'Toàn cầu hóa đang chuyển dịch từ cung ứng sản phẩm sang dịch vụ và dữ liệu'

Hans-Paul Burkner

Hans-Paul Burkner, Chủ tịch Tập đoàn tư vấn Boston, là một trong những chuyên gia tư vấn hàng đầu thế giới. Trong một cuộc phỏng vấn với Goutam Das và Sumant Banerji của Business Today, Burkner đã đưa ra các quan điểm ủng hộ toàn cầu hóa.

Dưới đây là các trích dẫn của cuộc phỏng vấn:

Rất nhiều quốc gia hiện đang nỗ lực đóng cửa biên giới, và phản đối toàn cầu hóa. Ngoài ra, có những cuộc tấn công cánh hữu. Những xu hướng này ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động kinh doanh, thưa ông?

Đây không phải là cuộc tấn công cánh hữu, mà là cuộc tấn công dân túy từ cả hai phía cực đoan. Họ đang cảm thấy mất kiểm soát. Ở các nước phát triển, họ sợ mất nhà máy và việc làm. Nhìn chung, thế giới của chúng ta đã trải qua một giai đoạn phát triển rất tích cực, nghèo đói giảm đi và và tuổi thọ tăng lên. Số lượng trẻ em đang đi học nhiều hơn bao giờ hết. Và có ít người chết hơn từ các cuộc nội chiến và chiến tranh (giữa các quốc gia).

Điều này không có nghĩa là chúng ta bỏ qua những khổ đau mà người dân ở Syria và nhiều nơi khác đang phải gánh chịu. Tuy nhiên, chúng ta không nên quên rằng thế giới đã đạt được những tiến bộ to lớn. Rất nhiều trong các thành tựu này đến từ toàn cầu hóa và hợp tác toàn cầu. Trước Chiến tranh Lạnh, bức màn sắt và tất cả loại hình rào cản khác đã hạn chế buôn bán và cả sự di chuyển của dòng vốn và thể nhân. Khi chúng ta nói về toàn cầu hóa, đó không phải là một tiến trình suôn sẻ. Luôn luôn có những thất bại. Đôi khi chiến tranh, đôi khi điều kiện kinh tế khó khăn. Nhưng cuối cùng, tất cả chúng ta đã được hưởng lợi rất nhiều, chắc chắn như là ở Ấn Độ và châu Âu. Khi mọi người cảm thấy không vui, thường đó là bởi những lý do cục bộ và không mang tính toàn cầu.

Có phải sự bất bình đẳng ngày càng tăng, thưa ông?

Tồn tại quan điểm như này và ở một số nước, đây cũng là một thực tế. Bất bình đẳng thu nhập trên toàn thế giới đã giảm đi, vì sự tăng trưởng liên tục của các thị trường mới nổi trong 20-30 năm qua. Điều này giúp giảm đi khoảng cách giữa những người có tài sản và những người không tài sản. Ở Trung Quốc, 40 năm trước, 80-90 phần trăm dân số ở trong tình trạng cực kỳ nghèo đói. Ngày nay, con số này ít hơn 2-3%. Đồng thời, một số người đã trở nên rất giàu có. Tuy thế, tồn tại một khoảng cách lớn giữa những người rất giàu có và những người đang làm việc chăm chỉ. Vậy thì chúng ta đang có gì đây? Hầu như tất cả mọi người thoát nghèo, nhưng một số người đã thoát nghèo tốt hơn nhiều người khác? Hay mọi người đều cực kỳ nghèo? Ngay cả ở Ấn Độ, nghèo đói cùng cực đã giảm nhưng bất bình đẳng thu nhập lại tăng lên. Chúng ta có nên cảm thấy tồi tệ khi đã giảm nghèo cùng cực nhưng với chi phí bất bình đẳng tăng lên?

