Thỏa thuận thương mại Mỹ- Ấn đã không đạt được. Chuyện gì đang xảy ra?

09.03-07

Các cuộc đàm phán tương lai sẽ phải đối mặt với các vấn đề thậm chí còn gây tranh cãi hơn.

Tuần trước, chuyến thăm thần tốc 30 giờ của Tổng thống Trump ở Ấn Độ gồm một sự kiện gặp gỡ công chúng tại sân vận động cricket lớn nhất thế giới ở bang Ahmedabad- gợi lại sự kiện “Howdy Modi” ở thành phố Houston, Mỹ vào cuối tháng 9 năm ngoái cùng với Thủ tướng Narendra Modi. Các bức hình đã ghi lại chuyến công du của Tổng thống Trump ở Sabarmati Ashram, một trong những nơi cư trú của Mahatma Gandhi đã từng sống và làm việc; sau đó đén thành phố Agra thăm thăm di tích Taj Mahal, và một bữa tối trang trọng.

Tại đây, điều gì đã không diễn ra: Hoa Kỳ và Ấn Độ đã không đạt được một thỏa thuận thương mại, mặc dù có nhiều gợi ý rằng hai bên đang chạy đua để hoàn tất thỏa thuận. Bất chấp sự chắc chắn của ông Trump rằng các nhà đàm phán đang nỗ lực thực hiện “các thỏa thuận lớn về sau”, thậm chí sự vắng mặt của một thỏa thuận thương mại hạn chế cũng tiết lộ những khó khăn hiện hữu trong thương mại với Ấn Độ.

Điều gì đã xảy ra, và các cuộc đàm phán song phương có khả năng đi đến đâu?

1. Tại sao một thỏa thuận thương mại là cần thiết?

Các quan chức thương mại của Mỹ đã thúc đẩy đàm phán một “thỏa thuận thương mại nhỏ” với Ấn Độ như một cách để giải quyết một loạt các tranh chấp tiếp cận thị trường phát sinh trong những năm gần đây.

Các bất đồng chính của Mỹ xuất phát từ việc sử dụng các rào cản thuế quan và phi thuế quan của Ấn Độ để bảo hộ cho nông dân và các ngành công nghiệp sản xuất tuyển chọn. Trước đây, Ấn Độ đã duy trì thuế quan cao đối với hàng nhập khẩu đắt tiền trên một lượng lớn nông sản để bảo vệ gần 126 triệu nông dân nhỏ và kém hiệu quả- chính phủ lo ngại cạnh tranh nước ngoài sẽ phá vỡ đáng kể sinh kế của những nông dân này.

Ba năm qua, Ấn Độ đã tăng thuế, điều này vi phạm các cam kết của WTO đối với các sản phẩm công nghệ thông tin và truyền thông. Ấn Độ duy trì kiểm soát giá đối với stent động mạch vành và phần cứng điều trị thoái hóa khớp gối, đồng thời nước này cũng bổ sung thuế nhập khẩu đối với thiết bị y tế trong Ngân sách Liên minh năm 2020. Ấn Độ cáo buộc tằng Mỹ duy trì các hoạt động chống cạnh tranh và chỉ ra thuế quan thép và nhôm đơn phương của ông Trump và sử dụng trợ cấp chống cạnh tranh cho các nhà sản xuất sữa nội địa của Mỹ.

Tháng 4/2018, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã khởi xướng đánh giá về tính đủ tiêu chuẩn của Ấn Độ đối với Hệ thống ưu đãi phổ cập (GSP)- cho phép các nước phát triển đủ điều kiện xuất khẩu hàng hóa miễn thuế sang Hoa Kỳ - với lý do Ấn Độ từ chối tiếp cận đủ với thị trường nông nghiệp và sữa, và đã đặt kiểm soát giá cao bị cấm trên các thiết bị y tế.

Chính quyền Trump đã tuyên bố vào tháng 3/2019 rằng Mỹ sẽ chính thức thu hồi GSP của Ấn Độ, sau khi quyết định Ấn Độ đã không thực hiện đủ các cải tiến. Việc chấm dứt các lợi ích GSP đã loại bỏ việc ưu đãi thuế đặc biệt đối với 5.6 tỷ USD hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ, ảnh hưởng các lĩnh vực định hướng xuất khẩu của Ấn Độ, như dược phẩm, dệt may, nông sản và linh kiện ô tô.

Chính phủ Mỹ dự kiến “thỏa thuận nhỏ” sẽ giải quyết những tranh chấp này để đổi lấy việc giảm thuế đối với thép và nhôm, và sự phục hồi các lợi ích GSP cho Ấn Độ.

2. Liệu một thỏa thuận như trên sẽ đạt được?

Có – các nhà đàm phán đã thống nhất về các mô hình giá cho các thiết bị y tế, giảm thuế đối với nông sản tuyển chọn và một cam kết phối hợp bảo vệ sở hữu trí tuệ. Trước thềm chuyến thăm của Tổng thống, các báo cáo tin tức khẳng định Đại diện Thương mại Mỹ, ông Robert E. Lighthizer sẽ tới New Delhi để hoàn tất thỏa thuận.

