Liệu Tổng thống Trump có đồng thời phát động một cuộc chiến tiền tệ?

nhandante

Tháng trước, Tổng thống Donald Trump đã đơn phương tuyên bố áp đặt một loạt các mức thuế cùng nhiều biện pháp khác nhằm hạn chế dòng chảy hàng hóa và tiền tệ từ Trung Quốc đang đổ vào Mỹ. Rõ ràng là ông chủ Nhà Trắng đang coi Trung Quốc là một mối đe dọa kinh tế to lớn; do vậy, có lẽ chỉ còn là vấn đề về thời gian trước khi ông Trump để mắt đến vấn đề đồng nhân dân tệ.

Trong những tuần gần đây, chính quyền Tổng thống Trump đã và đang tiến hành một loạt các biện pháp về thương mại và đầu tư nhằm đặt Trung Quốc vào tầm kiểm soát của nước Mỹ. Chủ nhân Nhà Trắng và các cố vấn của ông ta đã thực sự coi quốc gia đông dân nhất thế giới là “kẻ thù kinh tế”. Câu hỏi đặt ra là liệu chính quyền hiện nay của xứ sở cờ hoa có nhắm đến mục tiêu kế tiếp là đồng nhân dân tệ - đồng tiền đang ngày càng phổ biến trên toàn cầu.

Cho đến nay, Hoa Kỳ đã áp mức thuế quan 25% lên mặt hàng thép và 10% lên các sản phẩm nhôm theo sau tuyên bố của Tổng thống Trump vào đầu tháng trước. Từ thời điểm đó, chính quyền Mỹ đã miễn trừ áp dụng chính sách thuế này đối với một số quốc gia đồng minh của mình, đồng thời sử dụng việc đánh thuế như con bài mặc cả nhượng bộ về thương mại từ các nước khác.

Trung Quốc, về phần mình, không phải là nhà xuất khẩu thép, nhôm lớn nhất vào thị trường Hoa Kỳ. Tuy vậy, năng lực sản xuất dư thừa hai mặt hàng trên của nền kinh tế số hai thế giới đã tạo áp lực khiến giá cả nhôm thép trên toàn cầu giảm. Do vậy, động thái áp thuế của chính phủ Mỹ chính là nhằm buộc Trung Quốc phải cắt giảm sâu sản lượng sản xuất của mình đối với hai loại hàng hóa này.

Kịch tính hơn, Nhà Trắng đã công bố kế hoạch đánh thuế nhập khẩu lên hàng loạt sản phẩm từ Trung Quốc-trị giá đến 60 tỷ đô la. Nước này cũng đang thắt chặt quá trình mua bán, sáp nhập cũng như vốn đầu tư của các công ty nước ngoài đổ vào Mỹ. Xứ sở cờ hoa cũng đánh tiếng về ý định kiện Trung Quốc ra Tổ chức thương mại thế giới với cáo buộc Trung Quốc đã cưỡng ép nhiều công ty của Hoa Kỳ phải chuyển giao công nghệ.

Hơn thế, ông Trump cùng các cố vấn đang có những động thái nhằm ngăn việc doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào những lĩnh vực công nghiệp nhạy cảm của Hoa Kỳ như: công nghệ bán dẫn, và truyền thông không dây 5G. Chính quyền Mỹ gần đây đã chặn thương vụ mua lại tập đoàn công nghệ Qualcomm của công ty Broadcom-một doanh nghiệp đặt trụ sở tại Singapore được nhận xét là có quan hệ gần gũi với Trung Quốc.

Đồng thời, Ủy viên trưởng của Hội đồng Thông tin liên bang, ông Ajit Pai-một nhân vật được chính ông Trump bổ nhiệm gần đây đã liệt Huawei, công ty chế tạo thiết bị thông tin hàng đầu Trung Quốc vào danh sách các doanh nghiệp đe dọa đến an ninh quốc gia. Theo quy định mới ban hành, những công ty được xếp vào dạng này sẽ không còn được phép cung cấp thiết bị cho những doanh nghiệp phát triển hạ tầng internet trên đất Mỹ.

Hiện tại, ông chủ Nhà Trắng chưa có bất kỳ biện pháp nào nhắm vào đồng nhân dân tệ. Vậy nhưng, khi nước Mỹ đã nhìn xuất khẩu và đầu tư từ Trung Quốc như một mối đe dọa thì chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi họ để mắt đến vấn đề tiền tệ của nước này.

Từ khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu nổ ra vào năm 2008, chính quyền Trung Quốc đã và đang tiến những bước dài trong việc xúc tiến nhân dân tệ trở thành loại tiền tệ toàn cầu. Nền kinh tế lớn nhất châu Á đã đơn giản hóa nhiều quy định nhằm khuyến khích các giao dịch thương mại được thanh toán bằng nhân tệ thay vì những đồng tiền quốc tế khác được sử dụng nhiều từ trước đến nay như đô la Mỹ. Trung Quốc đã thiết lập một hệ thống ngân hàng thanh toán bù trừ bằng nhân dân tệ với trụ sở trải rộng trên khắp thế giới. Những động thái này đã giúp thúc đẩy thị trường cho việc lưu ký cũng như phát hành trái phiếu bằng nhân dân tệ tại Hồng Công và nhiều quốc gia khác. Bên cạnh đó, nền kinh tế số hai thế giới đã ký kết nhiều thỏa thuận chuyển đổi tiền tệ với hàng loạt các ngân hàng trung ương của nhiều nước với hy vọng rằng nhân dân tệ sẽ trở thành tài sản dự trữ toàn cầu.

