Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Với quy định mới về tiện tệ, Tổng thống Hoa Kỳ đang cố gắng giảm thiểu thiệt hại do chính sách thuế quan mà ông đã ban hành. Tuy nhiên hậu quả của chính sách mới còn có thể thảm khốc hơn.

Bên cạnh việc dùng thuế quan để khởi động các cuộc chiến thương mại, Tổng thống Mỹ Donald Trump thường xuyên bị ám ảnh bởi ý tưởng rằng những nước khác đang lừa dối xứ cờ hoa bằng việc định giá thấp đồng nội tệ. Giờ đây, vị chủ nhân Nhà Trắng đã cố gắng giải quyết những quan ngại của mình về cả thuế quan và tỷ giá bằng việc ban hành một quy định mới – có thể thổi bùng lên căng những căng thẳng thương mại, đồng thời làm xấu đi mối quan hệ trong tương lai giữa nước này với Trung Quốc, Nhật Bản, và Liên minh châu Âu.

Tuần rồi, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành một văn bản pháp quy mới cho phép Washington áp thuế lên bất kỳ quốc gia nào họnghi ngờ đang định giá thấp đồng nội tệ, nhằm mục đích khuyến khích xuất khẩu, qua đó cạnh tranh với các sản phẩm nội địa của Hoa Kỳ. Thuế chống bán phá giá, vốn chỉ được sử dụng để áp lên các mặt hàng nhập khẩu được coi là đang bán dưới giá thị trường, thông qua quy định mới ban hành, có thể dùng để đánh lên các sản phẩm nhập khẩu từ bất kỳ nước nào Bộ Thương mại Mỹ cho rằng đang dùng tỷ giá để tạo lợi thế xuất khẩu.

Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross trong tuyên bố của mình nhận định “Quy định về tiền tệ là một bước quan trọng để đảm bảo các hành vi thương mại thiếu công bằng không còn tồn tại”.

Buồn cười thay, quy định tiền tệ mới ban hành chỉ là nỗ lực mới nhất của chính quyền Trump nhằm khắc phục những hậu quả xấu do chính sách thương mại chính mình gây ra. Bức tranh kinh tế của xứ cờ hoa nhìn chung là tốt – với số việc làm được tạo ra cao hơn so với mong đợi trong báo cáo về lao động phát hành vào hôm thứ Sáu, dù rằng số việc làm mới mỗi tháng vẫn tăng thấp hơn số liệu dưới thời Tổng thống Obama.

Tuy vậy, những lĩnh vực chịu áp lực nhất từ thương chiến như nông nghiệp hay sản xuất đang chứng kiến số lao động suy giảm cùng tỷ lê phá sản tăng. Đối với những người nông dân chịu thiệt hại từ chiến tranh giao thương Mỹ - Trung, ông Trump đã cung cấp một khoản hỗ trợ 10 tỷ USD – tuy vậy, mặc dù nền kinh tế số 2 thế giới hứa hẹn mua thêm nông sản, các thị trường xuất khẩu đã mất trước đây không thể có lại được.

Vào tháng trước, chính quyền Hoa Kỳ đột ngột áp thuế lên các sản phẩm nhập khẩu có cấu tạo thép, do thép thô bị đánh thuế trước đây, đã khiến các nhà sản xuất Mỹ phải tăng giá hàng hóa thành phẩm, qua đó khiến sản phẩm trở nên kém cạnh tranh trên thị trường. Nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng thuế áp dụng với mặt hàng nhôm, thép có thể khiến lĩnh vực chế tạo mất 75,000 việc làm; thuế mới, như dự kiện, cũng sẽ tạo ra hàng loạt thiệt hại, nhưng cuối cùng lại chẳng mang điều gì tốt đẹp cho doanh nghiệp xứ cờ hoa.

Vào tháng 1, mặc dù thị trường lao động có nhiều dấu hiệu tốt, nhưng 12,000 việc làm trong ngành chế tạo đã biến mất; điều này cho thấy những lời hứa hẹn của ông Trump về tạo thêm việc làm tại những tiểu bang thuộc “Vành đai thép” khó có thể khả thi như những gì ông đã hứa hẹn.

Chính sách tiền tệ mới hứa hẹn sẽ là cách thức mới nhằm giải quyết các thách thức cũ – tuy nhiên, đây chỉ là một phần trong chính sách của Tổng thống Trump. Trong nhiều thập niên, các chính khách tại Washington đã phê phán nhiều quốc gia về việc định giá nội tệ thấp so với đồng USD để tạo lợi thế xuất khẩu. Vào thập niên 1980, Nhật Bản đã định gía thấp đồng yên để trở thành cường quốc xuất khẩu. Hai thập niên sau, Trung Quốc dùng đồng nhân dân tệ phá giá để làm điều tương tự. Chính sách tiền tệ vừa nêu đã gây thiệt hại nặng nề cho một số lĩnh vực công nghiệp xứ cờ hoa, dù giúp hàng hóa tiêu dùng rẻ hơn tại thị trường Mỹ. Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Chuck Schumer nhiều năm liền đã thúc đẩy đạo luật về thao túng tiền tệ được thông qua tại Quốc hội.

Chính sách nêu trên không tạo được sựủng hộ rộng rãi do hai lý do. Khó để xác định đồng nội tệ của một quốc gia đã bị định giá thấp như thế nào và bằng cách nào vì tiền tệ được lưu chuyển tự do trên thị trường và biến động liên tục do nhiều nguyên nhân. Hơn thế, Luật pháp Hoa Kỳ chỉ cho phép thuế chống phá giá đánh lên hàng nhập khẩu được hưởng trợ cấp chính phủ (không phải chính sách tiền tệ).

Như các nhà kinh tế học đã nhận định trong suốt 60 năm qua, cuộc chiến chống lại cái gọi là chiến lược phá giá nội tệ do chính phủ nước ngoài áp dụng của ông Trump thật sự rất hài hước; những đồng tiền trong danh sách đen của vị chủ nhân Nhà Trắng gồm có nhân dân tệ, euro, đồng yên. Nếu đồng USD tăng giá so với các ngoại tệ vừa nêu trong thời gian tới; có thể nói, nguyên nhân là do chính sách áp thuế cao lên hàng hóa nhập khẩu.

Thuế quan mà ông Trump áp lên thép, nhôm, tấm pin năng lượng mặt trời, máy giặt và phần lớn hàng xuất khẩu của Trung Quốc đã góp phần làm tăng giá sản phẩm tiêu dùng tại thị trường Mỹ. Nếu đang có nhiều người mất việc làm và nhà máy đóng cửa, thuế quan có thể thúc đẩy sản xuất nội địa và mang lại một số lợi ích. Tuy nhiên, đây không là tình trạng nước Mỹ đang phải đối phó khi nước này đang có tỷ lệ người thất nghiệp thấp.

Nguồn: Foreign Policy

Từ khóa: Thuế quan, Mỹ, Trung Quốc, nhập khẩu