Có một lập luận rằng, bất bình đẳng dẫn đến tăng trưởng thấp hơn. Nếu một xã hội tồn tại một nhóm người quyền thế, hay nói cách khác, chủ nghĩa tư bản thân hữu - nơi rất ít người được hưởng lợi và phần lớn vẫn còn nghèo đói, thì chủ nghĩa này đang cản trở sự phát triển, gây phương hại cho xã hội và đây thực sự là một tội ác. Có một số ví dụ về điều này. Ở nhiều thị trường mới nổi, chúng ta thấy mức sống ngày càng tăng. Nhưng khoảng cách thu nhập cũng đã tăng theo. Thông thường, mọi người tập trung vào nước Mỹ - người ta không chỉ nói về 1 phần trăm giàu nhất mà còn là 0,1 phần trăm giàu nhất. Những người trong nhóm này có thu nhập tăng lên hàng trăm lần, trong khi những người ở nhóm dưới có thu nhập tăng rất ít hoặc thậm chí chững lại. Nhưng Mỹ không phải là thước đo. Khi bạn nhìn vào châu Âu và nhiều thị trường mới nổi, mọi thứ chưa phát triển như cực đoan đến thế. Ở các nước Bắc Âu, Đức, Liên minh kinh tế Benelux, bất bình đẳng thu nhập đã tăng lên một chút nhưng không nhiều. Ngày nay, những người thuộc nhóm 25% nghèo nhất có sức khỏe, trình độ học vấn, nhà ở và tuổi thọ cao hơn nhiều so với 30-40 năm trước. Chúng ta cần ghi nhớ điều này.

Thật không may, người ta cho rằng mọi thứ đã trở nên tồi tệ hơn. Nhiều người đang bị dẫn dắt bởi cảm xúc. Ngay cả ở Ấn Độ, trong 25 năm qua, tôi đã chứng kiến sự tiến bộ to lớn, mặc dù vẫn còn nhiều vấn đề cần phải cải thiện. Vâng, người ta đang phản đối toàn cầu hóa. Các công ty thấy rõ sự cần thiết phải suy nghĩ lại chuỗi cung ứng toàn cầu của họ, có thể họ sẽ tái bảo hiểm. Đồng thời, chúng ta đang chuyển dịch từ cung ứng sản phẩm sang dịch vụ và dữ liệu trong thời kỳ toàn cầu hóa.

Những gì có thể nhìn thấy là sản phẩm. Thương mại liên quan đến GDP toàn cầu đang bị chững lại hoặc thậm chí đã giảm đi đôi chút, nhưng xuất hiện nhiều loại hình dịch vụ hơn, nhiều dòng chảy dữ liệu hơn qua biên giới. Ngoài ra dòng người di chuyển qua biên giới cũng tăng. Những điều này rất rõ ràng. Ai biết được chúng ta sẽ ở đâu sau 10 năm nữa? Có thể chúng ta đang mất khoảng 5 – 10 năm để thoái lui một chút, nhưng thế giới sẽ tiến lên một lần nữa. Nhìn chung, toàn cầu hóa sẽ trở lại mạnh mẽ, nhưng sẽ tập trung vào cung ứng dịch vụ và dữ liệu, thay vì các sản phẩm hữu hình.

Việc trao đổi dữ liệu và thông tin sẽ tạo ra những cách làm việc mới cùng nhau. Toàn cầu hóa đã bước sang một giai đoạn mới và chúng ta cần hiểu rằng tiến trình này sẽ không kết thúc; chỉ là nó đang biến đổi về chất.

Làm thế nào các công ty giải quyết sự bất ổn, và làm thế nào các nước phương tây giải quyết tình trạng mất việc làm vì lý do tự động hóa? Theo ông, làm thế nào để các quốc gia mới nổi đương đầu với vấn đề này?

