Hệ quả từ việc đánh thuế lên gỗ mềm đã nêu bật lên sự nực cười của chủ nghĩa bảo hộ

kinhtemy1805

Trong lúc chính quyền Trump còn đang cân nhắc có đánh thuế thép và nhôm đối với các đồng minh của mình hay không, thì hầu hết các chuyên gia kinh tế dòng chủ lưu đều lên tiếng cảnh báo, các chính sách thương bảo hộ chỉ dẫn đến kết cục cay đắng cho chính nền kinh tế Mỹ.

Thế nhưng, Tổng thống Trump vẫn kiên quyết theo đuổi cách làm trên, cho rằng chương trình này là cần thiết để vực dậy các ngành công nghiệp đang ngoắt ngoải của Mỹ. Vậy thì, ai mới nói đúng?

Hiệp hội Xây dựng nhà Quốc gia của Mỹ đã theo dõi sát sao diễn biến thị trường trong hơn một năm qua từ khi mức thuế nhập khẩu gỗ có hiệu lực. Những con số từ Hiệp hội này sẽ giúp chúng ta trả lời rõ ràng câu hỏi trên.

Năm ngoái, Bộ Thương mại Mỹ áp thuế trung bình hơn 20% lên sản phẩm gỗ xẻ mềm của Canada nhập khẩu vào Mỹ. Từ tháng 1 năm 2017 đến nay, giá gỗ xẻ tăng đã làm chi phí xây nhà bình quân trên mỗi hộ gia đình tăng hơn 6000 USD.

Giá gỗ tăng đột ngột có phần lớn nguyên nhân đến từ việc đánh thuế. Mức thuế nhập khẩu đã làm tăng gánh nặng cho người xây nhà lẫn người mua nhà, khiến cho giá nhà ở Mỹ trở nên khó chấp nhận hơn đối với các hộ gia đình.

Phải nhìn thẳng vào sự thật là nước Mỹ đang phụ thuộc vào Canada để đáp ứng nhu cầu gỗ trong nước. Hơn 1/3 lượng gỗ xẻ tiêu thụ tại Mỹ là hàng nhập khẩu, và hơn 95% trong số hàng nhập khẩu đó đến từ Canada.

Gỗ xẻ, hơn bất kỳ vật liệu nào khác, chiếm phần lớn trong chi phí xây dựng một ngôi nhà. Ở mức giá hiện nay, gỗ xẻ chiếm xấp xỉ 22,000 USD trong giá vốn để xây một ngôi nhà điển hình cho 1 hộ gia đình ở.

Các công ty xây dựng ở Mỹ cần một mức giá hợp lý cho gỗ xẻ để có thể xây nên những ngôi nhà với mức giá chấp nhận được. Vấn đề này càng trở nên cấp bách hơn khi nước Mỹ đang bước vào tâm điểm của mùa xây dựng và bất động sản.

Đây rõ ràng là lý do đằng sau việc chính quyền Trump nối lại đàm phán với Canada để tìm ra giải pháp lâu dài cho bất đồng thương mại này, để giúp cho các doanh nghiệp xây dựng lẫn người tiêu dùng của nước Mỹ có thể tiếp cận nguồn cung gỗ mềm đáng tin cậy với mức giá hợp lý.

Không may là, liên minh Gỗ mềm Mỹ - cơ quan trước đây đã mang vụ việc lên Bộ Thương mại Mỹ - không muốn quay lại bàn đàm phán.

Mức thuế trừng phạt đánh lên gỗ mềm của Canada xuất vào thị trường Mỹ đã khiến thị trường biến động mạnh và tạo áp lực tăng giá gỗ. Nhưng quan trọng nhất, mức thuế đã khiến cho lợi nhuận của các công ty gỗ của Mỹ tăng thẳng đứng.

Trong tuần vừa qua, Chỉ số giá gỗ Random Lengths Framing Lumber đã chạm mức cao kỷ lục – 543 USD/1000 board feet – kể từ tháng 1/1995, và tăng gần 30% so với một năm về trước.

Theo ước tính, mức thuế đánh trên gỗ mềm nhập khẩu từ Canada sẽ khiến cho Mỹ mất ròng 9,370 việc làm trong năm 2018. Con số này được tính toán dựa trên 1,193 việc làm tăng thêm trong các xưởng gỗ nội địa và 10,563 việc làm mất đi trong tất cả các ngành còn lại, bởi vì số lượng việc làm phụ thuộc vào gỗ xẻ nhiều hơn số lượng việc làm trong ngành sản xuất gỗ nội địa đến hàng triệu người.

Nói cách khác, cứ mỗi 1 việc làm tăng thêm trong các xưởng gỗ của Mỹ do mức thuế nhập khẩu đem lại, sẽ có gần 9 việc làm bị mất đi trong các ngành công nghiệp khác.

Còn tồi tệ hơn, các nhà sản xuất gỗ ở Mỹ sau khi đã đánh bại thành công đối thủ cạnh tranh đến từ phía Bắc là Canada, họ còn khuếch đại lợi nhuận của mình bằng việc gia tăng xuất khẩu. Ít ra, chính phủ Mỹ nên hạn chế việc làm này khi nhu cầu gỗ trong nước đang rất bức thiết.

Ngày 3/5, một nhóm 1,100 chuyên gia kinh tế - bao gồm cả 15 chủ nhân của giải Nobel và các nhà cố vấn cho các đời Tổng thống Mỹ Reagan, George H.W. Bush, Clinton, George W. Bush và Obama – đã ký một lá thư gửi đến Tổng thống đương nhiệm Donald Trump và Quốc hội Mỹ, cảnh báo rằng một chính sách thương mại bảo hộ như trên có thể đe dọa đến sự thịnh vượng và tăng trưởng của kinh tế Mỹ.

Bức thư còn trích dẫn một minh chứng tồi tệ trong việc sử dụng các biện pháp bảo hộ - đó là Đạo luật Thuế Smoot-Hawley năm 1930. Đạo luật này đã làm trầm trọng thêm suy thoái kinh tế thế giới và làm sâu sắc thêm cuộc Đại Suy thoái vào thời điểm ấy.

Lo ngại lịch sử sẽ lặp lại, các chuyên gia kinh tế đã viết trong thư “Chúng tôi cho rằng tăng mức thuế bảo hộ là một sai lầm. Chúng sẽ đẩy giá cả hàng hóa lên cao, và người tiêu dùng trong nước sẽ là người gánh chịu hậu quả. Tăng mức độ bảo hộ còn làm tăng chi phí sinh hoạt và làm tổn thương đến đại bộ phận người dân Mỹ. Chỉ có một số ít người được lợi từ thay đổi này”.

Mức thuế đánh trên gỗ mềm hiện nay đang giáng ngược vào nước Mỹ thực tế khắc nghiệt này. Những người mua nhà ở Mỹ, các công ty xây dựng và nhiều ngành công nghiệp khác đang phụ thuộc vào gỗ sẽ tiếp tục chịu thiệt hại cho đến khi nào mức thuế được dỡ bỏ. Đã đến lúc phải quay trở lại bàn đàm phán và nhanh chóng kết thúc bất đồng thương mại này.

Tác giả: Randy Noel – Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng nhà Quốc gia của Mỹ

Nguồn: The Hill

Từ khóa: Gỗ mềm Canada, thuế nhập khẩu, việc làm, chủ nghĩa bảo hộ, giá nhà Mỹ