Tuy nhiên, ông Lighthizer đã bất ngờ hủy chuyến đi hồi giữa tháng 2, và các cuộc đàm phán thỏa thuận nhỏ bị thất bại rõ ràng sau khi hai bên không thể đạt được tiến độ về các vấn đề nổi bật.

3. Tại sao một thỏa thuận thương mại vẫn khó xảy ra?

Không giống như Hoa Kỳ, Ấn Độ thiếu một hành lang vận động chính trị nội địa có ảnh hưởng để thúc đẩy các chính sách thương mại tự do. Công nghiệp chủ yếu tập trung vào phục vụ thị trường nội địa rộng lớn, mặc dù những thập kỷ về các chính sách bảo hộ đã bảo vệ cho các công ty khỏi cạnh tranh trên trường quốc tế. Do đó, hàng xuất khẩu Ấn Độ ít hơn các thị trường khác về quy mô so sánh, và sức tiêu thụ nội địa là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế.

Lĩnh vực nông nghiệp quy mô nhưng kém hiệu quả của Ấn Độ có không ủng hộ sự gia nhập của các đối thủ toàn cầu. Tuy nhiên, các nhà phân tích của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, xem khả năng hạn chế của Ấn Độ để đáp ứng nhu cầu nội địa tăng trưởng là cơ hội cho các nhà xuất khẩu nông nghiệp Hoa Kỳ.

Khi không có tiếng nói ủng hộ thương mại, chính phủ Modi đã ngày càng chuyển sang các rào cản bảo hộ và thay thế nhập khẩu để thúc đẩy công nghiệp và sản xuất nội địa. Ông Modi cũng chịu áp lực phải cung cấp các cơ hội việc làm cho dân số tăng ở Ấn Độ trong đó 2/3 người Ấn Độ dưới 35 tuổi.

Mong muốn của ông Modi không giống với các mệnh lệnh nội địa của ông Trump, tuy nhiên, những mong muốn này trực tiếp đụng chạm đến các cam kết WTO của Ấn Độ. Mục tiêu thương mại của ông Modi đang bất đồng với quan điểm tổng bằng 0 của chính quyền Trump về thương mại quốc tế.

Tương lai sẽ ra sao?

Việc không đạt được một thỏa thuận thương mại nhỏ là một cản trở lớn cho quan hệ thương mại song phương. Các tranh chấp thương mại có thể quản lý như tiếp cận thị trường nông nghiệp và kiểm soát giá đối với thiết bị y tế hiện khó thực hiện- bất chấp tuyên bố chung hôm 25/2 của hai nhà lãnh đạo lưu ý rằng “họ đã đồng ý hoàn tất các cuộc đàm phán đang diễn ra, mà họ hy vọng có thể trở thành giai đoạn một của một hiệp định thương mại song phương toàn diện.”

Ông Trump nói bóng gió về một “thỏa thuận lớn” sắp tới, song một hiệp định thương mại tự do hiện vẫn chưa có khả năng, đặc biệt khi nền kinh tế Ấn Độ tiếp tục gặp khó khăn và Mỹ thì đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống.

Nếu một thỏa thuận nhỏ không thể củng cố một số thiện chí, những khác biệt nổi trội trong cách tiếp cận cơ bản đối với nền kinh tế kỹ thuật và quyền riêng tư cá nhân cũng có khả năng làm leo thang tranh chấp song phương trong tương lai gần. Luật pháp đang sửa đổi ở Ấn Độ đe dọa cản trở dòng dữ liệu Ấn Độ quốc tế, áp đặt chi phí không cân đối với các công ty Hoa Kỳ hoạt động ở thị trường Ấn Độ, và thiết lập khả năng truy cập nhà nước sâu rộng dữ liệu công ty tư nhân và người tiêu dùng. Những vấn đề này có thể sẽ buộc các nhà đàm phán mở rộng phạm vi các cuộc đàm phán tương lai để bao gồm một loạt các vấn đề về cơ bản gây tranh cãi hơn.

Hiện nay, ông Modi có rất ít động lực để khởi xướng các cuộc cách mạng kinh tế cơ cấu không phổ cập cần thiết để làm hài lòng ông Trump. Liệu đại diện thương mại Mỹ sẽ có một cách tiếp cận mạnh hơn trong tương lai, như vị thế cứng rắn của chính quyền Mỹ đối với Trung Quốc? Bất chấp sự quyết đoán của tổng thống rằng “Mỹ yêu Ấn Độ”, tương lai của quan hệ thương mại song phương vẫn không chắc chắn hơn mấy so với trước đây.

Trevor Cloen là trợ lý giám đốc tại Trung tâm Nam Á tại Hội đồng Đại Tây Dương.

Irfan Nooruddin là giáo sư tại Trường Dịch vụ đối ngoại tại Đại học Georgetown và giám đốc của Trung tâm Nam Á tại Hội đồng Đại Tây Dương.

Nguồn: Washington Post

Từ khóa: Chủ nghĩa bảo hộ, hiệp định tự do thương mại