Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mang lại cơ hội đầu tư trong mọi lĩnh vực, từ sản xuất dây kéo đến tàu điện cao tốc, Việt Nam từ lâu đã được xem như một trung tâm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) – và một báo cáo mới đây tiếp tục khẳng định điều này.

Tháng trước, tạp chí United States (US) News and World Report đã xếp Việt Nam đứng thứ 8 trong danh sách 29 nền kinh tế tốt nhất để đầu tư, các quốc gia ASEAN tiếp theo gồm có Malaysia (hạng 13), Singapore (14) và Indonesia (18). Đứng đầu danh sách này là Uruguay, kế đến là Saudi Arabia, Luxembourg, Ấn Độ và Ba Lan.

Từ khi công bố những chính sách kinh tế thị trường theo chương trình Đổi Mới vào những năm 1980, Việt Nam đang trở thành một trong những nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất thế giới – và FDI là một phần quan trọng dẫn đến việc này, nhờ vào khả năng thu hút đầu tư vào nhiều ngành khác nhau.

Tuần trước, công ty YKK của Nhật Bản, nhà sản xuất khóa kéo lớn nhất thế giới, đã đưa vào hoạt động nhà máy thứ hai tại Việt Nam, với khoảng đầu tư cơ sở vật chất trị giá 60 triệu USD. Nhà máy được đặt tại tỉnh Hà Nam, cách Hà Nội khoảng 40 km về phía Nam.

Trong khi đó vào tháng 5, công ty Hyundai của Hàn Quốc cũng bày tỏ ý định đầu tư vào dự án tàu cao tốc Bắc – Nam, nối liền Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh – tổng chiều dài hơn 1.500km – dự kiến kinh phí gần 58,7 tỷ USD.

Dấu hiệu mạnh mẽ

Xếp hạng của trang US News and World Report dựa trên kết quả từ một cuộc khảo sát nhận thức toàn cầu, trong đó gần 7000 doanh nghiệp tham gia đánh giá các quốc gia dựa trên 7 tiêu chí: độ ổn định kinh tế, sự thuận lợi của chính sách thuế, trình độ lao động, trình độ kỹ thuật, tinh thần kinh doanh, sự đổi mới, sự năng động, và mức độ tham nhũng.

Việt Nam được đánh giá tốt ở mọi tiêu chí, và FDI của Việt Nam đã tăng từ 11,5 tỷ USD vào 2008 thành 35,46 tỷ USD vào năm ngoài.

Trong tổng số 112 quốc gia và lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam trong năm 2018, Nhật Bản dẫn đầu với 8,59 tỷ USD – theo sau là Hàn Quốc (7,2 tỷ USD) và Singapore (5 tỷ USD).

Ngành sản xuất và chế biến của Việt Nam giành được nhiều sự quan tâm nhất từ các nhà đầu tư nước ngoài. Hai ngành này đã thu hút 16,58 tỷ USD FDI trong năm ngoái – kế đến là lĩnh vực bất động sản (6,6 tỷ USD) và bán lẻ (3,67 tỷ USD).

Số liệu của năm nay cũng mạnh mẽ tương tư

Tháng trước, Cục Đầu tư Nước ngoài của Việt Nam công bố, Vốn thực hiện của dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài trong 9 tháng đầu năm 2019 là 14,22 tỷ USD – tăng 7,3% so với cùng kỳ năm ngoái – và 2.759 dự án mới, với tổng mức cam kết đầu tư 10,97 tỷ USD đã được phê duyệt.

Trang US News and World Report không phải là nơi duy nhất ghi nhân khả năng thu hút FDI mạnh mẽ của Việt Nam.

Mới hôm qua, truyền thông Việt Nam đăng tải rằng Sam Cheong Chwee Kin, Giám đốc Điều hành Đơn vị tư vấn FDI của Ngân hàng United Overseas (UOB), đã ca ngợi Việt Nam là điểm sáng trong thu hút FDI tại ASEAN.

Ông đặc biệt quan tâm đến nỗ lực của chính phủ Việt Nam trong việc phát triển cơ sở hạ tầng tại các vùng công nghiệp và kinh tế trọng điểm chẳng hạn như cảng phía bắc thành phố Hải Phòng, góp phần phát triển cả vùng Đông Bắc Bộ.

Việt Nam đã bắt đầu thiết lập các đặc khu kinh tế (SEZ) để thu hút các ngành sản xuất thâm dụng lao động từ cuối những năm 1990 và 2000, và khoảng 60% đến 70% các nguồn FDI là đi vào các SEZ này

Tiền lương thấp, ưu đãi thuế cao

Ngoài những yếu tố như chi phí tương đối thấp, tiền lương rẻ và cơ sở hạ tầng phát triển, nhà đầu tư có có một lý do khác để đến Việt Nam, đó là các chính sách ưu đãi thuế hấp dẫn. Các chính sách này áp dụng cho đa dạng ngành nghề và dự án trên toàn đất nước.

Ông Koushan Das, người giám sát các dự án tại Ấn Độ và ASEAN của công ty tư vấn kinh doanh Dezan Shira & Associates, nhận xét: “Việt Nam đang âm thầm xây dựng một trong những hệ thống chính sách thuế cạnh tranh nhất Đông Nam Á”.

Ông nói thêm: “Các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là trong những ngành sản xuất tạo giá trị gia tăng, sẽ có thể tận dụng những ưu đãi này… để vượt mặt các đối thủ cạnh tranh của họ trong nhiều năm tới”.

Những yếu tố khác như cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung cũng góp phần thúc đẩy dòng chảy FDI từ các trung tâm sản xuất ở Trung Quốc chuyển sang Việt Nam – trong đó, Hong Kong nổi lên thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam trong năm nay, với 5,89 tỷ USD.

Tuy nhiên, cuộc chiến thương mại chẳng qua cũng chỉ làm tăng tốc một xu hướng đã tồn tại nhiều năm qua – rằng các doanh nghiệp Trung Quốc đang lựa chọn giữa đầu tư vào công nghệ tự động để cắt giảm lao động, hoặc di dời sang những khu vực có giá lao động rẻ hơn.

Ngoài chi phí lao động tương đối thấp, Việt Nam cũng đang chú trọng nâng cao trình độ lao động, xem đây là yếu tố then chốt để thu hút FDI – và đồng thời cũng thúc đẩy sáng tạo và tăng cường áp dụng công nghệ mới.

Mặc dù năng suất lao động tại Việt Nam đã được cải thiện trong thập kỷ qua, song vẫn còn thấp so với các thành viên ASEAN khác – khiến điều này trở thành thách thức lớn nhất đối với quốc gia, để duy trì vị thế trung tâm thu hút đầu tư của khu vực.

Nguồn: The ASEAN Post

Từ khóa: ASEAN, FDI, hội nhập kinh tế, tự do thương mại, năng suất lao động, ưu đãi thuế, đầu tư trực tiếp nước ngoài.