Ủy ban châu Âu đánh giá lại quan hệ với Trung Quốc, đề xuất 10 hành động

euchina2305

Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng gia tăng sức mạnh kinh tế và tầm ảnh hưởng chính trị, Ủy ban châu Âu (EC) và Đại diện cấp cao EU đã đánh giá lại mối quan hệ EU-Trung Quốc cũng như các cơ hội và thách thức có liên quan.

Hai cơ quan trên đã vạch ra 10 hành động cụ thể để người đứng đầu/chính phủ các quốc gia thành viên EU thảo luận và quyết định tại cuộc họp của Hội đồng châu Âu vào ngày 21/3 tới.

Liên minh châu Âu và Trung Quốc đã cam kết xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Tuy nhiên, châu Âu đang ngày càng cảm thấy lợi ích mà khối này đạt được trong mối quan hệ với Trung Quốc không tương xứng với những thách thức đi kèm. Vì vậy, Ủy ban châu Âu và Đại diện cấp cao EU đã phát hành một Tuyên bố chung nhằm mục đích khởi động một cuộc thảo luận để điều chỉnh lại cách tiếp cận của EU theo hướng thực tế hơn, quyết liệt hơn và toàn diện hơn.

Trung Quốc vừa là một đối tác hợp tác của EU trong nhiều lĩnh vực, vừa là một đối tác đàm phán mà EU cần phải tìm ra điểm cân bằng về lợi ích, nhưng đồng thời, Trung Quốc còn là một đối thủ kinh tế của EU vì cùng theo đuổi mục tiêu dẫn đầu về công nghệ, và là một nước đối đầu với EU vì xúc tiến các mô hình quản trị thay thế trật tự của phương Tây. EU sẽ thông qua nhiều lĩnh vực chính sách khác nhau để đạt được các mục tiêu của mình. EU nói chung và các nước thành viên nói riêng chỉ có thể đạt được những mục tiêu của mình liên quan đến vấn đề Trung Quốc khi có sự đoàn kết nhất trí của cả khối.

Phó Chủ tịch EC, đồng thời là Đại diện Cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của EU, bà Federica Mogherini cho biết “Trung Quốc là đối tác chiến lược của liên minh châu Âu. Cả hai nước đã hợp tác chặt chẽ với nhau trong các vấn đề mà cả hai cùng quan tâm, từ thương mại cho đến kết nối, từ vấn đề JCPOA đến biến đổi khí hậu, thông qua khuôn khổ song phương lẫn đa phương. Và chúng tôi sẵn sàng tiếp tục đàm phán với nhau trong các vấn đề mà hai nước còn khác biệt hoặc đối đầu về chính sách. Đây cũng là mục tiêu để chúng tôi xây dựng 10 hành động trên, nhằm tăng cường quan hệ với Trung Quốc, dựa trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau”.

Phó Chủ tịch EC phụ trách về Việc làm, Tăng trưởng, Đầu tư và Cạnh Tranh, ông Jyrki Katainen cho biết: “EU và Trung Quốc vừa là đối tác kinh tế chiến lược, vừa là đối thủ của nhau. Quan hệ kinh tế của chúng tôi có thể đem lại lợi ích to lớn cho nhau nếu cạnh tranh công bằng và nếu quan hệ thương mại và đầu tư là có qua có lại. Với bản Tuyên bố chung này, chúng tôi nêu ra các đề xuất cụ thể để EU tăng cường năng lực cạnh tranh, đảm bảo một sân chơi công bằng và tương hỗ hơn, và bảo vệ nền kinh tế thị trường của EU trước các tác động bóp méo”.

Tuyên bố chung đưa ra 10 điểm hành động để các nước thành viên cùng thảo luận: phần lớn các hành động là để cải thiện quan hệ của EU với Trung Quốc, nhưng cũng có một số hành động là nhằm cải thiện năng lực cạnh tranh và an ninh của EU nói chung trên toàn cầu. Nhìn chung, 10 hành động trên của EU đều bám sát 3 mục tiêu sau:

- Dựa trên các lợi ích và nguyên tắc đã được xác định rõ ràng từ trước, EU muốn làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác với Trung Quốc để xúc tiến các lợi ích chung ở cấp độ toàn cầu.

- EU mong muốn tìm ra điểm cân bằng và tương hỗ hơn để duy trì quan hệ kinh tế.

- Cuối cùng, để duy trì sự thịnh vượng, các giá trị và mô hình xã hội của khối về lâu dài, có một số lĩnh vực mà bản thân EU cần phải thích ứng với các thực tế kinh tế đang thay đổi và cải thiện các chính sách nội địa, cũng như tăng cường năng lực công nghiệp của khối.

