Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Một trong các bước đi chính của Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại với Mỹ đang đối mặt nguy cơ gây ra tác động ngược cho chính người nông dân của nước này.

Người nông dân Trung Quốc đang đối mặt rủi ro thiếu hụt đậu tương – một trong những mặt hàng mà Trung Quốc nhập khẩu nhiều nhất từ Mỹ, sau khi Bắc Kinh đánh thuế nhập khẩu 25% lên mặt hàng này vào tháng trước, một động thái nhằm trả đũa việc Mỹ đánh thuế Trung Quốc.

Nông dân Mỹ liên tục than vãn về kế sinh nhai đang bị đe dọa, khi họ xuất hơn 12 tỷ USD đậu tương sang Trung Quốc vào năm ngoái. Nhưng mức thuế trên cũng đang gây rắc rối cho bản thân Trung Quốc.

Trung Quốc là nhà nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới. Nước này mua đậu tương để làm thức ăn cho vật nuôi như lợn và gà. Hơn một phần ba lượng đậu tương nhập khẩu của Trung Quốc là đến từ Mỹ, và giờ đây, khi bị đánh thuế, đậu tương từ Mỹ đang có giá rất cao. Trung Quốc có lẽ sẽ phải vất vả để tìm nguồn cung thay thế.

Nếu bất đồng thương mại không được giải quyết trong vài tháng tới, “Trung Quốc sẽ phải đối mặt với rắc rối lớn”, đó là nhận định của ông Loren Puette, giám đốc Công ty nghiên cứu ChinaAg có trụ sở tại Đài Loan.

Ông Puette cho biết, vào tháng 10 và tháng 11 hàng năm, có đến một nửa mùa vụ đậu tương của Mỹ được xuất sang Trung Quốc. Nếu giá đậu tương Mỹ trở nên quá đắt đỏ, Trung Quốc có thể phải giảm mạnh nhập khẩu.

“Đây là thực tế của cuộc chiến”

Các mức thuế đã gây ra tình trạng tắc nghẽn cổ chai. Một số tàu chở đậu tương của Mỹ sang Trung Quốc đang phải mắc kẹt ngoài khơi khi không thể giao kịp hàng trước ngày mức thuế chính thức có hiệu lực.

Các nhà nhập khẩu Trung Quốc đã bắt đầu chuyển hướng sang các nước khác. Công ty Hebei Power Sea Feed Technology, năm ngoái đã nhập khẩu hàng ngàn tấn bột đậu tương – một chế phẩm từ đậu tương để làm thức ăn chăn nuôi – từ Mỹ, nhưng hiện nay, công ty này cho biết đã chuyển sang nhập khẩu từ Brazil.

“Đây là thực tế của cuộc chiến”, Xu Limin, giám đốc bán hàng của Hebei phát biểu với CNN.

Mặc dù đã tìm được nguồn thay thế - chủ yếu từ Brazil và Argentina – Trung Quốc vẫn không có đủ lượng đậu tương cần thiết để bù đắp cho thiếu hụt nguồn cung từ Mỹ. Đậu tương là sản phẩm mang tính mùa vụ: nông dân Nam Mỹ trồng và thu hoạch đậu tương vào các thời điểm khác với nông dân Mỹ.

Brazil cũng không sản xuất đủ lượng đậu tương mà Trung Quốc cần. Nông dân Brazil đã “xuất khẩu sang Trung Quốc lượng đậu tương và bột đậu tương tối đa có thể”, ông Puette cho biết.

Điều đó dẫn đến giá đậu tương của Brazil tăng nhẹ trong vài tháng qua, trong khi giá đậu tương xuất khẩu của Mỹ lại giảm vì nguy cơ mất đơn hàng từ Trung Quốc, theo nhà cung cấp số liệu AgriCensus. Hiện nay, giá đậu tương Brazil thậm chí còn mắc hơn của Mỹ.

Brazil đã và đang đầu tư để mở rộng sản xuất ra các khu vực như Amazon, nhưng vẫn khó có thể đáp ứng đủ nhu cầu. Các nguồn cung khác như Canada và Nga chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số nguồn cung đậu tương toàn cầu.

Ông Michael Magdovitz, một chuyên gia về hàng hóa tại ngân hàng đầu tư Rabobank ở London chốt lại “Nói trắng ra là, nếu loại bỏ Mỹ, thì thế giới không có đủ đậu tương để thỏa mãn nhu cầu của Trung Quốc”.

Nông dân Trung Quốc chưa sẵn sàng với mức thuế mới

Một vài nông dân Trung Quốc đã bắt đầu trồng đậu tương để đối phó với việc giảm nhập khẩu từ Mỹ.

Li Fuqiang, chủ một nông trại ở phía Bắc Trung Quốc, đã nói với CNN rằng ông đang trồng nhiều đậu tương hơn thường lệ vì kỳ vọng giá đậu tương trong nước sẽ tăng và ông sẽ nhận được trợ cấp từ chính phủ.

Tuy nhiên, giới phân tích hoài nghi về khả năng Trung Quốc có thể tự cung tự cấp đậu tương để đáp ứng nhu cầu trong nước, ít nhất, điều đó là không thể trong ngắn hạn.

Chính phủ Trung Quốc trong lịch sử đã từng khuyến khích nông dân trồng ngô và lúa mì để tự cung tự cấp, theo Magdovitz. Cách làm đó tạo ra tình trạng thừa cung đối với mặt hàng ngô và lúa mì, nhưng lại gây thiếu hụt cho các nông sản khác, như đậu tương.

Các nguồn cung đậu tương trong nước của Trung Quốc “chắc chắn không đủ để đáp ứng đủ nhu cầu”, ông Magdovitz nhận định, “việc này cần phải mất nhiều năm”.

Xu – giám đốc bán hàng của Hebei Power Sea Feed Technology thì than phiền là giá đậu tương trong nước thậm chí còn mắc hơn giá đậu tương nhập khẩu từ Mỹ hay Brazil.

Khó tránh việc phải nhập khẩu đậu tương từ Mỹ

“Cho đến hiện nay, các nhà nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc đang làm hết sức có thể để tránh nhập khẩu từ Mỹ”, John La Forge, đến từ Wells Fargo Investment Institute đưa ra nhận định trên với khách hàng của mình trong tháng này. “Tuy nhiên, chúng tôi nghi ngờ việc này có thể kéo dài được bao lâu”.

Một vài nhà phân tích dự đoán, Trung Quốc sẽ phải quay lại nhập khẩu đậu tương từ Mỹ vào cuối năm nay, sau khi các nguồn cung khác đã cạn kiệt, bất kể có bị đánh thuế hay là không.

Đây là tác động ngược lên nền kinh tế Trung Quốc. Nếu chi phí phát sinh thêm từ nhập khẩu đậu tương Mỹ được chuyển sang cho người chăn nuôi lợn ở Trung Quốc và sau đó là sang người tiêu dùng, lạm phát và chi phí sinh hoạt sẽ tăng cao.

Hiệu ứng tăng giá dây chuyền sẽ còn lan sang các ngành công nghiệp thịt và cá của Trung Quốc, ông Puette nhận định.

Một vài doanh nghiệp Trung Quốc đã bắt đầu nếm mùi đau đớn. Tuần trước Beijing Dabeinong Technology – một công ty nông sản lớn của Trung Quốc, đã đổ lỗi cho giá đậu tương và các nguyên liệu thô khác tăng là nguyên nhân dẫn đến lợi nhuận công ty sụt giảm.

Nguồn: CNN – TQ

Từ khóa: đậu tương, Trung Quốc, đánh thuế, Mỹ