đã bắt đầu tái đàm phán các thỏa thuận thương mại với Canada và Mexico và cả Hàn Quốc. Mỹ cũng nghi ngờ vai trò của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và thách thức toàn bộ hệ thống quản lý thương mại toàn cầu.

Thêm vào đó, Mỹ còn áp đặt một loạt mức thuế nhập khẩu bổ sung. Tất cả những bước đi này ám chỉ Mỹ đã nhận thức rõ hơn về các khiếm khuyết của hệ thống thương mại hiện hữu và sẵn lòng thúc đẩy một phương pháp giải quyết.

Cựu Tổng thống Hoa Kỳ- Reagan đã chỉ rằng “all politics are local” (sự thành công của chính trị là phải thấu hiểu và giải quyết được các vấn đề mà cử tri trong nước quan tâm). Nguyên lý đó được mở rộng thành một cách tiếp cận mới, khẳng định “đã đến lúc cho sự thay đổi.”

Tình trạng mất cân bằng thương mại lớn kéo dài, và việc các nước gia tăng kiểm soát đầu tư nước ngoài là nguồn cơn cho tình trạng bất mãn. Các nhà sản xuất nội địa lo sợ bị chén ép bởi các đối thủ nước ngoài. Công nghệ sản xuất mới khiến nền sản xuất cũ trở nên lỗi thời.

Cách làm cũng rất quan trọng. Trung Quốc đã tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng thương mại do Mỹ và EU xây dựng, và rồi sau đó lại quay sang thách thức chính hệ thống đó. Thị phần xuất khẩu thế giới của Mỹ đã giảm nhanh chóng từ 25% vào thập niên 1950 xuống thấp hơn 9% vào năm 2017.

Nhập khẩu của Mỹ hiện chiếm 13% thị phần nhập khẩu thế giới. Khi so sánh với xuất khẩu, rõ ràng rằng Hoa Kỳ đang nhập khẩu quá mức

Định hình lại một hệ thống toàn cầu là một công việc khó khăn. Kể từ năm 1945, Mỹ đã là trung tâm kinh tế toàn cầu. Trong cuộc cạnh tranh với hệ thống xã hội chủ nghĩa, định hướng thị trường của Mỹ rõ ràng đã chiến thắng.

Việc khuyến khích các quốc gia khác đứng ra định hướng thế giới đi đến một tương lai tốt đẹp hơn không có nghĩa là Mỹ từ bỏ vai trò lãnh đạo. Việc Mỹ để những nước khác tham gia thiết kế và tiến hành các điều chỉnh quan trọng đã cho thấy thiện chí của Mỹ trong việc cho phép những nước khác học hỏi, khuyến khích quyền tự quyết, và một tư tưởng lớn về an ninh, và thích ứng với biến động.

Các cuộc chiến về thương mại quốc tế có thể tiếp diễn trong nhiều năm. Tuy nhiên chúng ta biết rằng chính sách thương mại phải tập trung vào định hướng trong nước hơn mặc dù chính sách nội địa cũng phải quốc tế hơn trong tầm nhìn. Có như thế, mới định hình được tương lai.

Michael Czinkota giảng dạy Tiếp thị quốc tế và thương mại tại Đại học Georgetown và Đại học Kent tại Canterbury. Cuốn sách mới nhất của ông là “In Search for the Soul of International Business”

Nguồn: The Hill

Từ khóa: thương mại quốc tế, quá khứ, thực trạng, bài học