Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ủy ban Châu Âu vừa phát hành báo cáo kết quả của những vòng đàm phán hiệp định thương mại tự do (FTA) mới đây với Australia và New Zealand. Các cuộc đàm phán đã chính thức được khởi động từ cuối tháng 6. Báo cáo cho biết cả hai cuộc đàm phán đều đạt được những tiến độ đầy hứa hẹn.

Các bên tham gia xem cuộc đàm phán lần này là cơ hội để củng cố những quy tắc thương mại mới, và nhằm đảm bảo tăng cường tính cạnh tranh trong quan hệ thương mại giữa các bên, khi mà cả khối EU lẫn Australia và New Zealand đều đã ký kết nhiều hiệp định thương mại với những đối tác khác. Trước ngày các cuộc đàm phán diễn ra, nhiều quan chức đã kỳ vọng về khả năng hoàn tất đàm phán ngay trong năm 2019, mặc dù các bên vẫn chưa đề ra một lộ trình đàm phán chính thức.

Đội ngũ quan chức của Ủy ban Châu Âu hiện tại sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 31 tháng 10 năm 2019. Với việc Chủ tịch Jean Claude Juncker không có ý định tranh cử nhiệm kỳ thứ hai, bộ máy cơ quan hành pháp của EU sẽ có những sự thay đổi lớn trong cùng năm diễn ra cuộc bầu cử Nghị viện Châu Âu.

Trong khi đó, chiến dịch bầu cử tiếp theo của Australia cũng chắn chắc sẽ diễn ra vào năm sau, mặc dù vẫn chưa xác định được thời điểm cụ thể. New Zealand thì sẽ tổ chức cuộc bầu cử trong một tương lai xa hơn, bởi vì chính phủ liên hiệp của Thủ tướng Jacinda Ardern chỉ vừa nhậm chức được một năm.

Trao đổi về các đề xuất và tập quán thương mại của mỗi bên

Theo như cơ quan hành pháp EU cho biết, họ đã đưa ra một bộ đề xuất có nội dung bao hàm nhiều lĩnh vực đàm phán khác nhau cho những cuộc thảo luận khởi đầu với Australia và New Zealand.

Đối với Australia, EU đã đưa đề xuất về các chủ đề như thuận lợi hải quan và thương mại, giải quyết tranh chấp, năng lượng và nguyên liệu thô, mua sắm công, sở hữu trí tuệ, hỗ trợ hành chính lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan, quy tắc xuất xứ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp quốc doanh, các rào cản kỹ thuật trong thương mại, thương mại hàng hóa, và các biện pháp phòng vệ thương mại.

Đồng thời, Australia cũng đã trình đề xuất thảo luận trong một vài lĩnh vực, chẳng hạn như quyền sở hữu trí tuệ. Báo cáo của EU cho biết các vòng đàm phán đầu tiên đã dành phần lớn thời gian để ra soát lại các đề xuất, và nghiên cứu sự khác biệt trong quy trình của hai bên, ví dụ như quy trình mua sắm công của Liên minh châu Âu và của Australia, đồng thời xác định rõ hơn các mục tiêu chung trong nhiều lĩnh vực. Những mục tiêu này bao gồm, chẳng hạn như làm thế nào để giải quyết các khía cạnh khác nhau của tự do hóa thương mại trong lĩnh vực dịch vụ và đầu tư. Giải quyết tranh chấp ở cấp độ giữa các quốc gia cũng là một chủ đề khác được xem xét, cả hai bên đã cùng rà soát lại cách mỗi bên quy định vấn đề này trong các thỏa thuận tự do thương mại khác.

Các bên cũng bàn về chương phát triển bền vững trong FTA, xét lại cách thức chủ đề này được đề cập đến trong khác hiệp định thương mại khác. Báo cáo của Ủy ban Châu Âu cho biết cả hai bên đều đặc biệt quan tâm đến một “kế hoạch hành động” mà Brussels đã phát hành vào tháng 2 vừa qua về phát triển bền vững và các FTA của EU.

Song song với Australia, báo cáo của EU về các cuộc đàm phán với New Zealand cũng đánh giá là tồn tại một “bầu không khí mang tính xây dựng” trong vòng đàm phán đầu tiên tại Brussels. Vòng này chủ yếu cũng tập trung vào việc trao đổi các ý tưởng, đề xuất và kinh nghiệm trong các phạm vi chủ đề khác nhau, và những kì vọng trong tương lai.

Brussels đã trình một số đề xuất liên quan đến các lĩnh vực bao gồm: thuận lợi hóa thủ tục hải quan và thuận lợi hóa thương mại, cơ chế giải quyết tranh chấp, năng lượng và nguyên liệu thô, mua sắm công, sở hữu trí tuệ, quy tắc xuất xứ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp quốc doanh, các rào cản kĩ thuật trong thương mại, thương mại hàng hóa, và phòng vệ thương mại.

