Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và châu Âu đang có chiều hướng gia tăng sau khi EU công bố các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ mà EU muốn áp thuế nhập khẩu, trong bối cảnh cuộc chiến dai dẳng giữa hai nền kinh tế xoay quanh vấn đề trợ cấp ngành hàng không vẫn chưa có hồi kết.

Ủy ban châu Âu đã công bố bản đề xuất các sản phẩm bị đánh thuế nhằm lấy ý kiến công chúng; các mặt hàng dự kiến bị đánh thuế gồm nhiều loại từ cá đông lạnh đến thiết bị tập luyện thể hình; thời gian lấy ý kiến kéo dài đến cuối tháng 5.

Tranh cãi giữa Mỹ và châu Âu liên quan đến hai hãng Airbus và Boeing đã kéo dài hơn 15 năm qua.

Hai nền kinh tế lớn nhất toàn cầu đều bị cơ các cơ quan tài phán quốc tế nhận định đã vi phạm các quy định liên quan khi tiến hành trợ cấp cho hai tập đoàn Airbus và Boeing; mặc dù vậy, cả Mỹ và châu Âu vẫn không ngừng cáo buộc lẫn nhau suốt thời gian dài.

Tại sao châu Âu quyết định hành động?

Brussels cho biết họ đang chuẩn bị những “biện pháp đối kháng” nhằm vào Washington liên quan đến vụ tranh chấp với hãng Boeing tại Tổ chức thương mại thế giới (WTO).

Ủy ban châu Âu đã trích dẫn một thông tin mới công bố trong báo cáo của WTO phát hành ngày 11/4 liên quan đến vấn đề tuân thủ phán quyết do cơ quan tài phán của tổ chức này đưa ra; theo đó, WTO cho rằng Hoa Kỳ tiếp tục trợ cấp đối với hãng sản xuất máy bay Boeing đã vi phạm nội dung phán quyết của Ban hội thẩm và Cơ quan phúc thẩm, gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho đối thủ của họ là tập đoàn Airbus.

Cao ủy thương mại EU Cecilia Malmström phát biểu “Các công ty châu Âu phải được tạo môi trường cạnh tranh công bằng và bình đẳng. Phán quyết gần đây của WTO liên quan đến trợ cấp của Mỹ đối với hãng Boeing đã khẳng định điều này. Chúng tôi sẽ tiếp tục dùng mọi cách để tạo sân chơi bình đẳng cho ngành công nghiệp hàng không của mình”.

Bước đi của EU diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đe dọa áp thuế lên hàng tỷ euros hàng hóa nhập khẩu có nguồn gốc EU với cáo buộc Liên minh này đang cung cấp hỗ trợ tài chính cho Airbus. Mỹ cũng đã khởi kiện EU về vấn đề nêu trên tại WTO, yêu cầu bồi thường khoản thiệt hại 11 tỷ đô la (9.7 tỷ euro).

Tuần trước, Washington cũng đã công bố danh sách hàng hóa từ châu Âu mà xứ sở cờ hoa dự định áp thuế trong thời gian cơ quan tài phán của WTO đang xem xét cáo buộc của Hoa Kỳ.

Những sản phẩm nào của Mỹ sẽ bị đánh thuế?

Về cơ bản, danh sách sản phẩm nhập khẩu từ Hoa Kỳ mà EU đe dọa tăng thuế thì tương tự phần lớn với danh sách sản phẩm nhập khẩu từ EU mà Mỹ dự kiến đánh thuế.

Ủy ban châu Âu nhận định, giá trị hàng hóa xuất khẩu từ Mỹ bị đánh thuế lên đến 20 tỷ đô la (17.7 tỷ euro).

Nhóm hàng có nhiều sản phẩm bị áp thuế nhất là thực phẩm, tiêu biểu như cá, hải sản, phô mai, hoa quả, đậu, dầu ăn, rượu và sản phẩm có cồn. Nhựa, nguyên phụ liệu, túi xách, va li, máy kéo, xe máy và bộ phận xe đạp cũng có mặt trong danh sách bị đe dọa tăng thuế.

