Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) vừa được ký kết sẽ là bản nâng cấp cho một trong những hiệp định tự do thương mại quan trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Mặc dù vẫn còn một số rào cản phải giải quyết trước khi USMCA được thực thi, các cuộc đàm phán thương mại hiện đang bắt đầu chuyển sự tập trung vào vấn đề Trung Quốc và thuế quan.

Chính quyền Trump có lý do chính đáng để lên án những chính sách thương mại phân biệt đối xử của Trung Quốc. Tuy nhiên, việc ông Trump chọn cách giải quyết vấn đề bằng hình thức đơn phương áp thuế đang gây hại cho tiểu bang Texas nói riêng và cả nền kinh tế Mỹ nói chung.

Đầu năm nay, Mỹ đã áp thuế đối với 50 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Bắc Kinh cũng đã trả đũa bằng một chính sách tương tự. Người lao động Mỹ tại những ngành bị tác động đang lo sợ công việc của họ sẽ biến mất. Giới nông dân Mỹ thì lo sợ hàng hóa của họ sẽ bị mất thị phần tại các thị trường nước ngoài. Các công ty Mỹ bất kể lớn nhỏ đều đang tái cân nhắc hoặc từ bỏ những kế hoạch đầu tư nguồn vốn và mở rộng sản xuất. Người tiêu dùng và các nhà sản xuất Mỹ cũng đối mặt với tình trạng chi phí tăng cao khi mua hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa do Mỹ sản xuất.

Tiểu bang Texas xuất khẩu đến hơn 16 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ sang Trung Quốc. Do đó, chính sách thuế của Trump gây hại nhiều cho những doanh nghiệp, nông dân và chủ trang trại tại Texas, vốn phụ thuộc vào các thị trường nước ngoài.

Sau đơt áp thuế đầu tiên, chính quyền Trump còn tiếp tục áp thuế bổ sung lên 200 tỷ USD hàng nhập khẩu Trung Quốc, và Bắc Kinh đã đáp trả bằng cách áp thuế bổ sung lên 60 tỷ hàng hóa xuất khẩu từ Mỹ. Sự leo thang này càng đe dọa gây hại nhiều hơn đến doanh nghiệp, nông dân và người lao động ở Mỹ.

Tuy nhiên, trên các mặt trận thương mại khác, chính quyền Trump dường như đang có những động thái tích cực với các quốc gia cũng đang đối mặt những thách thức từ Trung Quốc. Những động thái này bao gồm các thỏa thuận với Mexico và Canada, Liên minh Châu Âu và Nhật Bản.

Thay vì đơn phương áp thuế lên hàng Trung Quốc, chính quyền Trump nên hợp tác với các quốc gia có cùng chí hướng và tăng cường gây áp lực lên Bắc Kinh, buộc họ phải cải cách nền kinh tế để đảm bảo các doanh nghiệp được đối xử công bằng khi vào thị trường này. Có ba lý do quan trọng giải thích tại sao Mỹ nên chọn cách tiếp cận theo kiểu liên minh này.

Thứ nhất, các đồng minh của Mỹ cũng có mối quan ngại tương tự về những chính sách thương mại phân biệt đối xử của Trung Quốc, và họ mong muốn được cùng hàng động chung với Mỹ, thay vì đơn phương. Tháng 4 vừa qua, Nhật Bản đã tham gia vào một đơn kiện của Mỹ tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để khiếu nại việc Trung Quốc vi phạm các quyền sở hữu trí tuệ. Tương tự, EU cũng trình một đơn khiếu nại lên WTO vào tháng 6 để phản đối các chính sách chuyển giao công nghệ của Trung Quốc.

Thứ hai, liêt kết với các đồng minh sẽ giúp các nỗ lực của Mỹ đạt hiệu quả cao hơn và sẽ đảm bảo rằng những cải cách của Trung Quốc mang tính lâu dài hơn. Nếu chính phủ Mỹ phối hợp chặt chẽ với các đồng minh tại WTO và tại những thể chế đa phương khác, Mỹ sẽ có thể tăng cường áp lực lên Trung Quốc, buộc nước này cải cách và mở cửa nền kinh tế theo thời gian.

Cuối cùng, chiến lược phối hợp với đồng minh sẽ giúp giảm thiểu rủi ro các công ty Mỹ đang hoạt động ở Trung Quốc bị loại ra khỏi thị trường vì bị trả đũa. Nó cũng giúp đảm bảo rằng các công ty nước ngoài sẽ không giành được thị phần tại Trung Quốc từ tay các công ty Mỹ.

Chính quyền Trump đã đúng khi cho rằng Trung Quốc cần phải thực hiện rất nhiều cải cách thị trường. Đó là lý do mà bốn tổ chức sáng lập nên chiến dịch Trade for America – một chiến dịch vận động đại diện cho nhiều tầng lớp doanh nghiệp và nông dân Mỹ, và hàng triệu người lao động Mỹ - cũng ủng hộ một cách tiếp cận mang tính xây dựng trong vấn đề này.

Tổ chức Business Roundtable đã trình một bản đề xuất lên chính quyền Trump về những giải pháp cải cách nhằm tự do hóa thị trường Trung Quốc và đảm bảo quyền được đối xử công bằng cho các công ty Mỹ tại Trung Quốc. Hiệp hội các nhà sản xuất Mỹ cũng trình lên một khuôn khổ các mục tiêu đàm phán cho hiệp định thương mại song phương với Trung Quốc, tập trung vào vấn đề đối xử công bằng, bảo vệ tài sản trí tuệ của Mỹ và nâng cao các tiêu chuẩn.

Phòng Thương mại Mỹ đã kêu gọi chính quyền Trump cùng làm việc với các đồng minh để xây dựng những hiệp định thương mại mới, nhằm ngăn chặn chủ nghĩa tư bản nhà nước của Trung Quốc. Và các hiệp định thương mại mới với Nhật Bản, EU, những nền kinh tế đang phát triển ở Châu Phi, Châu Á, và Trung Mỹ là những gì mà Cục Nông nghiệp Liên bang Hoa Kỳ đề xuất để giải quyết các tranh chấp.

Phối hợp với các đối tác thương mại để tạo áp lực lên Trung Quốc là một chiến lược khả thi và có khả năng đạt hiệu quả cao hơn.

Nguồn: Houston Chronicle - HN

Từ khóa: Chiến tranh thương mại, toàn cầu hóa, hội nhập, hiệp định tự do thương mại, sở hữu trí tuệ