Hoa Kỳ không được từ bỏ vai trò lãnh đạo thương mại tự do

usa

(*)Tác giả: Joe Hockey - đại sứ Úc tại Hoa Kỳ

Có nhiều bằng chứng cho thấy chúng ta đang sống trong một giai đoạn “đầy lo âu và hỗn loạn”. Đây là ngôn từ mà cố Thủ tướng Anh Winston Churchill đã dùng để miêu tả về thế giới mà ngài đã sống 73 năm về trước.

Phương Tây là người đã thiết lập một trật tự kinh tế mới, và Hoa Kỳ là quốc gia dẫn dắt các cuộc thảo luận về vấn đề này. Tại khách sạn Mount Washington ở Bretton Woods, một thị trấn nhỏ tại New Hampshire, 44 nước đã ký một thỏa thuận định ra đường hướng cho chính sách tiền tệ, ngoại hối và thương mại sau thế chiến. Các nước này cũng đã tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại - thông qua việc xây dựng một cấu trúc giao thương mới là Hiệp định chung về Thuế quan về Thương mại (GATT) mà sau này đã phát triển thành Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).

Mặc dù Trung Quốc gần đây đã thay thế Mỹ để trở thành nhà xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới, xứ cờ hoa vẫn giữ vai trò thống trị trong hệ thống thương mại toàn cầu. Thương mại chiếm đến 30% cơ cấu kinh tế Hoa Kỳ. Và 20% số lượng việc làm của Mỹ phụ thuộc vào thương mại.

Hiện tại, hơn bao giờ hết, Hoa Kỳ nên là người lãnh đạo các cuộc thảo luận về thương mại tự do và công bằng. Thuế quan cũng chỉ nên được sử dụng như công cụ ngắn hạn để buộc những quốc gia thành viên WTO cứng đầu thay đổi hành vi thương mại.

Hoa Kỳ đã từng cầm trịch trong các cuộc thảo luận về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Sau khi nền kinh tế số 1 thế giới từ bỏ thỏa thuận này, Nhật Bản và Úc đã nhanh chóng thế vào vai trò lãnh đạo của Mỹ, hồi sinh Hiệp định. Tương tự như vậy, việc Mỹ cần làm hiện nay là xem xét tham gia vào quá trình đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) – với sự hiện diện của 16 nước thuộc khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, gồm Trung Quốc và Ấn Độ nhưng không bao gồm Mỹ.

Nếu một người từ bỏ vị trí lãnh đạo, họ khó có thể có lại được nó. Do vậy, Hoa Kỳ không được từ bỏ vai trò dẫn dắt thương mại của mình, nếu không, xứ cờ hoa sẽ phải trả một cái giá rất đắt về kinh tế.

Giá trị Mỹ rất quan trọng. Giá trị của Phương Tây đã giúp họ chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Lạnh. Trong đó, thương mại tự do là những gì tinh túy nhất của giá trị Tây Phương.

Tôi có nghe rằng để giành được thắng lợi trong hoạt động thương mại với các quốc gia khác, bạn cần bán thay vì mua được nhiều hàng hóa hơn từ họ để có được thặng dư thương mại. Tôi không đồng ý. Những lý do mà các cá nhân ủng hộ bảo hộ thương mại dùng để biện minh cho hành động áp thuế và hạn ngạch cũng tương tự như việc nói rằng thay vì dùng thời gian để làm việc cho những chủ doanh nghiệp, mọi người nên tự làm ra thực phẩm và quần áo cho bản thân. Nếu là tôi, tôi không có thời gian để thức dậy, vắt sữa bò, nướng bánh mì, xới đất và xây nhà. Các nền kinh tế không làm như vậy. Họ tập trung sản xuất những sản phẩm họ có thế mạnh và tạo ra thặng dư thương mại với những quốc gia chuyên về những loại hàng hóa khác.

Thương mại giúp mang những nước có nền văn hóa khác biệt đến gần nhau. Lịch sử đã chứng minh, chủ nghĩa kinh tế biệt lập là khúc dạo đầu cho các cuộc chiến tranh.

Những cá nhân thuộc tầng lớp trung lưu có hiểu biết trong xã hội đều hiểu rằng, khi đất nước họ tiến hành giao thương với các quốc gia khác, đất nước họ sẽ giàu lên. Chủ nghĩa bảo hộ có thể gây suy giảm tăng trưởng, khuyến khích sự đi xuống của chất lượng cuộc sống và cuối cùng là người tiêu dùng sẽ phải chi nhiều hơn cho tất cả sản phẩm.

