Canada: CPTPP được công bố, đe dọa hiệp định NAFTA

Chính quyền Canada cho biết, nhập khẩu của Mỹ vào Canada có thể sụt giảm khoảng 3.3 tỉ USD nếu như TPP được tái khởi động, làm dấy lên những lo ngại rằng TPP mới có thể gây hại đến quá trình tái đàm phán NAFTA.

Nội dung cuối cùng của TPP 11 – thỏa thuận mà Tổng thống Donald Trump đã rút lui vào năm ngoái, vừa được công bố vào hôm 20/2. Giới thạo tin cho hay, phiên bản cuối cùng của TPP sẽ tạo ra sức ép cho các cuộc đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ, dự kiến sẽ tiếp diễn trong 5 ngày ở Mexico.

Chính quyền Trump viện dẫn thâm hụt thương mại với Canada như là lý do chính yếu để tái đàm phán NAFTA. Phía Canada đã ngay lập tức phản đối, vì số liệu thống kê không ủng hộ cho lập luận trên của Mỹ.

Trong một diễn biến mới đây của TPP – được biết đến với cái tên CPTPP – nhập khẩu của Mỹ vào Canada dự báo sẽ sụt giảm.

“Với CPTPP, xuất khẩu của Canada vào Mỹ không biến động đáng kể vì Mỹ không phải là nước thành viên của CPTPP. Tuy nhiên, nhập khẩu hàng hóa Mỹ vào Canada sẽ suy giảm, do những ưu tiên của Mỹ dành cho thị trường Canada trong NAFTA ít hấp dẫn hơn”, giới phân tích kết luận.

“Kim ngạch hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ dự kiến sẽ giảm 3.3 tỉ USD, chủ yếu là do sụt giảm trong nhập khẩu các sản phẩm ô tô”.

Flavio Volpe, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất Phụ tùng ô tô Canada cho biết, CPTPP sẽ gây sức ép cho Canada ở các vòng đàm phán NAFTA sắp tới, khi mà sản phẩm ô tô vẫn còn là bất đồng chính giữa Canada và Mỹ.

“Báo cáo của chính phủ Canada cho biết hàng hóa Mỹ nhập khẩu vào Canada sẽ lao dốc 3.3 tỉ USD, chủ yếu đến từ lĩnh vực ô tô. Nếu đúng như vậy, đây sẽ là khoảng trống mà những nhà đàm phán Mỹ khôn ngoan nên tận dụng để đi đến một thỏa thuận NAFTA 2.0”, ông Volpe cho hay.

Công nhân và các nhà sản xuất ô tô Canada đã chỉ trích thỏa thuận TPP mới, mặc dù chính phủ quả quyết rằng TPP sẽ giúp Canada tiếp cận thị trường Nhật Bản – thị trường vốn được bảo hộ - dễ dàng hơn.

Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Francois-Philippe Champagne khẳng định, thỏa thuận với Nhật Bản bảo đảm quyền tiếp cận thị trường và cơ chế giải quyết tranh chấp hữu hiệu hơn. Nhưng thỏa thuận giữa Canada với Nhật Bản cùng những thỏa thuận với Malaysia và Australia đã không được công bố rộng rãi.

Phân tích từ chính phủ cũng cho biết, “sản xuất trong ngành ô tô dự kiến chỉ tăng rất khiêm tốn, khoảng 206 triệu USD”. Và kết luận “Tác động đối với ngành ô tô là không đáng kể, sản lượng đầu ra và sản lượng xuất khẩu sẽ chỉ tăng một lượng nhỏ”.

Tuy vậy, chủ tịch Volpe nhận định những lợi ích được dự báo như trên là không đáng kể. Lợi nhuận tăng thêm chỉ có 171 triệu USD vào năm 2040. “Hiện nay, ngành ô tô của Canada xuất khẩu khoảng 85 tỷ USD mỗi năm. Con số dự báo cho 22 năm tiếp theo như trên đồng nghĩa với mức tăng chỉ có 0.2%, chưa đủ để bù đắp lạm phát.”

Phân tích của chính phủ Canada cũng kết luận rằng, thỏa thuận TPP mới sẽ tạo ra lợi ích kinh tế dài hạn cho Canada với tổng giá trị 4.2 tỷ USD, tăng so với mức 3.4 tỷ USD dự kiến từ TPP cũ. Nguyên nhân đến từ việc cải thiện quyền tiếp cận của các nước thành viên khi thiếu vắng sự cạnh tranh của Mỹ.

Bộ trưởng Champagne cho biết, văn bản đầy đủ của hiệp định thương mại 11 quốc gia vừa được công bố, dự kiến sẽ ký kết vào ngày 8 tháng 3 tại Chile.

Phân tích cho thấy rằng lợi ích ròng dành cho Canada là lớn hơn khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận.

Số phận của hiệp định thương mại đã bị nghi ngờ vào cuối năm ngoái sau khi Trump rút Mỹ khỏi hiệp định. Tuy nhiên, Canada và các nước thành viên còn lại của TPP đã đi đến một thỏa thuận thương mại sửa đổi vào ngày 23 tháng 1, để có thể tiến về phía trước mà không cần nước Mỹ.

Thỏa thuận mới biến Nhật Bản trở thành thành viên lớn nhất trong hiệp định gồm 11 nước thành viên trải dài trên hai bán cầu, trong đó có cả các nước láng giềng của Mỹ.

“Nhờ vào CPTPP, Canada sẽ sớm có quyền tiếp cận ưu đãi tới nửa tỷ người tiêu dùng trong một thị trường năng động và phát triển nhanh nhất thế giới”, ông Champagne cho biết trong một tuyên bố vào cuối ngày thứ ba.

“Chúng tôi mong muốn một thỏa thuận tốt, và đó là những gì chúng tôi giành được cho công nhân Canada và gia đình họ”.

Phân tích cũng cho biết lợi ích từ TPP mới sẽ bao trùm một loạt các ngành, bao gồm một số sản phẩm nông nghiệp như thịt heo và thịt bò, sản phẩm gỗ, máy móc và thiết bị vận chuyển.

Chính phủ Canada cho biết CPTPP bao gồm 495 triệu người với GDP cộng gộp là 13.5 nghìn tỷ USD, tương đương 13,5% GDP toàn cầu.

11 quốc gia thuộc CPTPP là Canada, Australia, Brunei, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam.

Nguồn: globalnews.ca

Từ khóa: Canada, CPTPP, công bố, đe dọa, hiệp định, NAFTA