Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mặc dù nền kinh tế toàn cầu hồi phục chậm chạp, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương vẫn là khu vực năng động nhất về kinh tế và là động lực chính cho tăng trưởng toàn cầu trong 10 năm sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Rủi ro từ chủ nghĩa bảo hộ

Nền kinh tế toàn cầu đã quay đầu tăng trưởng trên khắp thế giới. Cùng lúc đó, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) dự đoán rằng thương mại toàn cầu dự kiến ​​sẽ hồi phục trong năm nay.

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới năm 2017, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết sự phục hồi của kinh tế toàn cầu đang tiếp tục với tốc độ nhanh hơn, dự báo tăng trưởng toàn cầu đạt 3,6% trong năm 2017 và 3,7% trong năm 2018.

Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách kinh tế ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương vẫn đang phải đối mặt với một tình huống phức tạp khi phải đối phó với những thách thức toàn cầu khác nhau để duy trì đà tăng trưởng của khu vực.

Nhiệm vụ quan trọng nhất trong số đó chính là phải làm mới quan điểm tự do thương mại trong bối cảnh làn sóng chống toàn cầu hóa và chống thương mại đang trỗi dậy mạnh mẽ.

Theo cuộc khảo sát thường niên của Hiệp hội Hợp tác kinh tế Thái Bình Dương (PECC), chủ nghĩa bảo hộ leo thang được coi là nguy cơ hàng đầu đối với tăng trưởng của khu vực Châu Á Thái Bình Dương.

Chủ tịch Don Campbell cho biết bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC diễn ra Đà Nẵng trong tháng trước: “Để đối phó với mối lo ngại về chủ nghĩa bảo hộ tăng cao, cần thiết phải nỗ lực hội nhập kinh tế khu vực thông qua xúc tiến Khu vực Thương mại Tự do khu vực Châu Á Thái Bình Dương (FTAAP) và ủng hộ hệ thống thương mại đa phương”.

APEC có thể đập tan nghi ngờ về sự bất công của toàn cầu hoá, bằng cách chú trọng vào các chính sách xã hội như giáo dục, mạng lưới an sinh xã hội và các chính sách về thị trường lao động bên cạnh vấn đề thương mại.

Ông Campbell cho biết: “Những chính sách xã hội sẽ mang lại sự ổn định, phát triển và tạo ra động lực thúc đẩy”. 

FTAAP giúp tăng cường hội nhập khu vực

Thúc đẩy tăng trưởng bao trùm ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương vẫn là ưu tiên hàng đầu của các nước thành viên APEC. Và FTAAP ngày càng được xem là một mô hình lý tưởng để thúc đẩy thương mại toàn cầu và hội nhập khu vực.

Trên thực tế, FTAAP không phải là một ý tưởng mới. Ý tưởng này lần đầu tiên được đưa ra vào năm 2004 và được đưa vào bản tuyên bố chung trong hội nghị các nhà lãnh đạo APEC năm 2006. Trong hội nghị APEC 2014 tại Bắc Kinh, các nền kinh tế thành viên APEC đã phác thảo lộ trình đi đến FTAAP.

Bao gồm 21 nền kinh tế APEC, FTAAP sẽ trở thành khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, chiếm 40% dân số toàn cầu và 60% thương mại thế giới.

Các chuyên gia tin rằng FTAAP là một cách hiệu quả để giảm "hiệu ứng bát mì spaghetti" do việc chồng chéo của các Hiệp định thương mại tự do đem lại.

Alan Bollard, giám đốc điều hành Ban thư ký APEC (trụ sở tại Singapore) cho biết APEC muốn thấy những giải pháp có thể giải quyết tình trạng này, và các thành viên APEC đang rất tích cực đưa ra sáng kiến.

Ông Tang Guoqiang, đồng chủ tịch của PECC nói: “FTAAP là một lựa chọn chiến lược, đem lại sự thịnh vượng lâu dài của khu vực Châu Á Thái Bình Dương”.

So với các khu vực thương mại tự do khác, FTAAP nhấn mạnh tính bao trùm, tìm kiếm sự hội nhập khu vực lớn hơn và có tiềm năng to lớn cho tăng trưởng kinh tế nhanh, phân phối của cải công bằng hơn.

Trong bài phát biểu quan trọng của mình tại Hội nghị thượng đỉnh CEO APEC 2017 tại Đà Nẵng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nói rằng việc xây dựng FTAAP là “ước mơ đã ấp ủ từ lâu của cộng đồng doanh nghiệp trong khu vực. Chúng ta nên hành động, thực hiện đầy đủ lộ trình được đưa ra ở Bắc Kinh, tiến tới FTAAP và tạo nền tảng cơ sở cho việc phát triển một nền kinh tế mở ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương”.

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các đối tác thương mại đã nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy nhanh đàm phán Hiệp định Đối tác toàn diện khu vực (RCEP). 10 nhà lãnh đạo ASEAN và 6 nước đối tác thương mại gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand và Ấn Độ đã tái khẳng định cam kết trong việc kết thúc đàm phán hiệp định này vào năm tới.

Tại hội nghị cấp cao RCEP đầu tiên bên lề hội nghị thượng đỉnh ASEAN diễn ra tại Manila vào tháng 11, 16 nhà lãnh đạo RCEP đã thảo luận phương thức sắp tới để đi đến kết luận RCEP.

Tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo RCEP nói rằng: “Chúng tôi sẽ tiếp tục để các bộ trưởng, các nhà đàm phán tăng cường các nỗ lực vào năm 2018 để đưa ra kết luận, đồng thời có các giải pháp hỗ trợ để đạt được kết quả này”.

Tổng thống Phillipines Duterte nói rằng RCEP không chỉ đơn thuần là một hiệp định thương mại mà còn là một thỏa thuận mở ra những tiềm năng mới, các quy tắc mới trong thương mại quốc tế. Ông nói “Sự thay đổi bối cảnh kinh tế toàn cầu đòi hỏi chúng ta phải khẩn trương đàm phán, tạo ra các liên kết thương mại sâu sắc hơn, thể hiện các cam kết của chúng ta đối với thị trường tự do.”

Theo số liệu của ASEAN vào năm 2016, 16 quốc gia RCEP chiếm gần một nửa dân số thế giới, 31,6% sản lượng toàn cầu, 28,5% thương mại toàn cầu và 1/5 dòng đầu tư trực tiếp nước ngoài toàn cầu.

RCEP được đưa ra vào tháng 11 năm 2012 nhằm hài hoà hóa các quy tắc và quy định trong khu vực. Theo ông Jayant Menon, nhà kinh tế học của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), việc thống nhất các quy định như vậy sẽ làm giảm đáng kể chi phí kinh doanh trong khu vực.

Sau khi RCEP được thực thi, bước tiếp theo cần làm sẽ là mở rộng hội nhập kinh tế khu vực thông qua FTAAP. “FTAAP là khu vực thương mại tự do duy nhất bao gồm cả Hoa Kỳ và Trung Quốc”.

Nguồn: Tân Hoa Xã – TN

Từ khóa: FTAAP, thương mại tự do, RCEP, ASEAN, APEC, hội nhập khu vực