Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Theo một nghiên cứu mới của Viện nghiên cứu RAND Corporation, kinh tế của Vương quốc Anh có thể trải qua một thập kỷ suy thoái sau khi rời khỏi EU theo hầu hết các kịch bản thương mại hậu Brexit (nghiên cứu hiện đã có tại website: EURACTIV.COM)

Chỉ có một trong tám kịch bản được nghiên cứu có thể giúp nền kinh tế Anh phát triển tốt hơn hiện nay, đó là ký kết một Hiệp định thương mại tự do giữa Vương quốc Anh, EU và Hoa Kỳ, một việc dường như bất khả thi.

Nếu rời khỏi EU mà không đạt được thỏa thuận nào sẽ gây ra tổn thất lớn đối với nền kinh tế của Vương quốc Anh (Anh sẽ quay trở lại tuân thủ các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Trong vòng 10 năm sau Brexit, GDP của Vương quốc Anh sẽ giảm khoảng 5% (tương đương 140 tỷ USD) so với trường hợp ở lại EU.

Các nhà nghiên cứu tại RAND đã đo lường được những thay đổi về tiền tệ trong tăng trưởng GDP, GDP bình quân đầu người, thương mại và dòng vốn FDI vào Vương quốc Anh, EU và Hoa Kỳ trong tất cả tám kịch bản.

Năm trong tám kịch bản được nhận định là “Brexit cứng” bao gồm: Anh Quốc chịu sự điều chỉnh theo các quy định của WTO (kịch bản WTO); ký một Hiệp định thương mại tự do giữa Anh Quốc và EU; ký một Hiệp định thương mại tự do giữa Anh Quốc, Hoa Kỳ và EU; ký một thỏa thuận giữa Anh Quốc và Hoa Kỳ; và kịch bản cuối cùng sẽ là một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài trong đó mức thuế của Anh Quốc và EU áp dụng cho nhau không thay đổi so với hiện nay nhưng sẽ xuất hiện các rào cản phi thuế quan khác.

Ba kịch bản còn lại được nhận định là “Brexit mềm” bao gồm: mô hình của Na Uy (là một thành viên của Khu vực Kinh tế châu Âu), mô hình của Thụy Sỹ (ký hàng hoạt các Hiệp định song phương với EU) và cuối cùng là mô hình một liên minh thuế quan đầy đủ giữa hai bên. Tuy nhiên Thủ tướng Anh Theresa May đã bác bỏ phương án duy trì liên minh thuế quan với EU sau Brexit.

Bộ trưởng phụ trách Brexit của Vương quốc Anh ông David Davis vào ngày 6 tháng 12 thông báo rằng Chính phủ Anh vẫn chưa tiến hành phân tích một cách chính thức tác động của Brexit đền từng ngành trong nền kinh tế. Ông cũng cho rằng các phân tích này chưa thực sự cần thiết.

Tại Hội nghị thượng đỉnh vào ngày 14-15 tháng 12, các nhà lãnh đạo EU đã nhất trí chuyển vấn đề Brexit sang giai đoạn hai - bàn về mối quan hệ thương mại sau Brexit, sau khi đạt được một thỏa thuận vào tuần trước về ba vấn đề chính bao gồm: Bắc Ireland; quyền công dân và chi phí cho Brexit.

Theo báo cáo nghiên cứu, nếu kết quả của các cuộc đàm phán dẫn đến kịch bản Anh Quốc quay trở lại chịu sự điều chỉnh của các hiệp định thương mại trong WTO, Anh Quốc sẽ tuân thủ các tiêu chuẩn khác so với các tiêu chuẩn của EU. Và theo thời gian, các rào cản phi thuế quan sẽ tăng đáng kể, gây tổn hại cho các doanh nghiệp của Anh Quốc khi xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ sang các nước EU.

Ngành dịch vụ, bao gồm cả lĩnh vực tài chính ngân hàng, rất quan trọng với nền kinh tế Anh bởi ngành này đóng góp khoảng 80% GDP.

EU cũng là thiệt hại nếu kịch bản WTO xảy ra, tuy nhiên tác động đối với EU là tương đối nhỏ - GDP giảm 0,7% trong 10 năm sau Brexit.

Trong tám kịch bản được phân tích, kịch bản có lợi nhất cho nền kinh tế của Anh Quốc là ký một Hiệp định thương mại tự do giữa Anh Quốc, EU và Hoa Kỳ. Theo kịch bản này, GDP của Vương Quốc Anh sẽ tăng cao hơn 2,2% so với trường hợp ở lại EU và cao hơn 7,1% so với kịch bản WTO.

