Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Những chính sách thương mại mới đây của Tổng thống Donald Trump đã hứng chịu sự phê bình dữ dội từ các tổ chức kinh tế lớn trên thế giới – tất cả các tổ chức này đều đưa ra những lời cảnh báo nghiêm trọng về một cuộc chiến tranh thương mại.

Trong bài phát biểu ngắn với giới truyền thông vào tuần trước, các nhà chức trách tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã cảnh báo về sự lan rộng của chính sách chủ nghĩa bảo hộ, đặc biệt là từ Hoa Kỳ.

Họ đang muốn thầm gửi một thông điệp đến vị Tổng thống Mỹ rằng: Hãy cẩn thận.

“Rủi ro cho nền kinh tế Hoa Kỳ”

Đầu tháng 3 năm nay, người ta đã bắt đầu lo ngại về một cuộc chiến tranh thương mại sẽ nổ ra do hành động đánh thuế lên thép và nhôm của Trump.

Kể từ sự kiện ấy đến nay, Trump đã tiếp tục kích động chiến tranh thương mại với Trung Quốc bằng cách áp đặt thuế lên các mặt hàng Trung Quốc với tổng giá trị hơn 50 tỷ USD. Ông Trump sau đó còn đe doạ sẽ đặt thêm các mức thuế quan đối với các mặt hàng Trung Quốc với tổng giá trị lên đến 100 tỷ USD.

Trump cũng kết hợp giữa những chính sách hạn chế nhập khẩu và các bài viết mang tính khiếu chiến trên mạng xã hội, đe doạ rút Mỹ ra khỏi các hiệp định thương mại quan trọng và cảnh cáo về việc sẽ tăng cường áp thuế.

Sự bùng nổ của chủ nghĩa bảo hộ đã được Fed đề cập trong biên bản của cuộc họp vào tháng 3, được công bố vào ngày 11 tháng 4. Fed cho biết những mức thuế áp lên kim loại nhập khẩu này sẽ không ảnh hưởng nhiều đến nền kinh tế Mỹ, nhưng cảnh báo rằng động thái này có thể đặt Mỹ vào con đường nguy hiểm.

“Các chuyên gia cho rằng thuế thép và nhôm sẽ có ít khả năng để gây ra ảnh hưởng to lớn đối lên viễn cảnh kinh tế Mỹ, tuy nhiên, phần lớn các chuyên gia lo ngại về khả năng trả đũa từ các quốc gia khác, cũng như các vấn đề khác và những sự bất ổn đi kèm với chính sách thương mại này”, biên bản ghi nhận.

Động thái thương mại gần đây của Trump có thể đã bắt đầu ảnh hưởng đến nền kinh tế Hoa Kỳ.

“Sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ thương mại đã có những tác động đáng chú ý lên các số liệu trong nền kinh tế Mỹ, gây mất lòng tin ở phân khúc tư nhân, làm trì trệ các hoạt động đầu tư, và dần dần đẩy mạnh lạm phát,” Jake McRobie, nhà kinh tế học với nhiều kinh nghiệm tại Oxford Economics cho biết.

Ông McRobie nhận thấy rằng, trong một loạt các khảo sát về viễn cảnh kinh tế, khảo sát niềm tin của người tiêu dùng, thực hiện bởi trường Đại học Michigan, các chỉ số bị giảm xuống một phần là do lo ngại về tình hình thương mại. Ông McRobie cũng ghi nhận những bước nhảy vọt trong giá thành của thép và nhôm đã đẩy các chi phí sản xuất lên cao.

Và nỗi lo lắng này đã lan ra toàn cầu.

“Không phải điều mà nền kinh tế thế giới cần”

Trong hơn hai tuần qua, một số tổ chức kinh tế quan trọng trên thế giới đã đưa ra những lời cảnh báo về chính sách thương mại của Trump.

Ông Maurice Obstfeld, chuyên gia kinh tế cấp cao của IMF, cho biết trong bài báo cáo gần đây rằng sức mạnh hiện tại của nền kinh tế thế giới có thể bị ảnh hưởng xấu do các chính sách chống lại thương mại tự do như thuế quan. Ông nhận xét: “những chính sách hạn chế thương mại và những biện pháp trả đũa sẽ làm suy yếu niềm tin của các nhà đầu tư và gây ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu.”

Ông Maurice cho rằng chính sách thương mại của vị tổng thống Mỹ nhiều khả năng sẽ không giúp ích cho mục tiêu mà Trump đã đặt ra: giảm thâm hụt thương mại cho Hoa Kỳ. Ông nói: “những sáng kiến này sẽ khó có thể làm thay đổi tình trạng thâm hụt thương mại tổng thể Hoa Kỳ, chủ yếu là do mức độ tổng chi tiêu của Mỹ liên tục vượt quá tổng thu nhập,”.

Giám đốc điều hành của IMF, bà Christine Lagarde đã ca ngợi ưu điểm của hệ thống thương mại hiện tại, trong đó, việc có thể làm giảm sự nghèo đói trên toàn cầu là một dẫn chứng tiêu biểu về sự thành công từ việc hạ thấp các rào cản thương mại. Bà cũng cảnh báo những tác hại từ hành động từ bỏ hệ thống này để theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ.

“Tuy nhiên, hệ thống các quy tắc và các cam kết chung này đang đứng trên bờ vực bị phá vỡ,” Lagarde phát biểu.

WTO cũng đã bộc lộ sự quan ngại trong một bài báo cáo về viễn cảnh kinh tế, phát hành vào ngày 12 tháng 4 vừa qua. Các nhà kinh tế học tại WTO – những người thực hiện bài báo cáo này - nhận xét rằng quỹ đạo nền kinh tế hiện tại có thể đang hướng đến những cuộc chiến thương mại, và sẽ gây tổn hại cho triển vọng chung của nền kinh tế.

“Cùng với những dấu hiệu hồi phục tích cực trên diện rộng, một làn sóng chống lại thương mại tự do cũng đang tăng lên, và hiện có ngày càng nhiều quốc gia sẵn lòng sử dụng các biện pháp hạn chế thương mại,” bài báo cáo viết.

Trong bài báo cáo, Tổng giám đốc WTO, Roberto Azevedo đã cảnh báo về tình trạng căng thẳng ngày càng leo thang giữa các quốc gia như Mỹ và Trung Quốc.

“Một vòng xoáy trả đũa lẫn nhau không phải là điều mà nền kinh tế thế giới mong muốn,” ông Azevedo viết.

Vẫn chưa thể biết được liệu Trump có để mắt đến những lời cảnh cáo của cộng đồng quốc tế hay không. Cho đến hiện tại, vị tổng thống đã cho thấy ông sẵn sàng miễn trừ chính sách áp thuế khó chịu này cho một số quốc gia, để đổi lại một số điều kiện nhất định. Tuy nhiên, thật khó để dự đoán được sự ưu ái này có tiếp diễn hay không, khi mà vị tổng thống này luôn có những cách tiếp cận chính sách đầy thất thường.

Nguồn: Business Insider

Từ khóa: toàn cầu hóa, chiến tranh thương mại, chủ nghĩa bảo hộ