Cả hai bên đã bắt đầu nghiên cứu để sẵn sàng cho việc mở cửa thị trường hàng hóa, một khi đạt được đồng thuận trong các phương thức và những thông tin khác được chia sẻ. Các bên cũng đã đạt được một số tiến độ trong các cuộc thảo luận về chương mô tả hàng hóa, báo cáo của Ủy ban Châu Âu viết rằng: “các bên đã có thể nhất trí trong ba điều khoản cơ bản và đạt được sự đồng thuận đáng kể trong nhiều điều khoản khác.”

Chưa có bên nào đưa ra đề xuất cho lĩnh vực thương mại dịch vụ, mặc dù các cuộc thảo luận về lĩnh vực này đang được tiến hành để hai bên hiểu rõ hơn về tập quán làm việc của nhau, những cách tiếp cận, những mối quan tâm, và để xác định một chương về dịch vụ nên bao gồm những nội dung gì. Hai bên cũng ủng hộ việc xây dựng một chương dành riêng cho lĩnh vực thương mại kĩ thuật số, mặc dù lẫn EU và New Zealand đều chưa đưa ra văn bản đề xuất cho lĩnh vực này.

Họ cũng đã đạt được sự đồng thuận trong một số nội dung thuộc các chủ đề quyền sở hữu trí tuệ và doanh nghiệp vừa và nhỏ, và còn nhiều nội dung khác phải bàn bạc trong cả hai chương này. Trong nhiều lĩnh vực, các nhà đàm phán đang tham khảo các FTA đã có hiệu lực và các cam kết với WTO, đồng thời tìm cách để hoàn thiện những quy định này trong hiệp định giữa EU và New Zealand.

Bộ trưởng thương mại Australia Steve Ciobo: Các cuộc đàm phán FTA hiện tại đã bao hàm 88% hoạt động thương mại

Trong khi đó, vào ngày 31/7 vừa qua, Bộ trưởng Thương mại Australia Steve Ciobo đã có bài phát biểu tại Melbourne, phát thảo cách chính quyền Canberra tiếp cận chính sách thương mại tương lai của mình, đặt các thỏa thuận thương mại tự do với các đối tác quan trọng làm cốt lõi.

Ông cho biết: “Giải pháp hàng đầu để Chính phủ có thể mang lại thêm nhiều cơ hội phù hợp với khả năng của nhiều doanh nghiệp Australia là thông qua các hiệp định thương mại. Chiến lược này vừa tham vọng mà cũng vừa rõ ràng. Trong bối cảnh hệ thống thương mại dựa trên luật lệ đang gặp phải nhiều áp lực, chúng tôi đang cẩn thận xây dựng một mạng lưới hoàn chỉnh các mối quan hệ ràng buộc về thương mại”.

Ông cũng phát biểu rằng, nếu chính quyền Australia đàm phán thành công tất cả các FTA mà nước này tham gia - bao gồm cả những hiệp định đa phương trong khu vực Vành đai Thái Bình Dương và các cuộc đàm phán đang diễn ra với EU, cùng nhiều hiệp định khác nữa - thì những hiệp định này sẽ chi phối hơn 88% hoạt động thương mại song phương của Australia.

Ông cho biết hiệp định thương mại với EU “có thể trở thành FTA lớn nhất của Australia.” và nó sẽ giúp Canberra có được những điều kiện cạnh tranh thương mại tương đồng với Brussels.

Người đồng cấp với ông Ciobo ở phía New Zealand, Bộ trưởng Thương mại New Zealand David Parker cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập một thỏa thuận thương mại với 28-nước Liên minh châu Âu.

Phát biểu vào tháng trước, khi các cuộc đàm phán vừa bắt đầu, ông Parker nói: “EU là một trong những đối tác kinh tế lớn nhất của New Zealand. Chúng ta có những đặc điểm chung về lịch sử, văn hóa và những giá trị, thế nhưng, chúng ta lại có sự phân biệt lẫn nhau trong hoạt động thương mại. Tôi hài lòng khi sự khác biệt này sẽ nhanh chóng được khắc phục”.

Ông Parker cũng cho biết, khi cuộc đàm phán này diễn ra, New Zealand và EU sẽ có cơ hội đưa các giá trị chung vào một hiệp định thương mại chính thức, từ đó giúp đạt được các mục tiêu phát triển bền vững và đảm bảo tăng trưởng toàn diện.

Ông phát biểu: “Chúng tôi mong muốn có được một hiệp định có thể đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững bằng cách giải quyết các vấn đề như tình trạng biến đổi khí hậu, bình đẳng giới, quyền lợi của người dân bản địa, tiêu chuẩn lao động và môi trường, một hiệp định có thể hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, và chia sẻ những lợi ích thương mại rộng rãi hơn”.

Nguồn: ICTSD - HN

Từ khóa: Hiệp định tự do thương mại thế hệ mới, toàn cầu hóa, hội nhập, đàm phán thương mại