Hàn Quốc xoay trục sang ASEAN

aseanmembercountry

Nếu có một điều dễ nhận ra nhất từ sau Hội nghị thượng định ASEAN và Hội nghị thượng đỉnh Đông Á diễn ra tại Singapore vào tháng 11 năm ngoái, thì đó là Đông Nam Á đang trở thành tâm điểm của thế giới. Lãnh đạo các nước tham dự hội nghị đều công nhận điều này, từ Thủ tướng Nga Vladimir Putin đến Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe – tất cả mọi người đều nhận ra tính chất địa chiến lược quan trọng của khu vực.

Cơ hội mà Đông Nam Á mang lại là quá rõ ràng; đây là một trong những khu vực có nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới, là một thị trường với hơn 600 triệu người tiêu dùng. Một lý do khác khiến nhiều quốc gia cố gắng tranh giành chỗ đứng tại Đông Nam Á chính là do tầm quan trọng địa chính trị của khu vực. Đông Nam Á đang vướng vào một cuộc tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc trên Biển Đông. Trong khi Mỹ thì đang triển khai nhiều hoạt động để kìm hãm sự ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực. Những quốc gia khác cũng đang tìm cách đặt chân vào khu vực bằng cách xoay trục các chính sách ngoại giao của họ. Một ví dụ điển hình cho việc này là “Chính sách hướng Nam mới” của Hàn Quốc.

Chính sách hướng Nam mới

Tháng 11 năm ngoái, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã tiết lộ một chương trình chính sách nhằm thúc đẩy quan hệ với Đông Nam Á. Tại diễn đàn ở Jakatar, nơi ông lần đầu trình làng chính sách này, ông cho biết: “Từ trước đến nay, chiến lược đối ngoại của Hàn Quốc tại Châu Á chủ yếu hướng đến Nhật Bản, Trung Quốc và Nga. Nhưng tôi thấy rằng, Hàn Quốc nên mở rộng đến những chân trời mới”.

Chính phủ Hàn Quốc đã tuyên bố rằng chính sách này sẽ tương tự như chương trình “Chính sách hướng Bắc mới” trước đây, tập trung vào các mối quan hệ hợp tác với Trung Quốc, Nhật Bản, Nga, và Mông Cổ. Theo ông Moon, một ủy ban tổng thống và một bản kế hoạch hành động toàn diện đã được thiết lập để triển khai chính sách này.

Sự quan tâm của Hàn Quốc dành cho khu vực không phải là điều mới mẻ. Thực tế, quan hệ ngoại giao giữa Hàn Quốc và ASEAN đã kéo dài được 20 năm. ASEAN và Hàn Quốc cũng có quan hệ thương mại rất mạnh mẽ. Năm ngoái, ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ hai của Hàn Quốc, trong khi Hàn Quốc đứng thứ 5 trong số các đối tác thương mại của ASEAN.

Những gì ông Moon hướng tới là củng cố sâu hơn các mối quan hệ hiện tại. Mặc dù quan hệ giữa ASEAN và Hàn Quốc trông có vẻ mạnh mẽ trên lý thuyết, Hàn Quốc vẫn không thể nào sánh bằng những người láng giềng Bắc Á. Trung Quốc và Nhật Bản có quan hệ thân thiết hơn và đầu tư nhiều hơn vào khu vực. Ngoài ra, Hàn Quốc cũng sẽ ít phụ thuộc hơn vào Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản và Nga nếu củng cố quan hệ với ASEAN.

Trong bài viết: “Chính sách hướng Nam mới của Hàn Quốc đối với ASEAN: Bối cảnh và Định hướng”, tiến sĩ Lee Jaeyhon thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Châu Á của Hàn Quốc nhận xét rằng, một trong những lý do khiến ASEAN là lựa chọn số một cho quan hệ hợp tác chiến lược là vì khu vực này gần gũi nhất với Hàn Quốc về mặt địa lý. Cả hai bên cũng có những mối quan tâm chiến lược chung. Tiến sĩ Lee nhận định rằng cả hai bên đang bị bóp nghẹt giữa áp lực từ các cường quốc – Mỹ và Trung Quốc. Vì lẽ đó, Hàn Quốc và ASEAN đều “muốn nâng cao khả năng tự chủ trong khu vực và tăng cường các đòn bẩy ngoại giao”.

Chính sách của Hàn Quốc đã bắt đầu thu được những kết quả tích cực. Trong 9 tháng đầu năm 2018, giá trị thương mại song phương với ASEAN đạt 120 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2017, và cả hai bên đang hướng đến cột mốc thương mại trị giá 200 tỷ USD vào năm 2020.

Quan hệ giữa ASEAN và Hàn Quốc chỉ có thể càng ngày càng vững chắc hơn. Tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 33 vào năm ngoái, ông Moon và Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã tái khẳng định cam kết tăng cường củng cố các mối quan hệ. Ông Lý cho biết: “Hàn Quốc luôn là một người ủng hộ đắc lực cho cơ chế ASEAN dẫn đầu cũng như những nỗ lực xây dựng Cộng đồng ASEAN. Còn rất nhiều thứ chung ta cần phải làm”.

Trong năm nay, Hàn Quốc dự kiến sẽ chủ trì hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hàn Quốc với tất cả các lãnh đạo ASEAN. Các bên cũng đang lên kế hoạch cho Hội nghị thượng định Hàn Quốc – Mê Kông với sự tham gia của lãnh đạo các nước trong khu vực sông Mê Kông như Lào, Cam-pu-chia, Myanmar, Việt Nam và Thái Lan.

Nguồn: The ASEAN Post

Từ khóa: quan hệ ASEAN-Hàn Quốc, hội nhập kinh tế, chiến tranh thương mại