Nhật Bản ký kết Hiệp định lớn nhất từ trước đến nay của EU, giữa lúc Hoa Kỳ đang dựng lên các rào cản

EU-Japan

Chủ tịch Hội đồng EU Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban EU Jean-Claude Juncker đã đến Nhật Bản sau cuộc hội đàm tại Bắc Kinh, nơi họ đã kêu gọi sự hợp tác thương mại trên toàn cầu và đưa ra cảnh báo về hậu quả của các cuộc chiến tranh thương mại.

Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản đang ký kết Thỏa thuận Thương mại lớn nhất mà EU có được từ trước đến nay, đồng thời thể hiện EU và Nhật Bản đứng về cùng một phía, trong bối cảnh Washington đang đảo ngược các trật tự thương mại toàn cầu.

Lần ký kết tại Tokyo lần này chỉ là hình thức, sau khi 2 bên phần lớn đã đạt được thỏa thuận vào cuối năm ngoái.

Ban đầu, buổi lễ dự kiến diễn ra vào đầu tháng này tại Brussels, tuy nhiên sau đó, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã hủy chuyến đi sau một thảm họa do mưa bão ở khu vực Tây Nam Nhật Bản.

Chủ tịch Hội đồng EU Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban EU Jean-Claude Juncker đã đáp chuyến bay đến Nhật Bản vào cuối ngày hôm qua sau các cuộc hội đàm tại Bắc Kinh – nơi họ thúc giục các nước tiến hành hợp tác thương mại và đưa ra cảnh báo về hậu quả của chiến tranh thương mại.

“Đây là nghĩa vụ chung của EU và Trung Quốc, đồng thời cũng là nghĩa vụ của Mỹ và Nga – không được hủy hại mà phải cải thiện trật tự thương mại toàn cầu, không được phát động chiến tranh thương mại vì có thể chuyển thành các cuộc đối đầu nóng như thường thấy trong lịch sử”, ông Tusk đã phát biểu như thế tại Bắc Kinh.

“Vẫn còn thời gian để ngăn chặn xung đột và tình trạng lộn xộn”.

Hiệp định then chốt EU-Nhật Bản tạo ra một khu vực kinh tế rộng lớn và tương phản hoàn toàn với chủ nghĩa bảo hộ “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.

Theo lời phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu Margaritis Schinas, hiệp định vừa được thống nhất vào tháng 12 vừa qua là “hiệp định lớn nhất mà Liên minh châu Âu từng đàm phán từ trước đến nay”.

“Hiệp định này sẽ mở ra một khu vực thương mại mở, chiếm gần một phần ba GDP của thế giới”, ông nói thêm.

EU – thị trường chung lớn nhất thế giới với 28 quốc gia và 500 triệu dân – đang nỗ lực thúc đẩy quan hệ đồng minh với các nước trong bối cảnh chính phủ mang tư tưởng bảo hộ của Donald Trump đang nắm chính quyền.

Ủy viên thương mại châu Âu bà Cecilia Malmstrom gần đây chia sẻ, Hiệp định EU-Nhật Bản sẽ phát đi “một thông điệp mạnh mẽ đến thế giới” chống lại chủ nghĩa bảo hộ của Mỹ.

Chính quyền Trump đã chọc giận các đồng minh truyền thống như EU và Nhật Bản bằng việc áp thuế nhập khẩu lên các nước này, đồng thời làm hoang mang thị trường thế giới khi đe dọa phát động chiến tranh thương mại với Trung Quốc.

Hôm chủ nhật vừa qua, Tổng thống Mỹ càng đẩy hiềm khích lên cao khi liệt EU, cùng với Nga và Trung Quốc, vào loại “kẻ thủ” của Mỹ, và một lần nữa quả quyết, EU “lợi dụng Mỹ trong vấn đề thương mại”.

