Mexico đang thắng trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

07.01-05

Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, Mexico đã xuất khẩu thêm 3.5 tỷ đô la hàng hóa từ khi cuộc chiến thương mại bùng nổ vào năm 2018.

Công ty sản xuất nhựa Fuling Global Inc. đã loan báo kế hoạch chuyển cơ sở của mình từ Trung Quốc đến Mexico, đầu tư thêm 2 triệu đô la vào nhà xưởng mới tại vùng Đông Bắc nước này. Fuling Global Inc đã bắt đầu sản xuất ống hút giấy, cốc giấy cho thị trường Hoa Kỳ vào năm 2019.

“Cuộc chiến hiện tại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới khiến cho hoạt động xuất khẩu vào thị trường Mỹ, thị trường lớn nhất của chúng tôi, trở nên thiếu bền vững” – bà Guilan Jiang, chủ tịch Fuling Global đã cảnh báo như vậy trong báo cáo công khai của công ty vào năm ngoái. Bà nói thêm “Các công xưởng tại Mexico mang lại lợi ích lớn cho chúng tôi nếu xét về chi phí lao động và vận chuyển; đồng thời hàng của chúng tôi khi xuất từ Mexico vào Mỹ cũng sẽ được miễn thuế”.

Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, và tại báo cáo của Dialogo Chino, xuất khẩu của Mexico đã tăng thêm 3.5 tỷ USD từ khi cuộc chiến thương mại bùng nổ vào năm 2018; phần lớn sản phẩm xuất khẩu của Mexico là hàng nông nghiệp, cấu phần phương tiện vận tải, sản phẩm điện tử.

Ngày 13/12/2019, Tổng thống Trump đã xác nhận Trung Quốc và Mỹ đã đạt một thỏa thuận ban đầu, mà nếu được ký kết, sẽ giúp bảo đảm hơn hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp xứ cờ hoa tại Trung Quốc. Đổi lại, vị chủ nhân Nhà Trắng sẽ cắt giảm thuế đã áp lên hàng nhập khẩu xứ Trung Quốc và trì hoãn việc áp thuế bổ sung như dự kiến. Tuy nhiên, các nhà kinh tế nhận định những vướng mắc vẫn còn lâu mới được giải quyết trọn vẹn do thuế quan đã áp sẽ còn gây tác động dài lâu, tiếp tục tạo ra bất ổn và kéo lùi hoạt động đẩu tư.

Nhiều chuyên gia cho rằng tăng trưởng trong xuất khẩu của Mexico là xu hướng đã có sẵn từ trước, nhưng một báo cáo của Liên Hợp Quốc lại chỉ ra nguyên nhân tăng trưởng chủ yếu đến từ cuộc chiến thương mại. Vô số bài báo cũng đã tuyên bố rằng Mexico là “nước thắng lợi” rõ ràng trong cuộc chiến.

Hai năm trước, khi chi phí gia tăng, nhiều doanh nghiệp Hoa Kỳ đang làm ăn tại Trung Quốc đã bắt đầu dời nhà máy đến các địa phương phía Bắc của Mexico, và gần đây, các công ty của Trung Quốc cũng bắt đầu di chuyển sang Mexico – bà Adriana Eguia, cựu Giám đốc điều hành của Tổ chức phát triển kinh tế vùng Tijuana nhận định.

Với nguồn lao động giá rẻ dồi dào, sở hữu một hiệp định thương mại tự do cùng vị trí địa lý sát với Hoa Kỳ, các thành phố phía Bắc Mexico trở thành một địa điểm đầu tư hấp dẫn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Vào tháng 7/2018, chính quyền Trump đã áp thuế hơn 25% lên 200 loại hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, bao gồm tàu bay, linh kiện ô tô, đồ điện tử, hải sản và thiết bị y tế. Lần đánh thuế thứ hai vào tháng 9/2019 áp dụng đối với các sản phẩm như quần áo, giày dép, tã,…

Ông Alessandro Nicito, nhà kinh tế tại Hội đồng Thương mại và Phát triển Liên Hợp Quốc (UNCTAD) cho biết “Rất khó cho một doanh nghiệp có thể cạnh tranh tại một thị trường nếu họ phải trả mức thuế nhập khẩu 25%, do vậy họ buộc phải chuyển sản xuất đến địa điểm khác”.

Chuyên gia Nicito cũng cho biết “Nếu một doanh nghiệp nhận thức rằng các mức thuế là vĩnh viễn, họ sẽ chuyển đi. Ngược lại, nếu họ cho rằng áp thuế chỉ mang tính tạm thời, họ sẽ chấp nhận gánh chịu chi phí gia tăng”.

Nhiều công ty đã cân nhắc hai tình huống đã nêu và quyết định chuyển nhà máy đến các quốc gia tại Đông Nam Á như Việt Nam, Đài Loan và Hàn Quốc. Một số doanh nghiệp khác chọn Mexico vì nước này gần Hoa Kỳ và được hưởng thuế quan thấp khi vào thị trường Hoa Kỳ.

Đầu tư vào ngành công nghiệp chế tạo đã suy giảm, dẫn đến tăng trưởng của tất cả các quốc gia toàn cầu bị chậm lại, và Mexico cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng.

“Điều này tạo ra hàng loạt cơ hội cho các chủ doanh nghiệp Mexico” ông Xavier Rivas, Phó chủ tịch PIMSA, một nhóm các nhà phát triển công nghiệp các tỉnh biên giới phía Bắc Mexico cho biết.

“Đây là lợi thế kinh tế cho khu vực trên vì cuộc chiến thương mại sẽ thúc đẩy đầu tư, việc làm và phát triển thị trường” ông Victor H. Delgado, người đã làm việc trong ngành công nghiệp xuất khẩu của Mexico tiếp lời.

Khi một doanh nghiệp chuyển đến Mexico hoặc một quốc gia khác vì vấn đề thuế quan, rất khó để họ đảo ngược quyết định đã đưa ra.

Trên báo cáo, Mexico có thể là người chiến thắng trong cuộc chiến thương mại. Tuy nhiên, các nhà kinh tế học cảnh báo về tổng thể, kinh tế Mexico sẽ không hưởng nhiều lợi ích như các chuyên gia dự đoán.

Chính sách “Nước Mỹ trên hết của ông Trump” sẽ dẫn đến sự bất định cho nền kinh tế toàn cầu, và điều này sẽ xóa nhòa lợi ích mà Mexico đạt được từ việc tăng xuất khẩu. Vì suy cho cùng, 3,5 tỷ USD giá trị hàng hóa xuất khẩu tăng thêm chỉ chiếm 1% trong 450 tỷ USD tổng giá trị xuất khẩu của Mexico trong năm 2018.

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung chỉ là một trong hàng loạt ví dụ về việc ông Trump đang sử dụng thương mại như là thứ vũ khí trên bàn đàm phán. Tháng 6 năm nay, Tổng thống đã đe dọa tăng thuế lên Mexico nhằm gây áp lực lên nước này trong vấn đề nhập cư.

Cựu quan chức của Ngân hàng Thế giới, Otaviano Canuto nhận định “Việc dùng chính sách thương mại như vũ khí để thúc đẩy các vấn đề phi kinh tế là một tin xấu”.

Vì phương pháp tiếp cận nêu trên góp phần tạo ra sự bất định cho thị trường toàn cầu. Và tính bất ổn thường dẫn đến sự suy giảm đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực chế tạo, ông Canuto giải thích.

Nguồn: Asia Times

Từ khóa: Cuộc chiến thương mại, Mexico, Mỹ, thuế quan