Chiến trang thương mại Mỹ-Trung lên đến đỉnh điểm

TrungQuocMy22052019

Cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang leo đến đỉnh điểm, và khả năng thỏa hiệp giữa hai bên đang ngày càng mờ nhạt.

Tấn công và trả đũa

Ngày 1/8 vừa qua, Trump tuyên bố áp thuế 10% lên 300 tỷ hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, sẽ có hiệu lực vào ngày 1/9. Trước đó, ông đã áp thuế lên 250 tỷ USD hàng nhập khẩu, nghĩa là từ nay mọi sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc đều bị đánh thuế.

Trung Quốc không thể đáp trả bằng một đòn tương xứng vì họ chỉ nhập khẩu 178 tỷ USD hàng hóa Mỹ, vậy nên họ trả đũa bằng cách khiến đồng Nhân dân tệ trượt giá, vượt khỏi giới hạn 7 đồng đổi 1 đô la Mỹ. Mục tiêu của Trung Quốc hiển nhiên là để bù đắp thiệt hại từ thuế quan của Trump, bằng cách khiến hàng Trung Quốc rẽ hơn khi mua bằng đồng đô la, đồng thời thúc đẩy sản xuất nội địa thay cho nhập khẩu vì giá hàng nhập khẩu mua bằng đồng tệ sẽ đắt hơn. Các nhà sản xuất túi xách và những mặt hàng xa xỉ khác tại Châu Âu đã bắt đầu cảm nhận tác động tiêu cực từ việc đồng Tệ mất giá.

Sự nghiêm túc trong ý định của Trump được thể hiện rõ bởi một thực tế là các mức thuế quan trước đây phần lớn áp vào các mặt hàng phụ trợ công nghiệp từ Trung Quốc, một phần sẽ được bù trừ nhờ biên lợi nhuận và các biện pháp cắt giảm chi phí.

Vòng áp thuế mới nhất sẽ ảnh hưởng người tiêu dùng Mỹ trực tiếp hơn, vì thuế sẽ áp lên các mặt hàng bán lẻ đa dạng, từ thiết bị điện tử, đến điện thoại di động và hàng may mặc. Bình luận về tiến độ đàm phán thương mại trì trệ, Trump nói: “Nếu họ không muốn giao thương với chúng ta nữa, chuyện đó cũng tốt thôi”. Chính quyền Trump có vẻ như muốn làm dịu lo lắng của người tiêu dùng Mỹ, nên chỉ khởi động với mức thuế quan 10% thay vì áp thẳng 25%, nhưng điều này sẽ tạo khoảng trống để ngài Tổng thống có thể tiếp tục tăng thuế nếu Trung Quốc không chịu nhượng bộ.

Không muốn tỏ ra yếu thế

Khó có khả năng các quan chức Trung Quốc sẽ tỏ ra yếu thế và chấp nhận nhượng bộ. Thực tế, họ đã trả đũa ngay lập tức, bằng cách ngừng mua hàng nông nghiệp Mỹ - điều mà Trump cho là họ đã không làm như lời hứa. Và Trung Quốc có thể sẽ áp thuế lên hàng nông nghiệp nhập khẩu từ Mỹ sau ngày 5/8. Việc giới lãnh đạo Trung Quốc chấp nhận để đồng tiền mất giá không chỉ cho thấy họ sẵn sàng phản ứng cứng rắn với đòn tấn công mới nhất của Trump, mà còn cho thấy họ đã sẵn sàng hứng chịu sự lên án từ thị trường toàn cầu.

Chính quyền Mỹ sau đó đã phản ứng với hành động của Trung Quốc bằng cách gán mác cho nước này là “kẻ thao túng tiền tệ”, một cụm từ mà Mỹ đã cố không nhắc đến trong suốt 25 năm qua.

Bộ Ngân khố Mỹ dùng 3 tiêu chí để xác định một nước đang thao túng tiền tệ: Chủ động can thiệp vào thị trường tiền tệ, có thặng dự thương mại lớn với Mỹ và thặng dư xuất nhập khẩu nói chung lớn. Sự cáo buộc này cũng sẽ mở màn cho nhiều án phạt chống bán phá giá hơn đối với hàng Trung Quốc trên thị trường Mỹ.

Ngoài ra, việc loại bỏ ngưỡng giới hạn giá trị đồng nhân dân tệ cũng khiến các dòng vốn chảy khỏi Trung Quốc, tương tự như những gì diễn ra vào năm 2015-2016.

Các công ty Trung Quốc, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính bất động sản, dự đoán tình hình hiện tại sẽ còn kéo dài nên đã tăng cường vay tiền bằng cách phát hành trái phiếu đô la Mỹ ra nước ngoài với khối lượng dữ dội. Chỉ số FTSE đã tăng 50% trong năm nay, và khoảng 19 tỷ USD trái phiếu do các công ty tài chính Trung Quốc phát hành ra nước ngoài sẽ đáo hạn vào năm sau.

Các chuyên gia dự đoán rằng giá trị của trái phiếu đô la tại nước ngoài, phát hành bởi các công ty Trung Quốc đã tăng gấp 3 lần kể từ cuối 2014, đạt 842 tỷ USD vào cuối tháng 6 vừa qua. Các công ty phát triển bất động sản là những nhà phát hành lớn nhất, với hơn 125 tỷ USD, chiếm hơn một nữa trái phiếu đô la từ Trung Quốc. Khi đồng tệ yếu hơn đô la, đồng tiền Trung Quốc sẽ có thể bù đăp cho những khoảng vay này.

Tuy vậy, Bắc Kinh có thể sẽ tiếp tục hạ giá đồng tệ chừng nào cuộc khủng hoảng tài chính chưa tác động đến nền kinh tế nội địa. Việc hạ giá đồng tiền để tăng tính cạnh tranh là một phương thức thử lửa để các đối tác kinh tế lộ ra điểm yếu. Gần đây, chính quyền Trump cũng từng cân nhắc sử dụng phương thức này, nhưng cuối cùng đã từ bỏ. Bên cạnh đó, sẽ rất khó để làm mất giá đồng đô la, vì nó là đồng tiền chính của nền kinh tế toàn cầu. Khi đô la mất giá, nó không chỉ tác động đến Trung Quốc, mà còn ảnh hưởng đến tỷ giá với nhiều đồng tiền khác.

Sau vòng áp thuế đầu tiên của Mỹ vào năm ngoái, ông Trump đã đưa ra một loạt yêu cầu dành cho Trung Quốc bao gồm nhập khẩu thêm nhiều hàng nông sản và các mặt hàng khác, ngừng hỗ trợ các doanh nghiệp nhà nước, ngừng việc chuyển giao công nghệ Mỹ cho các công ty Trung Quốc.

Trong khi đó, Trung Quốc tin rằng họ chỉ cần kiên nhẫn chờ đợi để đạt được một thỏa thuận tốt hơn – có thể sẽ đợi đến khi chính phủ Mỹ thay đổi sau kỳ bầu cử tổng thống năm sau, hoặc thậm chí là đến năm 2024, hoặc đợi đến khi nền kinh tế Mỹ suy thoái để Trump phải chùn bước. Và chúng có thể thấy, người Trung Quốc đã quá nổi tiếng với khả năng kiên nhẫn của họ.

Trích dẫn từ Báo cáo chi tiết của Gary Shilling phát hành vào tháng 8

Nguồn: Forbes

Từ khóa: Chiến tranh thương mại, chủ nghĩa bảo hộ, hội nhập kinh tế