Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mức độ khó áp dụng của hiệp định AANZFTA là một đòn bất ngờ với các doanh nghiệp Úc.

Năm ngoái, khi Phòng Thương mại và Công nghiệp Úc khảo sát các hội viên về việc tận dụng các thỏa thuận thương mại, Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN- Úc- Niu Di Lân bất ngờ nổi lên là thỏa thuận thương mại nổi tiếng thứ 3 trong số 14 hiệp định thương mại hiện nay của Úc.

Tuần tới, lễ kỷ niệm 10 năm hiệp định AANZFTA dự kiến sẽ diễn ra tại Melbourne.

10 năm cũng là khoảng thời gian mà Úc đã vất vả đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện Indonesia- Úc (IA-CEPA)- hiệp định mới ký kết gần đây, tuy nhiên thỏa thuận này vẫn cần được phê chuẩn sau khi cuộc bầu cử ở hai nước kết thúc. Và 10 năm cũng gần bằng khoảng thời gian để đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Tuy nhiên, trong 10 năm đó, các nước Đông Nam Á đã dần vượt qua EU để trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Úc sau Trung Quốc. Tăng trưởng của các nước ASEAN cũng được kỳ vọng sẽ sớm bắt kịp Trung Quốc.

Cuộc họp tại Melbourne sẽ khởi động việc đàm phán lại một phần nội dung của AANZFTA. Các nội dung được chọn để đàm phán lại sẽ phải mang tính khả thi cao, vì nhiều quốc gia thành viên trong AANZFTA hiện đang tập trung cho đàm phán hiệp định RCEP cũng như quá trình hội nhập kinh tế khu vực của riêng từng nước.

Tuy nhiên, với việc một số nước trong ASEAN, như Việt Nam và Philippines, đã có tốc độ tăng trưởng kinh tế bằng với Trung Quốc, đồng thời với việc thương mại kỹ thuật số đang phát triển trên toàn khu vực, Úc cần phải duy trì quá trình hội nhập với khu vực này mặc dù Úc hiện có các hiệp định song phương với bốn thành viên khác của ASEAN (Thái Lan, Malaysia, Singapore và Indonesia).

Tái đàm phán cũng đồng nghĩa với việc chi phí bỏ ra cũng sẽ có thay đổi. Úc và New Zealand hiện chi khoảng 30 triệu USD cho các chương trình huấn luyện khác nhau nhằm giúp các nước trong khu vực thực thi AANZFTA. Những chương trình hỗ trợ này hiện là một phần quan trọng của chương trình nghị sự tự do hóa thương mại trong bối cảnh khó khăn.

Lúc này, việc thay đổi quy tắc xuất xứ, thủ tục hải quan và thương mại điện tử được đánh giá là những lĩnh vực sẽ được đem ra đàm phán tại Melbourne.

Ngoài ra, rút kinh nghiệm từ RCEP, các quan chức AANZFTA cũng sẽ thảo luận cách thức để bổ sung chương mua sắm chính phủ vào hiệp định, vì đây cũng là một lĩnh vực mà RCEP đã đạt được sự tiến triển tốt trong đàm phán.

Chủ động

Liệu Thủ tướng Malaysia, ông Mahathir Mahamad sẽ mở đường cho các nước có chung hoàn cảnh có được chi phí cơ sở hạ tầng thấp hơn, hay chỉ là nhà lãnh đạo nhún nhường trước sức mạnh thị trường của Trung Quốc?

Đây là một câu hỏi lớn khi mà Thủ tướng Mahathir Mahamad thể hiện sự hoan nghênh đối với Diễn đàn Vành đai và Con đường lần thứ hai của Trung Quốc (BRI) diễn ra trong tuần này, với việc Trung Quốc cắt giảm 1/3 số lãi cho vay đối với Dự án đường sắt East Coast Rail Link - một trong những dự án BRI lớn nhất khu vực.

Những người hoài nghi về BRI đã cho rằng ông Mahathir đang mở đường đối với việc cho vay có chiết khấu tương tự tại những quốc gia có nguy cơ sa lầy vào bẫy nợ của Trung Quốc- điều mà có thể làm suy yếu toàn bộ chiến lược địa chính trị của Trung Quốc.

Tuy nhiên, ông Mahathir có thể chỉ sử dụng vị thế dẫn đầu của Dự án đường sắt East Coast Rail Link và vai trò quan trọng của Malaysia với Trung Quốc để giành được một thỏa thuận có lợi hơn.

