Trung Quốc gặp thất bại trong nỗ lực tăng tốc Vành đai và Con đường tại Pakistan

vanhdaivaconduong2603

Nóng lòng muốn vực dậy Hành lang Kinh tế Trung Quốc – Pakistan (CPEC) trị giá 62 tỷ USD, Bắc Kinh đã tiếp đón các lãnh đạo của tỉnh Balochistan, Pakistan.

Trung Quốc đang mời những người đứng đầu bộ tộc và các lãnh đạo chính trị của Balochistan, một tỉnh phía Tây Pakistan, sang thăm nước này, nhằm nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng thuộc Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) tại khu vực này. Các dự án đã bị chậm tiến độ khá lâu, kể từ sau khi chính phủ mới lên nắm chính quyền tại Islamabad hồi tháng 8/2018.

Đầu tháng 9, một phái đoàn gồm hơn 10 lãnh đạo chính trị và người đứng đầu bộ tộc từ tỉnh Balochistan đã sang Trung Quốc, theo lời mời của chính phủ nước này. Phái đoàn gồm có thủ hiến Amanullah Khan Yasinzai, nguyên thủ hiến Dr Makik Baloch của tỉnh Bolochistan, cũng như lãnh đạo các bộ lạc – những người trước đây đã chỉ trích Hành lang Kinh tế Trung Quốc – Pakistan.

CPEC là siêu dự án thuộc sáng kiến BRI - một sáng kiến hạ tầng đầy tham vọng của Trung Quốc nhằm kết nối với châu Âu và châu Phi thông qua mạng lưới trên bộ và trên biển. CPEC bao gồm các dự án phát triển cảng, hạ tầng, khu công nghiệp và các cơ sở sản xuất năng lượng ở Pakistan, với tổng trị giá lên đến 62 tỷ USD. Một dự án chủ chốt trong CPEC là phát triển cảng Gwadar, nằm ở biển Ả Rập thuộc tỉnh Balochistan.

Tuy nhiên, do có ít dấu hiệu cho thấy người dân nghèo khổ của tỉnh Balochistan sẽ được hưởng lợi kinh tế từ CPEC, thế nên đã có nhiều nhóm nổi dậy ở địa phương tấn công lợi ích của Trung Quốc kể từ khi CPEC được khởi động.

Từ khi hiệp định CPEC giữa Pakistan và Trung Quốc được ký vào tháng 4/2015 đến nay, hàng chục đoàn đại biểu gồm các chính trị gia, doanh nhân, tù trưởng và nhà báo đã đến thăm Trung Quốc theo lời mời của Bắc Kinh, và các chuyến thăm này đều “do Bắc Kinh tài trợ, chi trả mọi chi phí”. Việc làm này nhằm xây dựng một hình ảnh tích cực về Trung Quốc trong mắt những người có tầm ảnh hưởng tại Pakistan.

Trong suốt chuyến thăm, đoàn đại biểu tỉnh Balochistan đã thăm Bắc Kinh, Urumqi (thủ phủ của Tân Cương), Địa khu Kashgar, và gặp gỡ những người có chức quyền ở đây, bao gồm ông Tống Đào, Trưởng Ban Liên lạc Đối ngoại thuộc Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Sau chuyến thăm, các hãng thông tấn ủng hộ Trung Quốc tại Pakistan đều đưa tin là lãnh đạo Balochistan đã tuyên bố sẽ bảo vệ CPEC trong khu vực của họ. Một nhà ngoại giao Trung Quốc còn đăng câu chuyện này lên Twitter.

Các bài báo trên đều viết rằng “các nguyên lãnh đạo tỉnh Balochistan, người từng phản đối Trung Quốc, giờ đây đều tuyên bố sẽ bảo vệ CPEC”. Các đại biểu cũng được cho là đã gièm pha truyền thông phương Tây vì đã chống lại dự án.

Malik Siraj Akbar, một nhà phân tích chính trị tại Washington, đã nói với Nikkei Asian Review rằng Trung Quốc đã tăng gấp đôi nỗ lực để vận động sự ủng hộ của công chúng Pakistan cho dự án gây tranh cãi này. “Trung Quốc đã khởi động một mạng lưới ủng hộ CPEC rộng khắp, gồm các viện nghiên cứu, các tổ chức phi chính phủ, các tạp chí, các sự kiện và hội thảo để đánh bóng tên tuổi và tài trợ cho các quan chức cấp cao Pakistan, báo chí và thành viên các tổ chức xã hội quân sự đến thăm Trung Quốc”.

Ông Akbar lưu ý rằng, đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Trung Quốc đang tuyệt vọng tìm kiếm đồng minh ở Balochistan.

Sana Baloch, một thành viên của Giáo hội Balochistan và là thành viên trong đoàn đại biểu gần đây nhất đến Trung Quốc, đã thẳng thừng phủ nhận việc đưa ra bất kỳ tuyên bố nào ủng hộ CPEC. “Tôi đã nêu lên quan điểm của mình về sự phân phối bất bằng trong các dự án CPEC, bao gồm các khoảng cách và thách thức, trong một cuộc họp chính thức và không chính thức với các quan chức Trung Quốc”, ông Baloch trả lời Nikkei Asian Review.

Một nguồn tin bên trong Đảng Quốc gia Pakistan, Đảng của Tổng thống Dr. Malik Baloch, đã cho Nikkei Asian Review biết rằng họ đã rất ngạc nhiên khi các phương tiện truyền thông thân Trung Quốc lại đưa ra những tin tức như vậy. Nguồn tin này cho biết, tổng thống của họ chỉ nêu ra vấn đề tỉnh Balochistan không nhận đủ lợi ích từ CPEC, chứ không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào ủng hộ dự án.

Các chuyên gia cho rằng, nỗ lực của Trung Quốc trong việc phóng đại sự ủng hộ của các nhóm địa phương sẽ không có tác dụng, bởi vì những người được mời cũng không làm được gì nhiều.

“Thành phần thực sự phản đối CPEC là các nhóm nổi dậy ở Balochistan. Trong khi không ai trong những nhóm này nằm trong số đại biểu được mời đến Trung Quốc”, ông Akbar cho biết. “Vì vậy, sự ủng hộ của những người sang thăm Trung Quốc không có nghĩa lý gì cả, so với sự ủng hộ của những nhóm đã tham gia tấn công Lãnh sự quán Trung Quốc ở Karachi (tháng 11 năm ngoái), và khách sạn Pearl Continental ở Gwadar (tháng 5 năm nay).”

Về thực chất, chính phủ đương nhiệm của Pakistan mới là người đang trì hoãn các dự án CPEC tại nước này. Vì vậy, sự ủng hộ từ các đại biểu của riêng tỉnh Balochistan là không đủ để thay đổi lập trường của Pakistan.

Nguồn: Asia Nikkei

Từ khóa: Vành đai và Con đường, Vành đai kinh tế Trung Quốc Pakistan, CPEC