Vào năm 2015, Trung Quốc đã giành được thắng lợi quan trọng liên quan đến vấn đề tiền tệ với việc Quỹ tiền tệ quốc tế đồng ý thêm nhân dân tệ vào rổ các đồng tiền làm căn cứ xác định giá trị giá trị tài sản dự trữ-Quyền rút vốn đặc biệt (SDR). Trước đó, vị trí danh giá này chỉ dành cho đồng đô la Mỹ, đồng bảng Anh, yên Nhật và đồng Euro. Được thêm danh sách các loại tiền nền tảng SDR sẽ giúp nhân dân tệ có được vị thế quốc tế vững chắc cũng như khuyến khích Trung Quốc xúc tiến mạnh hơn quá trình toàn cầu hóa đồng tiền quốc gia. Gần đây nhất, đất nước Đông Á này đã giới thiệu mẫu hợp đồng mua bán dầu thô tương lai thanh toán bằng nhân dân tệ-động thái được các nhà quan sát coi là một thách thức trực tiếp đến vị trí của đồng đô la.

Như một phần trong tham vọng gây ảnh hưởng toàn cầu của mình, Trung Quốc dự định phát triển nhân dân tệ xứng đáng với vai trò siêu cường toàn cầu trong tương lai. Hoa Kỳ, nhiều năm qua đã có được nhiều lợi ích từ vị trí thống trị của đồng đô la trong thị trường tài chính thế giới cũng như là công cụ dự trữ của nhiều ngân hàng trung ương các nước; Trung Quốc, hiện nay, muốn giành được thành quả tương tự. Nếu việc củng cố vị thế của nhân dân tệ gây ảnh hưởng xấu đến đồng USD, điều này là rất tồi tệ.

Trước khi ông Trump trở thành chủ nhân Nhà Trắng, chính sách duy trì vị trí thống trị tuyệt đối của đồng đô la của các chính quyền tiền nhiệm khá bị động. Ngay cả khi rõ ràng là quốc gia đông dân nhất thế giới đang muốn quảng bá nhân dân tệ như là phương án thay thế hữu hiệu cho đồng đô, chính quyền Tổng thống Obama tỏ ra khá bị động trong việc bảo vệ đồng bạc xanh. Hơn thế, chính Hoa Kỳ là quốc gia đã ủng hộ nhân dân tệ trở thành một phần của của rổ tiền tệ SDR mặc dù có nhiều nghi ngại về sự xứng đáng của đồng tiền quốc gia Trung Quốc khi được trao vị thế danh giá này; sự ủng hộ vừa nêu bắt nguồn từ ý định của Mỹ muốn khuyến khích Trung Quốc trở thành một nước lớn có trách nhiệm trong hệ thống tiền tệ hiện tại.

Tuy nhiên, khi Tổng thống Trump lên nắm quyền, sự nhượng bộ không còn nữa. Mặc dù vị thế quốc tế của đất nước đông dân nhất thế giới đang ngày càng tăng, đồng tiền quốc gia của Trung Quốc vẫn còn một quãng đường dài phía trước để chúng tỏ mình xứng đáng đứng chung sân chơi với các loại tiền tệ quốc tế khác. Ông Trump, người luôn tự gọi mình là một nhà trung gian tài năng hiểu rõ chuyện này đồng thời sẽ tận dụng nó như là phương thức làm suy yếu nhân dân tệ.

Ví dụ, nếu Trung Quốc từ chối trước những yêu cầu của Tổng thống Trump về vấn đề thương mại, Hoa Kỳ có thể ban hành lệnh cấm sử dụng nhân dân tệ trong các biên nhận thanh toán hoặc trong thương vụ giữa doanh nhân Mỹ với các đối tác Trung Quốc. Đồng thời, xứ sở cờ hoa cũng có thể hạn chế hoặc thiết lập nhiều rào cản mới đối với các khoản đầu tư vào những tài sản có già trị bằng đồng tệ. Ngoài ra, Hoa Kỳ có thể giới thiệu các hợp đồng chuyển đổi tiền tệ với những điều khoản có lợi hơn cho ngân hàng trung ương các quốc gia đang cân nhắc hủy bỏ thuận trước đây giữa họ với Trung Quốc. Danh sách các biện pháp mà Hoa Kỳ có thể áp dụng sẽ còn rất dài.

Tất nhiên là một cuộc chiến tranh tiền tệ sánh đôi với với một cuộc chiến thương mại sẽ là điều nguy hiểm, và có thể dẫn đến thảm họa. Ở mức thiệt hại thấp nhất, thị trường tài chính có thể bị sụp đổ, hoạt động cho vay quốc tế khả năng bị ngưng trệ. Không may, khi người đứng đầu một quốc gia nghĩ rằng “chiến tranh thương mại là điều tốt và có thể đạt thắng lợi dễ dàng” ông ta sẽ không cần nhắc đến những hệ quả nó mang đến. Thế giới chỉ có thể hy vọng rằng lý trí rồi sẽ chiến thắng.

Nguồn: Project Syndicate – LA

Từ khóa: Trump, phát động, chiến tranh tiền tệ, chiến tranh thương mại, nhân dân tệ