Bên cạnh đó, trực thăng cũng được nhắm đến là một trong những loại hàng hóa bị áp thuế theo mục “máy bay, và những phương tiện vận tải hàng không khác có trọng lượng không tải > 15,000 kg” – hành động này là chỉ dấu cho thấy EU muốn ngăn sản phẩm từ Boeing nhập vào thị trường các nước thành viên trong khối.

Máy chơi điện tử cầm tay, dụng cụ chơi bowling, máy chơi điện tử dạng đứng cùng các sản phẩm tập thể thao cũng có thể bị tăng thuế.

Việc áp thuế lần này của EU có ảnh hưởng gì đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và người tiêu dùng?

Mặc dù EU đưa ra tuyên bố cứng rắn, không có điều gì chắc chắn là Liên minh này sẽ áp thuế ngay lập tức lên hàng hóa nhập khẩu từ Hoa Kỳ.

Cũng giống như Washington, Brussels cho biết họ đang chờ đợi phán quyết từ Tổ chức thương mại thế giới.

Trong tuyên bố của mình, bà Malmström nhận định “Tham vấn cộng đồng về danh sách hàng hóa xuất khẩu từ Hoa Kỳ bị đánh thuế là nhằm thu thập ý kiến những đối tượng bị tác động về kế hoạch lần này của Liên minh”.

Doanh nghiệp và các đối tượng quan tâm khác có thời hạn đến 31/5 để bày tỏ ý kiến của mình.

Website Euobserver trích lời một quan chức EU cho biết hàng hóa từ Mỹ có thể được thay thế bởi những sản phẩm cùng loại từ những quốc gia khác, vì vậy tác động lên người tiêu dùng EU từ việc tăng giá sản phẩm sẽ được giảm nhẹ.

Quan hệ thương mại EU-Hoa Kỳ tệ đến mức nào?

Cuộc tranh cãi không hồi kết liên quan đến chủ đề trợ cấp cho ngành hàng không chỉ là một phần của bức tranh rộng lớn.

Tranh cãi xuyên bờ Đại Tây Dương đã trở nên nghiêm trọng từ thời điểm chính quyền Tổng thống Trump áp thuế lên sản phẩm nhôm, thép cũng như đe dọa tăng thuế quan đánh vào sản phẩm ô tô có nguồn gốc châu Âu.

Tuy vậy, cuộc hội đàm tại Washington giữa người đứng đầu Nhà Trắng và Chủ tịch ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker dường như đã giúp căng thẳng giữa hai bên hạ nhiệt.

Gần đây, cả Hoa Kỳ và EU đều cùng đồng thanh tuyên bố họ hy vọng các biện pháp đánh thuế sẽ được dỡ bỏ hoặc không diễn ra trên thực tế.

Bà Cao ủy thương mại cảm thán “Chúng tôi không muốn lời qua tiếng lại với phía Hoa Kỳ. EU luôn sẵn sàng các biện pháp đáp trả khi không còn cách giải quyết nào khác. Tuy nhiên, tôi tin rằng đối thoại luôn là ưu tiên hàng đầu trong mối quan đặc biệt quan trọng giữa Mỹ và châu Âu”.

Đầu tuần này, cả EU và Hoa Kỳ đã đồng ý bắt đầu thảo luận về chủ đề giao thương sản phẩm công nghiệp cho dù Pháp và Bỉ không ủng hộ động thái này. Trong khi Bỉ giữ thái độ trung lập, Pháp lên tiếng phản đối bất kỳ hoạt động đàm phán thương mại nào với Washington do xứ sở cờ hoa đã rút khỏi Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.

Tiến trình thảo luận phía trước còn rất dài; mặc dù một hiệp định thương mại song phương giữa 2 nền kinh tế lớn của thế giới không cần sự đồng thuận của tất cả 27 thành viên EU, cái gật đầu của toàn bộ quốc gia trong khối luôn là điều được mong đợi. Tổng thống Trump muốn đàm phán đôi bên sẽ bao hàm luôn các sản phẩm nông nghiệp – tuy vậy, ý tưởng này có vẻ không được Pháp và một số nước EU khác hào hứng ủng hộ.

Nguồn: Euronews

Từ khóa: thuế, EU, Hoa Kỳ, thương mại, hàng không