Để cụ thể hóa 3 mục tiêu trên, Ủy ban châu Âu và Đại diện cấp cao châu Âu đề xuất lên Hội đồng châu Âu xem xét và quyết định các hành động sau:

- Hành động 1: EU sẽ tăng cường hợp tác với Trung Quốc để đảm bảo nghĩa vụ chung trong ba trụ cột của Liên Hiệp Quốc: Nhân Quyền, Hòa Bình-An ninh, và Phát triển.

- Hành động 2: Để cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu thêm phần hiệu quả, EU kêu gọi Trung Quốc cắt giảm lượng phát thải trước năm 2030, phù hợp với các mục tiêu được nêu trong Hiệp định Paris (về biến đổi khí hậu).

Hành động 3: EU sẽ tăng cường hợp tác với Trung Quốc trong vấn đề Hòa bình- An ninh, cùng Trung Quốc (và các nước khác) xây dựng Thỏa thuận khung về chương trình hạt nhân của Iran (JCPOA) với tinh thần hợp tác, tích cực.

Hành động 4: Để bảo tồn các lợi ích của EU, và để duy trì tình trạng phát triển kinh tế một cách bền vững và quản trị tốt ở các nước đối tác, EU sẽ áp dụng chặt chẽ hơn các quy định trong các hiệp định song phương hiện có, cũng như các công cụ tài chính, và EU cũng sẽ nỗ lực để thúc đẩy Trung Quốc tuân theo các nguyên tắc chung đó, thông qua thực thi “Chiến lược EU về Kết nối châu Âu và châu Á”.

Hành động 5: Để đạt được một mối quan hệ kinh tế cân bằng hơn và tương hỗ hơn, EU kêu gọi Trung Quốc tuân thủ các cam kết chung đã ký kết giữa EU và Trung Quốc, bao gồm: cải tổ WTO, đặc biệt là về vấn đề trợ cấp và chuyển giao công nghệ bắt buộc, và hoàn tất đàm phán Hiệp định đầu tư song phương trước 2020, chỉ dẫn địa lý và an toàn hàng không.

Hành động 6: Để xúc tiến quan hệ công bằng và khai thác được các cơ hội mua sắm chính phủ tại Trung Quốc, Quốc hội EU và Hội đồng EU nên thông qua quy định “Công Cụ Mua sắm công Quốc tế” chậm nhất là cuối năm 2019.

Hành động 7: Để đảm bảo rằng thị trường mua sắm công ở EU không chỉ đạt được lợi ích về kinh tế mà còn đảm bảo các tiêu chuẩn về lao động và môi trường, EC sẽ phát hành các Chỉ dẫn vào giữa năm 2019 liên quan đến việc tham gia thầu của nhà thầu nước ngoài và hàng hóa có yếu tố nước ngoài. Ủy ban sẽ kết hợp với các nước thành viên rà soát lại việc thực thi các khuôn khổ hiện nay để xác định các khoảng cách giữa quy định và thực tế trước cuối năm 2019.

Hành động 8: Để giải quyết triệt để các tác động bóp méo thị trường trong khối do đầu tư nước ngoài và trợ cấp nhà nước, Ủy Ban châu Âu sẽ xác định biện pháp giải quyết chậm nhất là cuối năm 2019.

Hành động 9: Để đảm bảo hạ tầng số trước các tác động an ninh nghiêm trọng tiềm ẩn, cần thiết phải có một cách tiếp cận chung trên toàn EU về vấn đề an ninh mạng 5G. Để làm được điều này, bước khởi đầu, EC sẽ phát hành một bản Khuyến nghị, dựa trên các quyết định của Hội đồng châu Âu.

Hành động 10: Để nhận diện và nâng cao nhận thức về rủi ro an ninh do việc nước ngoài mua các tài sản, công nghệ và hạ tầng trọng yếu, các nước thành viên phải đảm bảo thực thi nhanh chóng, hiệu quả và toàn diện Quy định về sàng lọc đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Bước đi tiếp theo

Tuyên bố chung sẽ được trình lên Hội đồng châu Âu vào ngày 21 và 22/3. Các nước thành viên bắt đầu có cơ hội được trao đổi quan điểm về các đề xuất trên tại Hội đồng Ngoại giao vào ngày 18/3. Hội nghị Thượng đỉnh EU-Trung Quốc kế tiếp được dự kiến tổ chức vào đầu tháng 4.

Bối cảnh

Cơ sở chính sách hiện nay để EU đàm phán với Trung Quốc là văn bản Kết luận của Hội đồng châu Âu về “Chiến lược Trung Quốc” được thông qua vào tháng 7/2016, và Tuyên bố chung giữa Ủy ban châu Âu, Đại diện Cấp cao của EU về Chính sách an ninh và Ngoại giao có tiêu đề “các yếu tố vì một chiến lược mới với Trung Quốc” phát hành hồi tháng 6/2016. Đây là nền móng quan trọng, định hình nên chính sách của EU đối với Trung Quốc.

Nguồn: europa.eu

Từ khóa: Ủy ban châu Âu, 10 hành động, chiến lược Trung Quốc