Ai sẽ là người chịu thiệt lớn nhất từ thỏa thuận ngừng cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung?

TrungQuocMy0904

Giới phân tích nhận định, một số công ty sản xuất lớn của Trung Quốc có thể chịu thiệt hại nếu nước này chuyển sang mua hàng từ Mỹ nhằm xoa dịu tình hình.

Cũng theo đánh giá từ các chuyên gia, việc Trung Quốc chuyển sang nhập khẩu một số hàng hóa chủ lực từ Hoa Kỳ cũng sẽ khiến nhiều nhà xuất khẩu tại Brazil, Úc và Nga gặp khó khăn.

Các đánh giá trên được đưa ra sau khi Trung Quốc cam kết sẽ giảm “đáng kể” thâm hụt thương mại với Mỹ – kết quả sau hai ngày đối thoại cao cấp “mang tính xây dựng” diễn ra ở Washington vào tuần trước.

Cũng qua hội đàm, ông Steven Mnuchin-Bộ trưởng thương mại Hoa Kỳ cho biết, nước này hy vọng xuất khẩu nông sản của Mỹ đến Trung Quốc sẽ tăng 35% đến 40% trong năm nay, đổi lại, Mỹ cũng sẽ nhập khẩu gấp đôi năng lượng từ Trung Quốc trong vòng 3 đến 5 năm tới.

Nếu Trung Quốc chuyển hướng nhập khẩu nhiều hàng hóa hơn từ Mỹ, một số đối tác thương mại lớn của quốc gia này như các nhà xuất khẩu đậu nành của Brazil, các doanh nghiệp sản xuất thịt bò của Úc và ngay cả các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm bán dẫn tại khu vực Đông Á cũng sẽ cảm thấy lo lắng.

Ông Louis Kuijs, Kinh tế trưởng khu vực châu Á của Oxford Economics nhận định “Những nỗ lực cấp chính phủ nhằm tăng lượng hàng hóa xuất khẩu từ Mỹ đến Trung Quốc sẽ dẫn đến việc Trung Quốc sẽ nhập ít hơn lượng hàng từ các nước khác”.

Theo số liệu Mỹ công bố, Washington muốn Bắc Kinh cắt giảm thâm hụt thương mại 200 tỷ USD vào cuối năm 2020, tức là hơn một nửa con số thâm hụt 375 tỷ USD vào năm ngoái.

Ông Kujis cho rằng mục tiêu này là “không thực sự khả thi”.

Lĩnh vực mà Washington muốn tăng xuất khẩu chính là nông nghiệp.

Các sản phẩm nông nghiệp có nguồn gốc từ Hoa Kỳ chiếm 20%, tương đương 21 tỷ USD, trong tổng kim ngạch nhập khẩu nông sản năm 2017 của Trung Quốc. Trong đó, đậu tương chiếm đến 2/3 lượng hàng nông sản nhập từ Hoa Kỳ.

Trung Quốc mua đến 60% lượng đậu tương được mua bán trên thế giới. Vào năm 2017, khoảng một nửa lượng đậu tương mà Trung Quốc nhập khẩu là đến từ Brazil; Hoa Kỳ chỉ là nhà cung ứng đậu tương lớn thứ 3 tại thị trường Trung Quốc.

Thịt bò từ Mỹ cũng có thể khiến thị phần thịt bò đông lạnh của Úc vốn đang chiếm 90% thị phần ở thị trường Trung Quốc sụt giảm, ngay khi Bắc Kinh quyết định xóa bỏ rào cản thương mại cho hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Tuy nhiện, ông Wang Jun - kinh tế trưởng của Ngân hàng Zhongyuan Trung Quốc - một tổ chức tài chính tầm khu vực - cho rằng đây là một trò chơi được ăn cả ngã về không.

Ông Wang nói “Có ít dư địa để Trung Quốc nhập khẩu thêm hàng hóa từ Hoa Kỳ. Vì vậy, nếu tăng nhập khẩu từ Mỹ, điều đó có nghĩa là hàng hóa nhập khẩu từ những nước khác sẽ phải giảm đi”.

Tuy nhiên, theo ông Bai Jun-Giám đốc điều hành của Viện Năng lượng quốc tế-một tổ chức liên kết với Ủy ban Phát triển và Cải cách quốc gia - thì xuất khẩu năng lượng của doanh nghiệp Mỹ vào thị trường Trung Quốc vẫn có cơ hội gia tăng, do Trung Quốc có năng lượng dự trữ thấp trong khi nhu cầu năng lượng lại cao.

Năm ngoái, Hoa Kỳ xuất khẩu 7.2 tỷ USD năng lượng sang thị trường Trung Quốc, chiếm thị phần 2.9%.

