Nhật Bản hỗ trợ doanh nghiệp chuyển nhà máy sản xuất từ Trung Quốc sang ASEAN

Chính phủ Nhật Bản sẽ triển khai chương trình trợ cấp nhằm khuyến khích các nhà sản xuất trong nước chuyển cơ sở sản xuất sang khu vực Đông Nam Á. Nguyên do là vì đại dịch virus corona đã phá vỡ nhiều chuỗi cung ứng vốn phụ thuộc vào Trung Quốc của nước này.

Chính phủ Nhật đã tung thêm 23,5 tỷ yên tích hợp vào gói kích thích khẩn cấp nhằm giảm bớt thiệt hại kinh tế từ đại dịch. Số tiền này nhằm giúp các doanh nghiệp đa dạng hóa chuỗi cung ứng, thông qua các hình thức hỗ trợ tài chính cho việc xây dựng các cơ sở sản xuất và nghiên cứu đặt trụ sở tại các nước ASEAN.

Sáng kiến này được đưa ra sau khi nhiều nhà sản xuất ô tô và các ngành khác bị thiếu hụt nguyên liệu đầu vào nhập từ Trung Quốc, do sự lây lan của virus corona bắt nguồn từ thành phố Vũ Hán.

Một quan chức của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp cho hay: "Ngay cả trước khi virus bùng phát, các công ty Nhật Bản đã có xu hướng muốn thiết lập các cơ sở sản xuất mới tại khu vực ASEAN. (Chương trình trợ cấp) sẽ giúp Nhật Bản tăng cường xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với các quốc gia Đông Nam Á".

Đối với Nhật Bản, có khá nhiều rủi ro khác nhau nếu nước này vẫn còn phụ thuộc quá nhiều vào sản xuất ở Trung Quốc, như biểu tình bài Nhật tại Trung Quốc, các quy định về tăng lương cho công nhân hay chiến tranh thương mại Mỹ - Trung. Do đó, các công ty Nhật đã hướng tới khu vực Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) như một thị trường thay thế theo chiến lược "Trung Quốc +1".

Ngoài ra, chính phủ cũng sẽ chi 220 tỷ yên để thúc đẩy sản lượng nội địa của các mặt hàng hiện đang được nhập khẩu nhiều từ một số khu vực nhất định. Khoản chi này cũng được đưa vào gói kích thích kinh tế. Các khoản trợ cấp được chi thông qua hình thức hỗ trợ tài chính cho việc di dời địa điểm sản xuất của các công ty Nhật Bản từ nước ngoài về lại nội địa.

Chương trình sẽ ưu tiên hỗ trợ cho các nhà sản xuất những mặt hàng thiết yếu trong bối cảnh dịch COVID bùng phát, bao gồm khẩu trang và cồn khử trùng. Đây là những mặt hàng giúp người dân Nhật Bản duy trì "một cuộc sống lành mạnh". Các công ty mở nhà máy mới hoặc tăng công suất đầu ra hiện tại ở Nhật Bản đều có thể được nhận trợ cấp.

Đối với các công ty lớn, khoản trợ cấp có thể chi trả lên tới hai phần ba khoản đầu tư vào việc thúc đẩy sản xuất các mặt hàng thiết yếu trong nước. Còn đối với các công ty vừa và nhỏ, mức chi trả có thể lên tới ba phần tư.

Theo Hiệp hội Công nghiệp Sản phẩm Vệ sinh Nhật Bản, nước này đã nhập khẩu khoảng 80% lượng khẩu trang năm 2018, chủ yếu từ Trung Quốc. Kể từ khi virus bùng phát, mặt hàng này trở nên khan hiếm. Thủ tướng Abe Shinzo đã phải khởi động một chương trình phân phối 2 khẩu trang vải có thể tái sử dụng cho mỗi hộ gia đình.

Khoản chi cho hai chương trình trợ cấp lên tới 25,69 nghìn tỷ yên và đã được đưa vào ngân sách bổ sung cho năm tài khóa 2020.

Theo dữ liệu thương mại của Bộ Tài chính Nhật Bản, phụ tùng xe hơi nhập từ Trung Quốc chiếm 36,9% tổng nhập khẩu của Nhật Bản trong năm 2019; trong khi đó, điện thoại cầm tay nhập từ nước này cũng chiếm 85,5% tổng giá trị nhập khẩu của Nhật.

Giáo sư Takahiro Fujimoto tại Khoa Kinh tế thuộc Đại học Tokyo cho biết, các chương trình trợ cấp này đều "hợp lý ở một mức độ nào đó" xét theo tầm nhìn dài hạn, vì những chương trình như thế sẽ khuyến khích các nhà sản xuất Nhật Bản đạt được sự cân bằng sản xuất giữa Nhật Bản, Trung Quốc và ASEAN .

Tuy nhiên, với vai trò là một chuyên gia về chuỗi cung ứng của các công ty Nhật Bản, Fujimoto cũng chỉ ra rằng các công ty Nhật không nên đa dạng hóa và nội địa hóa các cơ sở sản xuất toàn cầu nếu việc chuyển đổi này làm giảm lợi thế chi phí của doanh nghiệp.

Ông phát biểu: "Điều quan trọng là phải làm cho hệ thống sản xuất của các công ty vừa có khả năng cạnh tranh vừa có thể thích ứng tốt với thảm họa".

Nguồn: Bangkok Post

Từ khóa: ASEAN, Trung Quốc+1, dịch chuyển chuỗi cung ứng, COVID-19