Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mỹ và Trung Quốc được cho là sẽ đánh gia lại kết quả thực thi thỏa thuận thương mại “giai đoạn 1” vào cuối tuần này – gần 6 tháng thỏa thuận có hiệu lực.

Thỏa thuận giai đoạn 1 đã giúp hoãn lại một cuộc chiến thương mại gây nhiều thiệt hại, khi mà hai nền kinh tế lớn nhất thế giới liên tục đánh thuế trả đũa lẫn nhau lên hàng tỷ đô la hàng hóa kể từ năm 2018 đến nay.

Bên cạnh các vấn đề khác, thỏa thuận giai đoạn 1 hướng tới giải quyết vấn đề về ăn cắp sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ bắt buộc của Trung Quốc. Tuy nhiên, trọng tâm cốt lõi của thỏa thuận này lại là cam kết của Trung Quốc trong việc mua thêm ít nhất 200 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ của Mỹ trong năm 2020 và 2021 so với giá trị cao nhất trong năm 2017.

Thậm chí trước khi thỏa thuận được ký, một số chuyên gia đã cho rằng thật không tưởng khi bắt Trung Quốc tăng mua hàng hóa và dịch vụ của Mỹ ở mức đó. Nghĩa vụ trên càng trở nên khó thực hiện hơn khi dịch virus corona bùng phát khiến cho cầu hàng hóa của Trung Quốc giảm sâu.

Đo lường tiến độ thực hiện cam kết của Trung Quốc

Theo thỏa thuận thương mại đã ký, Trung Quốc sẽ phải đáp ứng các cam kết sau:

Năm 2020: mua thêm 63,9 tỷ USD hàng hóa năng lượng, nông nghiệp, chế tạo và mua thêm 12,8 tỷ USD hàng hóa dịch vụ so với năm 2017;

Năm 2021: mua thêm 98,2 tỷ USD hàng hóa năng lượng, nông nghiệp, chế tạo và mua thêm 25,1 tỷ USD hàng hóa dịch vụ so với năm 2017;

Thỏa thuận cũng quy định sẽ sử dụng cả số liệu thống kê chính thức của Mỹ và Trung Quốc để quyết định xem liệu các mục tiêu trên đã được đáp ứng hay chưa.

Tuy vậy, thống kê xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc thường không khớp với thống kê nhập khẩu của Trung Quốc từ Mỹ. Sự sai biệt một phần là bởi vì phương pháp thu thập dữ liệu và tiêu chuẩn đo lường là khác nhau giữa hai nước.

Kết quả thực hiện cam kết của Trung Quốc còn khiêm tốn

Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, Trung Quốc nên mua tổng cộng là 142.7 tỷ USD hàng hóa của Mỹ trong năm nay để đáp ứng điều kiện của thỏa thuận, nếu sử dụng số liệu xuất khẩu của Mỹ.

Còn khi sử dụng dữ liệu nhập khẩu chính thức của Trung Quốc, giá trị nhập khẩu các mặt hàng trên của Bắc Kinh trong năm nay phải đạt con số 172.7 tỷ USD.

Nhưng theo dữ liệu mà Viện Peterson tổng hợp được, trong 6 tháng đầu năm 2020, giá trị nhập khẩu của Trung Quốc chưa tới 1/4 con số mục tiêu của năm, theo cả cách tính của Mỹ và Trung Quốc. Dữ liệu trên chưa bao gồm hàng hóa dịch vụ, bởi vì số liệu này không được thống kê theo tháng, viện nghiên cứu này cho biết.

Thỏa thuận không có khả năng sụp đổ

Khi tính theo từng loại hàng hóa, Viện Peterson nhận thấy Trung Quốc không đáp ứng cam kết ở tất cả các loại hàng hóa. Đặc biệt, ở hàng hóa năng lượng, kết quả mua hàng trong 6 tháng đầu năm nay là rất khiêm tốn.

Mặc dù Bắc Kinh còn chậm trễ trong việc hoàn thành nghĩa vụ của mình, cố vấn kinh tế của Tổng thống Trump Larry Kudlow hôm thứ Ba vẫn nói rằng Trung Quốc đang thực hiện rất tốt việc mua sắm hàng hóa Mỹ.

Kudlow cũng bác bỏ khả năng thỏa thuận giai đoạn 1 bị vô hiệu trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung đang suy yếu. Quan hệ giữa hai nước đang tệ đi trong những tháng gần đây, khi cả hai chỉ trích lẫn nhau trong đến một loạt vấn đề, trong đó có việc virus corona bắt nguồn từ đâu và vấn đề tự trị của Hong Kong.

Các nhà quan sát khác cho rằng, nếu Mỹ tái khởi động một đợt đánh thuế mới lên Trung Quốc, điều này sẽ không có lợi cho Mỹ khi mà nền kinh tế nước này vốn đang gặp khó khăn.

“Chúng tôi tin rằng hai nước sẽ kiềm chế các hành động tấn công nhau trên mặt trận thương mại,” Kelvin Tay từ UBS Global Wealth Management cho biết.

“Đừng quên rằng nếu Mỹ tăng thuế, tác động của hành động trên lên kinh tế Mỹ có thể sẽ còn lớn hơn tác động lên kinh tế Trung Quốc, bởi vì như chúng ta có thể thấy, kinh tế Trung Quốc đã thực sự hồi phục khá tốt trong quý II”, ông nói thêm.

Nguồn: CNBC

Từ khóa: bằng chứng, Trung Quốc, chưa đáp ứng, cam kết, thỏa thuận, giai đoạn 1, Mỹ