Mặc dù ông Mahathir đã có các phát ngôn chống lại các dự án của Trung Quốc tại cuộc bầu cử vào năm ngoái, ông vẫn dành những lời khen ngợi cho các dự án Trung Quốc, trong chính phủ, ông thậm chí còn thể hiện sự ủng hộ Trung Quốc nhiều hơn.

Năm ngoái, bất chấp dự án BRI bị trì hoãn, đề xuất đầu tư của Trung Quốc vào ngành sản xuất của Malaysia vẫn tăng 400%. Các quan chức chính phủ cho biết ông Mahathir sẽ thu hút thêm đầu tư trong tuần này cũng như hướng dẫn các quốc gia khác cách quản lý các khoản tài trợ BRI.

Thế kỷ già hóa

Dự báo của tờ Thời báo Tài chính gần đây đã trở thành đề tài gây sốt trên mạng: Các nền kinh tế châu Á sẽ vượt qua phần còn lại của thế giới vào năm tới, cuối cùng mở ra một Thế kỷ châu Á.

Tuy nhiên, dự báo này lại quên đi một số điểm về nhân khẩu học của ba nước- yếu tố đóng vai trò lớn nhất trong việc đưa châu Á đến thành công ngày hôm nay.

Hồi tháng 3, Hàn Quốc đã bất ngờ đưa ra mức dự báo dân số giai đoạn năm năm, sớm hơn hai năm so với thường lệ, cho biết dân số tự nhiên nước này dự kiến sẽ bắt đầu giảm từ năm nay so với các dự báo trước đó.

Trong khi đó, Trung Quốc cũng thừa nhận rằng việc xóa bỏ chính sách một con vào năm 2015 đã không thể ngăn chặn đà sụt giảm về tỷ lệ sinh trong hai năm qua.

Cũng trong tháng này, mặc dù Nhật Bản cũng đã giới thiệu một chương trình nhập cư công, một sự thay đổi văn hóa sâu sắc, mức nhập cư ròng ghi nhận hiện tại chỉ bù đắp sự sụt giảm dân số tự nhiên khoảng 1/3.

Đà sụt giảm dân số độ tuổi lao động ngày một tăng càng khiến các nền kinh tế lớn lo lắng khi các quốc gia có thế mạnh về nhân khẩu học như Ấn Độ và Indonesia tạo ra đủ việc làm cho lực lượng lao động dồi dào của họ.

Loại trừ cổ phiếu FAANG

Các công ty đa quốc gia trong lĩnh vực công nghệ đã phải chịu sự giám sát ngày càng tăng từ các cơ quan chính phủ Úc về các vấn đề từ chuyển đổi cơ sở tính thuế sang cạnh tranh không lành mạnh với các phương tiện truyền thông lỗi thời đến thất bại trong việc kiểm soát chủ nghĩa cực đoan.

Tuy nhiên gần đây, cuộc tấn công chính trị này lại được ngụy trang bằng danh nghĩa “bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ” với việc Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF) bày tỏ quan ngại những gã khổng lồ toàn cầu sẽ kìm hãm sự đổi mới, làm suy yếu tăng trưởng bằng cách hạn chế đầu tư, từ đó gia tăng bất bình đẳng và gây khó khăn cho các ngân hàng trung ương trong đối phó với bất ổn tài chính.

Mặc dù không chỉ đích danh FAANG (năm cổ phiếu công nghệ hoạt động tốt nhất hiện nay: Facebook, Apple, Amazon, Netflix và Google’s Alphabet), một nghiên cứu trong Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất cho biết sức mạnh thị trường đã tăng lên tại các nền kinh tế phát triển (chứ không phải ở các nước nghèo hơn) trong hai thập kỷ qua do phần lớn các công ty kỹ thuật số lớn độc quyền với mức giá quá cao.

Báo cáo cũng cho biết, cho đến nay những tác động tiêu cực đã bị hạn chế, nhưng vẫn cảnh báo quá trình này có thể sẽ kìm hãm tăng trưởng trong tương lai và kêu gọi các chính phủ xem xét các biện pháp khắc phục, như các cơ chế quyền sở hữu trí tuệ dân chủ hơn, và đánh thuế thu nhập vượt mức.

Nguồn: The Interpreter

Từ khóa: thương mại, ngoại giao, châu Á, già hóa, hội nhập