EU trước vấn đề giải quyết các rào cản từ phía Trung Quốc và Nhật Bản

Báo cáo Các rào cản thương mại và đầu tư (TIBR) tổng hợp các rào cản mà các công ty EU phải đối mặt trên thị trường chiến lược của EU, trong đó có Trung Quốc và Nhật Bản. Mục tiêu chính của bản báo cáo này là nâng cao hiểu biết cho các doanh nghiệp EU về những rào cản thương mại và tái khẳng định tầm quan trọng của việc tập trung và hợp tác giải quyết các rào cản này.

Rào cản ở thị trường Trung Quốc

Trung Quốc đã có những bước tiến quan trọng trong việc xây dựng chính sách đầu tư thân thiện hơn. Ngày 27/9/2013, quyết định Gou Fa số 38 đã được ban hành, thành lập khu tự do thương mại Thượng Hải. Mặc dù đây là một thử nghiệm mở cửa và cải cách còn tồn tại nhiều hạn chế, nhưng nó vẫn là bước đầu tiên trong việc giảm bớt các rào cản đầu tư vào thị trường Trung Quốc.

Tại Hội nghị thượng đỉnh EU-Trung Quốc lần thứ 16 vào ngày 21/11/2013, hai bên đã chính thức bắt đầu đàm phán Hiệp định đầu tư song phương toàn diện, bao gồm cả bảo vệ đầu tư và tiếp cận thị trường. Trung Quốc cũng đã thực hiện phán quyết của WTO ngày 31/1/2012 về vấn đề hạn chế xuất khẩu nguyên liệu. Liên quan đến việc miễn thuế VAT đối với máy bay sản xuất nội địa, Bộ Tài chính Trung Quốc đã thông báo cho EU vào ngày 09/9/2013 rằng họ đã bãi bỏ Thông tư 51 (ban hành năm 2000) và Thông tư 97 (năm 2002), trong đó cho phép miễn thuế VAT đối với một số mẫu máy bay sản xuất nội địa tại Trung Quốc. Đây là tín hiệu tích cực giúp giải quyết sự phân biệt đối xử với máy bay nhập khẩu vốn đã tồn tại nhiều năm nay.

Ngày 24/5/2013, Trung Quốc công bố các biện pháp phân biệt đối xử trong hải quan và thuế có ảnh hưởng lớn đến ngành kho vận và vận tải. Bộ Tài chính và Cục Quản lý thuế Trung Quốc đã ban hành một thông tư mới về thuế VAT áp dụng cho ngành giao thông vận tải, trong đó mở rộng các loại thuế, từ thuế thu nhập doanh nghiệp đến thuế VAT. Chương trình mới này hiện được thí điểm trên toàn Trung Quốc. Thông tư 37 trên đã chính thức có hiệu lực vào ngày 01/08/2013. Các công ty vận chuyển hàng hóa không còn được phép khấu trừ các khoản chi phí nhất định, chẳng hạn như chi phí vận chuyển hàng hóa vận tải quốc tế, cũng như bị yêu cầu phải cộng thêm 6% VAT và phụ phí 0,8% vào chi phí vận chuyển. Ước tính biện pháp này của Trung Quốc sẽ khiến các doanh nghiệp vận tải EU tốn thêm một khoảng chi phí dự tính là trên 2 triệu EUR mỗi tuần. EU đã có các cuộc đối thoại với Trung Quốc về thông tư 37. Vào ngày 12/12/2013, Bộ Tài chính và Cục Quản lý thuế Trung Quốc đã ban hành một thông tư liên tịch để điều chỉnh các điểm bất cập trong thông tư 37, trong đó loại ngành kho vận và vận tải ra khỏi nhóm đối tượng phải đóng VAT và chịu phụ phí.
29-eu-tq
Xuất khẩu rượu của EU đã phải đối mặt với rào cản tiếp cận thị trường mới khi tháng 2/2013, Trung Quốc quyết định tiến hành kiểm tra hoặc yêu cầu nộp kết quả xét nghiệm phthalates trong các sản phẩm. Điều quan trọng là các sản phẩm rượu xuất khẩu EU đều được tuân thủ theo luật EU, đảm bảo an toàn với sức khỏe người tiêu dùng. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn chưa hoàn thành việc thiết lập một mức chuẩn phthalates cho phép trong thực phẩm. Hơn nữa, vào tháng 6/2013, Trung Quốc bắt đầu điều tra chống trợ cấp và chống bán phá giá đối với các loại rượu vang nhập khẩu từ EU.

Các rào cản đến nay EU vẫn hoàn toàn không giải quyết được ở thị trường này bao gồm:
- "Chính sách đổi mới bản địa "
- Yêu cầu hàm lượng nội địa
- Các rào cản an ninh thông tin, bao gồm cả việc hiệu chỉnh quy định mã hóa thông tin thương mại
- Các quy định về mỹ phẩm

Rào cản ở thị trường Nhật Bản

Kể từ khi bắt đầu các cuộc đàm phán FTA toàn diện với Nhật Bản vào tháng 4/2013, đã có bốn vòng đàm phán diễn ra. Một số tiến bộ đã đạt được nhưng vẫn cần nỗ lực hơn nữa. Các cuộc thảo luận đều liên quan đến các rào cản phi thuế quan. Ở một số lĩnh vực (ví dụ như thực phẩm hữu cơ, giấy phép bán rượu), Nhật Bản đã tuân thủ các cam kết được thống nhất trong giai đoạn chuẩn bị tiến vào đàm phán FTA với EU, trong khi một số lĩnh vực khác sẽ được giải quyết từng phần trong thời gian đàm phán FTA (ví dụ như dược phẩm, phụ gia thực phẩm, thịt bò, chứng nhận cho các thiết bị phát thanh và viễn thông, thủ tục cấp phép cho các thiết bị y tế).

Ngày 1/4/2013, Cơ quan Lâm nghiệp Nhật Bản giới thiệu chương trình WUPP trong đó phân biệt đối xử giữa gỗ nhập khẩu và gỗ trong nước. Cho đến nay chỉ có các loại gỗ Nhật Bản mới được phê duyệt tham gia chương trình, trong khi tất cả các hồ sơ nộp cho các loại gỗ nước ngoài bao gồm Thụy Điển, Áo và Romania đều bị từ chối.