Kịch bản này tốt hơn một chút so với trường hợp tiếp tục là thành viên EU. EU và Hoa Kỳ được dự báo cũng sẽ đạt được những kết quả tích cực về kinh tế trong kịch bản thương mại này. Tuy nhiên, một hiệp định thương mại giữa 3 nước - tương tự như Hiệp định TTIP - được cho là không khả thi trong môi trường chính trị hiện nay ở hai bên bờ Đại Tây Dương.

Các kịch bản thương mại khác, so với kịch bản WTO có thể tốt hơn đối với Vương quốc Anh nhưng vẫn dẫn đến tổn thất kinh tế so với việc tiếp tục là thành viên của EU.

Các kịch bản này là các kịch bản “Brexit cứng” bao gồm: ký một Hiệp định thương mại tự do giữa Anh Quốc và EU (GDP ròng của Vương quốc Anh giảm 1,9% trong 10 năm sau Brexit); ký kết Hiệp định thương mại tự do giữa Anh Quốc và Hoa Kỳ (giảm 2,5%); kịch bản chuyển tiếp trong đó thuế giữa Vương quốc Anh và EU không đổi (giảm 2,1%).

Các kịch bản “Brexit mềm” cũng sẽ dẫn đến suy giảm kinh tế, mặc dù nhỏ hơn: theo mô hình của Na Uy (giảm 1,7%); theo mô hình Thụy Sỹ (giảm 2,4%); kịch bản về liên minh thuế quan (giảm 1,8%).

“Các phân tích đều cho thấy rõ ràng là Vương quốc Anh sẽ bị tác động tiêu cực về mặt kinh tế nếu rời khỏi EU theo hầu hết các kịch bản thương mại. Câu hỏi chính dành cho Vương quốc Anh chỉ là mức độ thiệt hại là bao nhiêu”, theo ông Charles Ries - Phó Chủ tịch của RAND International và là tác giả chính của báo cáo.

“Để tối đa lợi ích cho Anh Quốc (lợi ích của EU lúc đó sẽ phải giảm đi), nước này nên chọn các biện mở rộng thương mại và đầu tư”.

EU sẽ chỉ đạt được lợi ích cao nhất khi là một khối thống nhất

Chiến lược của Vương quốc Anh nhằm chia rẻ sự thống nhất của châu Âu sẽ không có tác dụng vì các nước thành viên EU sẽ chỉ đạt được lợi ích cao nhất nếu làm việc cùng nhau, báo cáo cho biết.

Về phần mình, EU có thể thấy được lợi ích khi áp dụng quan điểm “trò chơi có tổng bằng không” (tức có người thắng và kẻ thua trong một cuộc chơi). Ưu tiên chính trị hàng đầu của EU lúc này là ngăn không cho các quốc gia thành viên khác rút lui.

Ông Ries giải thích: “chúng tôi nhận định, điều có lợi nhất cho Vương quốc Anh là hợp tác với các đối tác của EU để tìm ra một mối quan hệ mới với châu Âu. Điều này sẽ đảm bảo duy trì lợi ích kinh tế cho cả hai bên nhưng đồng thời cho phép Vương quốc Anh không phải tuân theo quy định của EU, điều mà Anh Quốc mong muốn.

Tuy nhiên, “EU dường như muốn đảm bảo rằng Vương quốc Anh không đạt được quá nhiều thứ trong quá trình đàm phán, và có thể EU sẽ áp dụng cách tiếp cận “trò chơi có tổng bằng không” để bảo toàn liên minh” ông Ries viết trong báo cáo.

Nghiên cứu cho thấy Brexit ảnh hưởng nhiều về chính trị và an ninh của Hoa Kỳ hơn là tác động đến kinh tế của xứ sở cờ hoa. Những lợi ích/thiệt hại kinh tế nếu có đối với Hoa Kỳ sau Brexit là tương đối nhỏ. Riêng trong trường hợp một Hiệp định giữa Anh, EU và Hoa kỳ được ký kết, Hoa Kỳ sẽ đạt được những lợi ích kinh tế đáng kể.

“Hoa Kỳ sẽ bị giảm bớt sức ảnh hưởng và quan điểm của mình trong các quyết định của EU (trước đây Hoa Kỳ thường dùng Anh Quốc để tác động đến các quyết định của EU), đặc biệt là về vấn đề an ninh và quốc phòng. Trên thực tế, tư cách thành viên EU của Anh Quốc thường được Hoa Kỳ sử dụng để đảm bảo các biện pháp của EU không làm suy yếu NATO và quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương giữa 2 phía. Tác động của Brexit đến kinh tế chỉ là mối quan tâm thứ yếu đối với Hoa Kỳ”, ông Ries nhận định.

Nguồn: EURACTIV - HY

Từ khóa: Anh, Brexit, EU, Hoa Kỳ, lợi ích kinh tế, GDP, kịch bản