Các quan chức EU và Nhật Bản cũng đang mong muốn đứng chung trên một mặt trận trong việc chống lại các mức thuế của Mỹ lên thép và nhôm, mức thuế mà Tokyo cho là “tồi tệ”.

Giá rượu vang và thịt heo của EU sẽ giảm khi đến tay người tiêu dùng Nhật Bản. Các bộ phận máy móc, trà và sản phẩm từ cá của Nhật cũng sẽ rẻ hơn tại thị trường EU.

Hiệp định loại bỏ thuế nhập khẩu cho khoảng 99% hàng hóa Nhật Bản nhập vào EU. Nhưng ở chiều ngược lại, chỉ có 94% hàng hóa EU nhập khẩu vào Nhật được miễn thuế ngay, và con số này chỉ tăng lên 99% sau lộ trình vài năm.

Khác biệt trong ưu đãi thuế quan giữa hai bên nằm ở các mặt hàng trong danh sách ngoại trừ của Nhật Bản, lấy ví dụ như gạo – sản phẩm nhạy cảm cả về tính chính trị lẫn văn hóa mà Nhật Bản đã bảo hộ trong suốt nhiều thập kỷ qua.

Các bước tiến lớn hướng tới tự do hóa thương mại giữa EU và Nhật Bản đã được bàn thảo từ năm 2013, nhưng thời gian ký kết hiệp định này lại đáng được chú ý hơn cả, khi diễn ra vào thời điểm Trung Quốc và Mỹ đang bị kéo vào các cuộc xung đột về thương mại.

Mỹ đang đề xuất đánh thuế 10% lên một danh sách hàng hóa Trung Quốc trị giá 200 tỷ USD. Động thái này được đưa ra sau khi Washington đã áp thuế 25% lên 34 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc trước đó.

Bắc Kinh đã đáp trả bằng mức trừng phạt tương tự lên hàng hóa Mỹ.

Bên cạnh hiệp định với EU, Nhật Bản còn đang đàm phán các hiệp định thương mại khác, bao gồm một Hiệp định xuyên Thái Bình Dương có tầm ảnh hưởng rộng lớn (TPP). Các nước thành viên của TPP bao gồm Úc, Mexico, Việt Nam và các quốc gia khác, bất chấp việc Mỹ rút lui.

Nhật Bản ca ngợi, hiệp định EU-Nhật Bản ra đời nhờ vào chính sách kinh tế Abenomics của ông Abe, được thiết kế nhằm kéo kinh tế Nhật ra khỏi cảnh đình trệ, bất chấp tình trạng dân số giảm và chi tiêu dè dặt. Tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản tiếp tục phụ thuộc nhiều vào hoạt động xuất khẩu.

Bằng việc tăng cường thắt chặt quan hệ với EU, Nhật Bản hi vọng đem lại khởi sắc của hoạt động đầu tư trực tiếp lẫn nhau giữa hai ph1ia, chống lại các xu hướng chủ nghĩa bảo hộ trên toàn cầu và gia tăng tầm cỡ của các thương hiệu Nhật Bản, đó là những gì mà Bộ Ngoại giao Nhật Bản phát biểu.

EU cho biết, tự do hóa thương mại sẽ giúp đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng của EU như hóa chất, may mặc, mỹ phẩm, và bia sang Nhật, giúp đảm bảo việc làm cho khối. Nhật Bản cũng sẽ có mức giá tốt hơn khi nhập khẩu rượu vang, thịt heo, phô mai (loại Parmesan, Gouda và cheddar), cũng như socola và bánh quy từ EU.

Từ lâu nay, người tiêu dùng Nhật Bản vẫn khao khát mua được hàng hóa đến từ châu Âu, và đợt giảm giá lần này có khả năng sẽ thúc đẩy họ chi tiêu mạnh tay hơn.

Nguồn: SCMP – TQ

Từ khóa: EU, Nhật Bản, hiệp định, xuất khẩu, bảo hộ