Nông dân Mỹ đối mặt với nhiều thách thức hơn khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực mà không có Mỹ

nongdanmy

Nông dân Mỹ vốn là những người đã bị ảnh hưởng bởi giá hàng hóa thấp và trừng phạt thuế quan thương mại của Trung Quốc, sẽ phải chịu thêm thiệt thòi trong năm 2019, khi một hiệp định thương mại lớn ở Thái Bình Dương có hiệu lực.

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, hay CPTPP, đã được bảy quốc gia thành viên phê chuẩn và đi vào hiệu lực vào ngày Chủ nhật vừa qua. Giờ đây, thỏa thuận thương mại tự do khổng lồ này đã trở thành hiện thực đối với Úc, Canada, Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Singapore và Việt Nam. Bốn thành viên còn lại, gồm Brunei, Chile, Malaysia và Peru, được kỳ vọng sẽ sớm theo sau.

Thỏa thuận quan trọng này là một phiên bản mới của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP. CPTPP cắt giảm thuế quan giữa 11 quốc gia (chiếm 14% GDP toàn cầu) giúp hàng hóa xuất khẩu của các nước này rẻ hơn ở các thị trường của nhau. Theo HSBC, khoảng 90% các dòng thuế sẽ được loại bỏ ngay tại thời điểm Hiệp định có hiệu lực, các doanh nghiệp cũng sẽ được hưởng lợi từ việc cắt giảm chi phí hành chính như thủ tục thông quan.

Thách thức cho hàng hóa Mỹ

Hàng hóa của các nước không phải là thành viên CPTPP như Mỹ hiện được cho là sẽ đắt hơn và trở nên kém cạnh tranh hơn trên thị trường CPTPP.

Nền kinh tế lớn nhất thế giới ban đầu là một thành viên đàm phán Hiệp định dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama trước khi chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định rút khỏi vào đầu năm 2017. Các sản phẩm nông nghiệp và thịt của Mỹ dự kiến sẽ chịu ảnh hưởng tại các thị trường CPTPP, nơi mà Mỹ không có thỏa thuận thương mại.

Nhật Bản là một ví dụ điển hình. Người khổng lồ châu Á là thị trường hàng đầu của thịt bò Mỹ. Tuy nhiên, theo cảnh báo của Hiệp hội người chăn nuôi bò (Mỹ), các sản phẩm của Úc nay có thể tận dụng cơ hội do thuế quan nhập khẩu vào Nhật Bản được cắt giảm 27,5% để chiếm lấy vị trí của Mỹ.

Trong một tuyên bố hồi đầu tháng, ông Kevin Kester, chủ tịch hiệp hội cho biết ngành công nghiệp thịt bò Mỹ có nguy cơ mất thị phần đáng kể ở Nhật Bản trừ khi ngay lập tức có hành động cụ thể nhằm lấy lại lợi thế.

Tương tự là lúa mì Mỹ

Chủ tịch Liên minh lúa mì Vince Peterson cho biết, nhờ tham gia CPTPP, xuất khẩu lúa mì của Canada và Úc sang Nhật Bản ngay lập tức được hưởng lợi từ việc giảm thuế 7%, và sẽ giảm thêm 12% trong tháng Tư. Ông cảnh báo, đến thời điểm tháng Tư tới, giá bán mỗi tấn lúa mì Mỹ sẽ cao hơn 14 USD so với Úc và Canada, và ngành lúa mì sẽ phải đối mặt với "sự sụp đổ thấy trước" tại thị trường Nhật Bản.

Hoa Kỳ và Nhật Bản hiện chưa có thỏa thuận thương mại tự do, một điều mà Trump đang hướng đến. Tương tự, các quốc gia châu Âu, cũng không phải là thành viên của CPTPP, được kỳ vọng sẽ hưởng lợi nhờ thỏa thuận thương mại song phương E.U-Nhật Bản.

GDP thực của Mỹ mất 2 tỷ USD

Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, nếu Hoa Kỳ ở lại TPP, GDP thực tế của nước này sẽ tăng thêm 131 tỷ USD hằng năm. Giờ đây, "Hoa Kỳ không chỉ bỏ qua lợi ích này mà còn mất thêm 2 tỷ USD thu nhập vì các công ty Mỹ sẽ bị thiệt thòi ở các thị trường CPTPP", nhóm chuyên gia cho biết trong một báo cáo vào tháng Hai.

Trump đã nhiều lần nói rằng tham gia Hiệp định sẽ không tốt cho đất nước của ông. Theo tổng thống Mỹ, thỏa thuận này gây tổn hại cho nền sản xuất của Hoa Kỳ, làm trầm trọng thêm thâm hụt thương mại và mất việc làm ra nước ngoài.

Nếu số lượng các quốc gia tham gia CPTPP tăng lên, áp lực đối với hàng hóa Mỹ ở các thị trường nước ngoài có thể còn tiếp tục tăng.

Vương quốc Anh đang xem xét trở thành thành viên CPTPP. Bộ Thương mại Quốc tế Anh cho biết trong một thông cáo hôm Chủ nhật, thỏa thuận này có khả năng đảm bảo "một cuộc chiến thương mại ở Thái Bình Dương không ảnh hưởng đến các hộ gia đình Anh". CPTPP cũng sẽ giúp các doanh nghiệp Anh tiếp cận các thị trường mới trong bối cảnh nước này sẽ không còn các đặc quyền với khối E.U.

Ông Steve Okun, cố vấn cao cấp tại McLarty Associates, một chuyên gia tư vấn thương mại quốc tế, trả lời CNBC tuần trước về những tiến bộ như CPTPP: "tôi chưa bao giờ thấy cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ mang nhiều lo lắng như bây giờ". Có cảm giác rằng "thế giới đang tiến về phía trước mà không có chúng tôi", ông nói.

Nguồn: CNBC – KDu

Từ khóa: Mỹ, CPTPP, thương mại, hiệp định