Không nên nghĩ rằng thế giới phương tây là đồng nhất. Mỹ, Anh, Đức và nhiều quốc gia khác có mức thất nghiệp thấp kỷ lục. Nam Âu có những vấn đề riêng. Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan có các vấn đề nhân khẩu học quan trọng ... và vấn đề này có ở cả Tây Âu. Dân số chững lại hoặc bị suy giảm. Lực lượng lao động thì lại đang tăng lên ở Mỹ và Ấn Độ. Vì vậy, hiện tại, một số nơi xảy ra thất nghiệp nhưng nhìn chung chúng ta khan hiếm người ở tất cả các lĩnh vực. Nhiều công ty lo lắng nhiều hơn về cách giữ chân tài năng và rất cẩn thận trong việc sa thải lao động. Các công ty đang cố gắng giữ lấy người của họ, bởi vì khi mọi thứ khá hơn, việc giữ chân lao động còn khó khăn hơn nhiều. Viễn cảnh "lao động sẽ bị thay thế, máy móc sẽ làm công việc của tôi và công việc của bạn", là một viễn cảnh phi thực tế. Công nghệ có thể giúp chúng ta giải quyết sự khan hiếm về kỹ năng, công việc và lao động. Ở châu Âu, tồn tại khả năng việc làm nhiều hơn số lao động. Điều tương tự cũng đúng với Nhật Bản. Khi xem xét tất cả các loại hình công việc, có sự sụt giảm đáng kể số lao động làm việc ở châu Âu và Nhật Bản, và vì thế các nước cần phải bù đắp với năng suất cao hơn nhiều và mức độ tự động hóa cao hơn nhiều.

Ở các thị trường mới nổi, vấn đề này hoàn toàn ngược lại vì lợi thế dân số. Một triệu người đang tham gia lực lượng lao động mỗi tháng ở Ấn Độ, điều này có nghĩa là một số lượng lớn việc làm phải được tạo ra mỗi năm. Nếu các công ty đang tính đến năng suất, đây có phải là chi phí của lao động không, thưa ông?

Thủ tướng Trung Quốc đã tuyên bố rằng, nước này đã tạo ra 14 triệu việc làm vào năm ngoái. Các nền kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ sẽ phải tạo ra cùng một số lượng công việc để hấp thụ số lao động mới tăng lên mỗi năm. Đây là điều khả thi. Chúng ta chẳng thể thấy taxi tự lái và xe tải ở Ấn Độ trong tương lai gần. Có thể tạo ra nhiều việc làm hơn bằng cách tập trung vào xây dựng cơ sở hạ tầng, ví dụ lĩnh vực nhà ở. Chúng ta cũng có thể giải phóng nhu cầu về bán lẻ và logistics. Điều quan trọng là tiếp tục mở cửa nền kinh tế. Chuỗi cung ứng - từ sản xuất cho đến người tiêu dùng - có thể tạo ra một số lượng lớn việc làm nếu chúng ta chú trọng đến tính hiệu quả, thay vì nghĩ ngợi về các khoản vay, hoặc trợ cấp phân bón và hạt giống. Tôi biết hiện một nửa dân số Ấn Độ đang sống ở khu vực nông thôn, nhưng nếu chúng ta muốn cải thiện cuộc sống của họ, chúng ta cần tạo ra việc làm trong các nhà máy, trong lĩnh vực dịch vụ, ở khu vực thành thị. Sự thay đổi này cần đòi hỏi các bước tiếp theo. Với nhiều bang và ngôn ngữ khác nhau, Ấn Độ là một trong những quốc gia phức tạp nhất trên thế giới. Nhưng Ấn Độ có một vấn đề lớn cần giải quyết, và điều này đòi hỏi chính phủ đầu tư vào con người, sức khỏe và giáo dục. Lợi thế về lao động chỉ khả dĩ nếu chính phủ Ấn Độ cải thiện sức khỏe, vệ sinh và cung cấp nền tảng giáo dục tốt hơn. Bằng không, Ấn Độ chỉ hưởng lợi về số lượng chứ chẳng phải là chất lượng.

Nguồn: Business Today

Từ khóa: toàn cầu hóa, chuyển dịch, cung ứng sản phẩm, dịch vụ, dữ liệu