Hoa Kỳ là quốc gia sáng tạo nhất hành tinh, tuy nhiên, như tất cả các quốc gia giữ vai trò lãnh đạo kinh tế khác trên thế giới, họ sẽ bị đánh bại nếu nghĩ rằng mình có thể làm tất cả mọi thứ. Cô lập thương mại và hoạt động xuất nhập khẩu giữa Mỹ với những quốc gia khác là một thủ thuật chính trị cần được sử dụng thận trọng. Nếu một đất nước muốn tự tách biệt về kinh tế, lịch sử đã chứng minh họ sẽ thổi bùng chủ nghĩa dân tộc trong nước đồng thời châm ngòi cho sự hung hăng trong ngoại giao quốc tế.

Nếu áp thuế và hạn ngạch được sử dụng như công cụ để trừng phạt những hành vi không đúng đắn, bạn cần đảm bảo thông điệp được truyền tải đến đối tượng vi phạm một cách rõ ràng, đồng thời cần đảm bảo con đường để tái gia nhập kinh tế toàn cầu cũng phải rõ ràng.

Tổng thống Trump đang tận dụng mọi công cụ để biến hệ thống thương mại toàn cầu trở nên công bằng hơn đối với Hoa Kỳ. Chúng tôi hiểu sự khó chịu của ông chủ Nhà Trắng đối với tình hình hiện tại. Úc ủng hộ cả thương mại tự do và thương mại công bằng. Vậy nhưng, những chính sách mà Tổng thống Mỹ đang áp dụng không thể là đối sách bền vững về lâu dài.

Thông qua thuế quan và hạn ngạch, các nước lớn sẽ tiếp tục mạnh hơn. Nhưng hãy nhớ kỹ: thuế quan về bản chất là thuế được các chính phủ áp lên chính người dân của quốc gia họ; và hạn ngạch về bản chất cũng chính là sự hạn chế tiếp cận hàng hóa/dịch vụ mà các chính phủ áp đặt lên chính người dân của họ.

Tôi thấy rằng cuộc thảo luận hiện nay tại Hoa Kỳ về thương mại tự do và công bằng khá gượng gạo và gây không ít bối rối. Mở cửa với thế giới đã khiến nước Mỹ vĩ đại ngay từ ban đầu. Họ nên tiếp tục duy trì như vậy.

Trợ cấp làm xói mòn thương mại tự do. Những hành vi trợ cấp bóp méo thương mại mà Hoa Kỳ tiến hành không đáng kể so với chính sách tương tự mà Bắc Kinh, New Delhi và cả châu Âu đang áp dụng. Khoản trợ cấp của Trung Quốc chỉ riêng cho mặt hàng lúa mỳ đã hơn rất nhiều so với số tiền mà xứ cờ hoa dùng cho để hỗ trợ cho ngành nông nghiệp nói chung.

Chỉ có 2 quốc gia trên thế giới dám đứng lên phê phán hành vi này: Hoa Kỳ đã khiếu nại chính sách trợ cấp lúa mỳ, ngô và gạo của Trung Quốc lên WTO. Trong khi đó, Úc cũng dùng cơ chế giải quyết tranh chấp của Tổ chức thương mại lớn nhất hành tinh để buộc Ấn Độ dừng hỗ trợ ngành mía đường.

Một số người đề nghị chúng ta nên ngừng giao thương với các nước không tuân thủ luật lệ thương mại; tuy nhiên chấm dứt quan hệ thương mại với Trung Quốc và Ấn độ là cách đáp trả tệ hại nhất.

Giao thương là cách thức giải quyết vấn đề toàn diện nhất. Trợ cấp chính phủ khiến giá sản phẩm giữ ở mức cao tại Trung Quốc – điều đó nghĩa là mỗi giạ lúa mỳ nhập khẩu từ Hoa Kỳ và Úc vào thị trường hơn 1 tỷ dân sẽ gián tiếp được trợ cấp bởi chính phủ nền kinh tế số 2 thế giới. Nếu chúng ta không giao lưu thương mại với Trung Quốc, trợ cấp chỉ có lợi cho nông dân nước này.

Trong thế kỷ 21, người tiêu dùng luôn đòi hỏi về chủ quyền. Và chủ quyền của người tiêu dùng được khuyến khích bởi dòng chảy hàng hóa và dịch vụ trên toàn cầu. Kết quả sẽ là sự ra đời của một hệ thống thương mại công bằng toàn cầu.

Nguồn: Sydney Morning Herald

Từ khóa: thương mại, công bằng, Trung Quốc, Hoa Kỳ.