Ông Bai nói nhu cầu của Trung Quốc đối với mặt hàng khí thiên nhiên là rất lớn, do đó “Việc tăng nhập khẩu từ Hoa Kỳ sẽ không ảnh hưởng đến các nhà cung cấp từ những quốc gia khác”. Nguồn cung năng lượng hiện tại không đủ đáp ứng nhu cầu của đất nước hơn 1 tỷ dân.

Minh chứng cho sự thiếu hụt nguồn cung là vào mùa đông năm ngoái, hàng ngàn hộ dân tại phía Bắc Trung Quốc rơi vào tình cảnh không có khả năng sưởi ấm, do phải chuyển sang hệ thống sưởi bằng khí hóa lỏng, cho dù Trung Quốc đã tăng cường nhập khẩu từ Úc và Trung Á.

Do vậy, ông Wang nhận định, Hoa Kỳ có thể nổi lên như một nhà cung cấp năng lượng ổn định cho nền kinh tế lớn nhất châu Á, nếu so sánh với Trung Đông hay nước Nga về lâu dài.

Ngoài ra, tập đoàn dầu mỏ và hóa chất Trung Quốc vừa ký một thỏa thuận không ràng buộc trị giá 43 tỷ USD thăm dò khí tự nhiên tại bang Alaska-thỏa thuận này được cung cấp tài chính một phần bởi quỹ đầu tư nhà nước-công ty China Investment.

Ông Wang cũng cho biết lời hứa gần đây của Bắc Kinh về việc mua thêm năng lượng từ Mỹ hoàn toàn mang động cơ chính trị và chắn chắn sẽ ảnh hưởng đến các đối tác thương mại khác.

Ông Larry Hu và bà Irene Wu từ Quỹ đầu tư Macquarie Capital cho biết lời hứa hẹn của Trung Quốc về việc gia tăng mua năng lượng và các sản phẩm nông nghiệp từ các nhà cung cấp Hoa Kỳ đi kèm với điều kiện xứ sở cờ hoa nới lỏng hạn chế việc xuất khẩu công nghệ cao đến nước này.

Cũng theo lời hai vị chuyên gia này, Trung Quốc đang cố thuyết phục Washington nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao sang Trung Quốc, sự nới lỏng này sẽ giúp Trung Quốc chuyển hướng xuất khẩu đến các thị trường khác dọc khu vực Thái Bình Dương.

Tuy vậy, tuyên bố chung sau khi kết thúc 2 ngày đối thoại đã không đề cập đến vấn đề này, ám chỉ rằng căng thăng thương mại giữa hai nước vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt.

Ông Kujis viết “Tuyên bố chung chỉ đề cập khá sơ sài về chính sách công nghệ của Trung Quốc, đồng thời không nhắc gì đến chính sách công nghiệp của quốc gia này-vốn là vấn đề đang gây tranh cãi rất nhiều tại Mỹ…qua đó hàm ý rằng những căng thẳng ở tầm lớn hơn chưa được giải quyết”.

Cũng theo hai vị chuyên gia đến từ quỹ Macquarie Capital, việc Tuyên bố chung không đề cập đến 2 vấn đề nóng bỏng khác là sáng kiến “Made in China 2025” – sáng kiến nhằm thúc đẩy công nghệ nội địa của Trung Quốc, và lệnh cấm của chính phủ Mỹ lên hãng điện thoại ZTE đã cho thấy viễn cảnh về một cuộc chiến thương mại vẫn đang hiển hiện.

“Bất bình đẳng thương mại có thể là vũ khí chiến lược được phía Mỹ sử dụng như công cụ chống lại Trung Quốc; phương pháp này tương tự cách thức xứ sở cờ hoa sử dụng quy chế tối huệ quốc gây áp lực lên quốc gia đông dân nhất thế giới trong thập niên 90”- gián tiếp đề cập đến các báo cáo mà Washington thường sử dụng để hù dọa Trung Quốc về các vấn đề khác-tiêu biểu như chủ đề về nhân quyền.

Cùng lúc, ông Wang Huiyao, giám đốc Trung tâm Trung Quốc và toàn cầu hóa- một tổ chức nghiên cứu tại Bắc Kinh, cho biết việc tạm dừng cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là điều tốt cho cả hai quốc gia nói riêng và cho nền kinh tế toàn cầu nói chung.

Ông Wang cũng nói “Tránh xảy ra một cuộc chiến thương mại là phù hợp với lợi ích của tất cả quốc gia không riêng gì Mỹ và Trung Quốc. Do đó tôi không nghĩ có người thua cuộc trong thỏa thuận này giữa hai quốc gia”.

Nguồn: South China Morning Post - LA

Từ khóa: chiến tranh thương mại, Mỹ, Trung Quốc, nông sản