Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Donald Trump đang trên đường trở thành Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ. Một trong các lời hứa của ông khi tham gia chiến dịch tranh cử là giải quyết 45% thuế nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc, hoãn lại Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu và chấm dứt thỏa thuận thương mại của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP. 

Nếu như ông Trump không hoãn lại các kế hoạch về thương mại toàn cầu và các chính sách đối ngoại quốc tế của mình thì ông ấy sẽ nhường vị trí dẫn đầu trong việc định hình toàn cầu hóa cho các quốc gia khác. Trong khi Hoa Kỳ có khả năng sẽ bước một bước lùi so với thế giới, thì Trung Quốc sẽ có cơ hội mở rộng tầm ảnh hưởng và thể hiện vai trò của mình.

Trong khi Hoa Kỳ đang là nền kinh tế lớn nhất hiện nay, thì Trung Quốc dự kiến sẽ vượt qua vào cuối năm 2016, theo nhận định của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Trung Quốc đạt được những lợi ích rất lớn từ quá trình toàn cầu hóa. Trong nhiều thập kỷ qua, Trung Quốc đầu tư và nâng cao năng lực để xây dựng liên kết kinh tế với rất nhiều quốc gia trên thế giới, như là các đối tác và nhà đầu tư nước ngoài quan trọng.

Biểu đồ thể hiện dự báo Trung Quốc sẽ vượt qua Hoa Kỳ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2030, dựa trên GDP toàn cầu, thương mại và xuất khẩu.

Trung Quốc hiểu rất rõ sự quan trọng của việc kết nối và đẩy mạnh cơ sở hạ tầng về vận tải để đạt được tăng trưởng và phát triển kinh tế. Đó chính là mô hình phát triển “Một vành đai, một con đường”, với 2 trụ cột, “Vành đai tơ lụa kinh tế” và “Con đường tơ lụa trên biển của thế kỷ 21”. Chính sách phát triển này bao gồm vùng lãnh thổ tương đương 55% GDP toàn cầu, 70% dân số thế giới và 75% dự trữ năng lượng. Theo hãng tin Reuters thì việc đầu tư sẽ gồm 300 dự án mở rộng từ Singapore và Turkmenistan.

Một khối vững chắc của chính sách “Một vành đai, một con đường” (OBOR) chính là Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Đây là liên minh kinh tế bao gồm Trung Quốc, Australia, New Zealand, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và 10 quốc gia ASEAN. Vào năm 2014, ASEAN đã trờ thành nền kinh tế lớn thứ 7 trên thế giới, đồng thời cũng là nền kinh tế lớn thứ 3 của Châu Á, với GDP khoảng 2,6 nghìn tỷ USD, cao hơn cả Ấn Độ.

Trung Quốc trên sân khấu thế giới

Tại Châu Phi, Trung Quốc đang cho vay hàng tỷ USD nhằm mở rộng đầu tư cơ sở hạ tầng, một phần của OBOR, đặc biệt trong vận tải. Một trong những dự án quan trọng ưu tiên đó là Dự án Tiêu chuẩn đường sắt ở Kenya. Bên cạnh đó là sự phát triển của các cảng nước sâu trong các thành phố như Dakar, Dar es Salaam và Djibouti. Tất cả các dự án này đều có khả năng trở thành các trung tâm công nghiệp lớn, theo mô hình phát triển của Trung Quốc và các cảng nước sâu mới Cameroon của Kribi.

Dự án Đường sắt xuyên Sibir (TSR) là tuyến vận tải đường sắt chính giữa Châu Âu và châu Á. Gần đây, Anthony Cuthbertson đã có bài viết trên tờ Newsweek rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể xây dựng Con đường tơ lụa Hyperloop. Đây có thể là một sự thay thế cho dự án xây dựng 64,000km đường sắt nhằm mục đích tăng cường cho con đường hiện có từ phía đông sang phía tây. Tờ Bloomberg cho hay, công ty CRRC, công ty thiết bị đường sắt lớn nhất Trung Quốc đang đàm phán để đầu tư vào Hyperloop One này, một dự án đầy tiềm năng.

Trong khi đó, Trung Quốc đã chuẩn bị 11 tỉ USD cho khu vực Trung Âu và Đông Âu, với mục tiêu đầu từ cơ sở hạ tầng và sản xuất công nghệ và các thiết bị khác cho cả nội khu vực và ngoại khu vực. Nhà điều hành chuỗi cung ứng BD Schenker đã bắt đầu đi vào hoạt động các chuyến tàu hàng tuần bằng giữa Trung Quốc và Đức vào năm 2011. 4 năm sau, chuyến tàu đầu tiên mang theo các container từ Trung Quốc đã cập bến cảng Rotterdam.  

Với Ngân hàng Phát triển Mới (NDB), Quỹ “Con đường tơ lụa” và Ngân hàng Đầu tư Phát triển Hạ tầng (AIIB), Trung Quốc đã chuẩn bị sẵn những phản hồi nhắm vào việc đáp ứng nhu cầu tài chính trong khuôn khổ và vượt ra vàng đai và con đường đó. Việc này cho thấy sự tương tự với Kế hoạch Marshall, khi Hoa Kỳ lên kế hoạch nhằm giúp tái xây dựng Tây Âu sau Chiến tranh Thế giới lần thứ II.

Với việc hoãn lại Hiệp định TPP, Trump đã phát tín hiệu rằng, Trung Quốc sẽ nắm giữ lợi thế. Các thỏa thuận ràng buộc, kết nối các nước Châu Âu với Bắc Mỹ và Mỹ Latin, được xem như là một trở ngại của Trung Quốc và là một cách để củng cố với các liên minh Mỹ và quốc gia khác trong khu vực Thái Bình Dương. Các nước Châu Á khác với tiềm năng xuất khẩu cao, như Malaysia hoặc Việt Nam, đều được mong chờ sẽ hưởng lợi trong Hiệp định TPP, trong khi các quốc gia không quan tâm nhiều đến thỏa thuận này, như Phillipines, thì bất chấp rủi ro. Điều này có thể tác động mạnh đến khu vực này bởi những ảnh hưởng từ dòng thương mại và đầu tư.

Cho đến nay, Trung Quốc luôn đối mặt với sự nghi ngờ và sự chỉ trích vì các hoạt động quốc tế của mình. Ví dụ như, có rất nhiều câu hỏi được đặt ra cho sự phát triển ở Châu Phi. Nhưng Trung Quốc vẫn có thể lấy lại lòng tin, việc này có thể dẫn các nỗ lực thích ứng với khí hậu toàn cầu nếu Hoa Kỳ rút lui và đồng thời cũng cảnh báo Trump khi ông này chống lại thỏa thuận về khí hậu ở Paris.

Điều gì còn tồn tại trong mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc? Từ lúc bắt đầu, đó là những cuộc thương lượng cứng rắn trong vấn đề Hoa Kỳ đánh thuế nhập khẩu lên hàng hóa Trung Quốc. Nếu cả hai quốc gia tìm được sự cân bằng thích hợp, cà hai sẽ không những tránh được chiến tranh thương mại toàn cầu, như những năm 1930 khi tiến hành hàng rào thuế quan Smoot-Hawley, mà còn tiến hành nhiều mối quan hệ song phương mới. 

Dù chuyện gì xảy ra đi nữa, nếu Hoa Kỳ rút đi khỏi toàn cầu hóa, Trung Quốc sẵn sàng đứng lên và lấp đầu khoảng trống ấy.

Nguồn: weforum.org – TN

Từ khóa: vì sao, Trung Quốc, có thể, dẫn dắt, giai đoạn tiếp theo, toàn cầu hóa