Ý kiến chuyên gia: Sáng kiến “Vành đai và Con đường” có thể làm thay đổi cuộc chơi nhưng sẽ không ít thách thức đi kèm

vanhdaivaconduong

Nguồn tài chính từ Trung Quốc “có thể hữu dụng” nếu được đánh giá kỹ lưỡng.

Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) do Trung Quốc khởi xướng có thể mang đến những thay đổi lớn nếu các quốc gia đang phát triển tại châu Á tận dụng được nguồn tài chính từ chương trình này để thúc đẩy xây dựng cơ sở hạ tầng; tuy vậy, đi kèm với lợi ích là không ít rủi ro – một chuyên gia cảnh báo.

Theo ông Ganeshan Wignaraja – Giám đốc điều hành của Viện nghiên cứu Lakshman Kadirgamar về vấn đề quan hệ và chiến lược quốc tế có trụ sở tại Colombo, những nguy cơ đi kèm với Sáng kiến vành đai và Con đường gồm có: làm gia tăng nợ công, gây thiệt hại nặng nề hệ thống tài chính mỗi quốc gia, phá hủy môi trường,…

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ Nikkei Asian Review, ông Wignaraja nói “Điều cần phải ghi nhớ đối với BRI đó là nếu các nước muốn dùng nguồn lực bên ngoài để triển khai những dự án hạ tầng, họ phải chuẩn bị các điều kiện nội tại của mình trước”.

Ông Wignaraja nhấn mạnh “Các quốc gia cần xem xét kỹ tình hình tài chính và kế hoạch phát triển hạ tầng của riêng mình cũng như tập trung vào đào tạo kỹ năng cho người lao động bản địa vì những dự án được hỗ trợ bởi BRI thường được điều hành và triển khai bởi người Trung Quốc”.

Liên quan đến quy mô Sánh kiến Vành đai và Con đường, chương trình này dự kiến sẽ cung cấp nguồn lực cho các dự án hạ tầng quy mô lớn kết nối 3 châu lục Á, Âu, Phi; người đứng đầu Viện Lakshman Kadirgamar ước tính nguồn lực tài chính mà BRI cần cung ứng có thể dao động từ 350 tỷ đô la đến 1000 tỷ đô la. Cũng theo lời ông Wignaraja “Một vài người nghĩ BRI chỉ gắn liền với xây dựng cảng và đường sắt, trong khi số khác cho rằng chương trình này bào trùm cả việc phát triển các cơ sở năng lượng. Do vậy độ phủ của Sáng kiến Vành đai Con đường rộng tới đâu phụ thuộc vào ý kiến riêng của mỗi người. Tuy nhiên, dù bạn đánh giá BRI ở mức độ nào thì chương trình đã nêu cũng không thể là khỏa lấp hoàn toàn nhu cầu tài chính cho những dự án cơ sở hạ tầng tại Nam Á – khu vực đang cần khoản vốn từ 1.7 nghìn tỷ đến 2.5 nghìn tỷ đô la”.

“BRI, với vai trò là một nguồn cung vốn bổ sung có thể giúp hiện đại hóa hệ thống hạ tầng tại nhiều nước và trở thành nhân tố tạo ra sự thay đổi tương tự như những chương trình mà nhiều tổ chức, quốc gia khác trên thế giới đang triển khai. Vậy nhưng, cần nói rõ là các nước Nam Á muốn vốn đầu tư chứ không phải người lao động” ông Wignaraja cho biết.

Ông cũng cảnh báo “Các dự án của Trung Quốc thường sẽ được thi công bởi người lao động đất nước họ”. Những mặt trái kèm theo khác sẽ là ô nhiễm môi trường và rủi ro tài chính. Cả những quốc gia nhận đầu tư và Trung Quốc đều không rõ những điều khoản tài chính gắn liền với các dự án họ sẽ thực hiện gồm những nội dung gì. Chúng ta có thể biết các quy định về thời hạn triển khai nhưng không thể có được thông tin chi tiết về cam kết thanh toán. Theo đó, nợ sẽ phát sinh và hệ quả là rủi ro về mặt địa chính trị”.

Trong số các dự án thuộc Sáng kiến Vành đai và Con đường đang được triển khai, công trình cảng Hambantota và cảng Gwadar ở Pakistan đang gây nên quan ngại từ Ấn Độ về sự xâm phạm của Trung Quốc đến chủ quyền quốc gia đông dân thứ hai thế giới.

Nguồn: Asia Nikkei

Từ khóa: Trung Quốc, Vành đai và Con đường, Ấn Độ, nợ