Cơ hội thống nhất các thỏa thuận cho 11 quốc gia còn lại trong Hiệp định TPP trong tuần này

10.11.17 01

Trong tuần này, 11 quốc gia còn lại trong Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ có cơ hội đàm phán để xúc tiến thực thi hiệp định sau khi Hoa Kỳ rút khỏi.

11 quốc gia này đang nỗ lực cứu vãng hiệp ước mà không có sự tham gia của nền kinh tế lớn nhất thế giới , họ sẽ có cuộc họp cấp bộ trưởng bên lề Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) diễn ra từ ngày thứ 5 (9 tháng 11) tại Đà Nằng.

“Vẫn còn một vài thách thức lớn, nhưng Nhật Bản sẽ cố gắng hết sức để tạo ra một hiệp định với tiêu chuẩn cao”, ông Toshimitsu Motegi, Bộ trưởng phụ trách các cuộc đàm phán thương mại TPP cho Nhật Bản, đã báo cáo trước khi đến Việt Nam.

Ông Motegi cũng cho biết Nhật Bản và Việt Nam sẽ đồng chủ tọa tại cuộc họp cấp bộ trưởng TPP và tìm kiếm một sự đồng thuận chung cho hiệp ước này.

Những nhà vận động tích cực như Nhật Bản và Úc vẫn đang cố gắng làm sống lại hiệp định thương mại khu vực này sau khi Mỹ rút khỏi cuộc chơi, trong khi đó Tokyo cũng xem hiệp định như là một cách để bảo vệ quyền lợi quốc gia khỏi các yêu sách của Washington trong các đàm phán thương mại song phương.

Sau khi Mỹ rút khỏi TPP, 11 quốc gia còn lại quyết định tạm ngừng thực hiện một số điều khoản cho đến khi Washington có thể trở lại Hiệp định.

Mặc dù các vòng đàm phán được thực hiện bởi các chuyên gia hàng đầu, nhưng họ vẫn còn nhiều bất đồng trong việc nên ngưng thực hiện các điều khoản về thương mại đầu tư nào mà vẫn giữ được một mức độ tự do hóa cao.

Các điều khoản bị yêu cầu đình chỉ bao gồm những điều khoản quy định giới hạn các vi phạm trong sản phẩm may mặc được cắt giảm/loại trừ thuế và những điều khoản bảo vệ bản quyền và thương hiệu trong 70 năm sau khi tác giả chết, một nhà đàm phán Nhật Bản cho biết.

Nhiều quốc gia cũng kêu gọi đình chỉ các điều khoản trong những vấn đề quan trọng, trong đó có Việt Nam. Bởi vì trước đây, Việt Nam đã từng chấp nhận nới lõng các quy định trong nước để đối lấy khả năng tiếp cận tốt hơn đến thị trường Mỹ.

Thủ tướng New Zealand bà Jacinda Ardern, người nhậm chức tháng rồi, đã tạo ra một làn sóng mới đáng quan tâm, sau khi cho biết bà dự định xem xét loại bỏ hệ thống giải quyết tranh chấp giữa chính phủ và nhà đầu tư trong hiệp định TPP.

Hệ thống này cho phép một công ty nước ngoài có quyền khởi kiện một quốc gia để bồi thường theo phán quyết của tòa án quốc tế. Vì thế, bà Ardern cho rằng điều này sẽ khiến các công ty trong nước gặp bất lợi.

Trưởng đại diện của Nhật Bản ông Kazuyoshi Umemoto nói với các phóng viên rằng mặc dù không có sự thay đổi lớn nào trong thái độ của New Zealand đối với cam kết của mình trong hiệp định TPP, nhưng không loại trừ khả năng đất nước này có thể đưa ra một số yêu cầu mới.

Một vấn đề khác mà các quốc gia cần giải quyết là điều khoản quy định rằng hiệp định TPP chỉ có thể có hiệu lực sau khi được ít nhất sáu thành viên chấp thuận ký kết, và các thành viên này phải chiếm ít nhất 85% tổng sản phẩm quốc nội kết hợp của 12 nước tham gia.

Trump từ bỏ khả năng quay trở lại

Chỉ riêng Hoa Kỳ đã chiếm hơn 60% GDP của các thành viên ban đầu, nên hiệp định không thể có hiệu lực theo các điều khoản hiện tại.

Nhật Bản hy vọng rằng Hoa Kỳ sẽ trở lại khuôn khổ TPP trong tương lai nhưng Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump lại bác bỏ ý tưởng này trong chuyến thăm Tokyo hôm thứ 6 (6/11) và nói rằng hiệp định thương mại tự do khu vực TPP "không phải là một ý tưởng đúng đắn".

TPP đã được ký kết vào tháng 2 năm 2016 bởi 11 quốc gia và Hoa Kỳ. Trung Quốc không phải là một thành viên của hiệp định này.

Ông Trump đã tuyên bố Washington sẽ rút khỏi hiệp định này sau khi nhậm chức vào tháng 1 năm nay, ông nói rằng người Mỹ sẽ mất nhiều việc làm nếu tham gia thỏa thuận thương mại tự do đa phương và ông muốn theo đuổi các hiệp định thương mại song phương.

Vụ việc đó đã gây sốc cho 11 thành viên còn lại, họ cho rằng hiệp định này là một trụ cột của chính sách từ tiền nhiệm của ông Trump, ông Barack Obama, để tạo ra thế cân bằng chiến lược ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Nó có ý nghĩa không chỉ về mặt kinh tế mà còn cả về an ninh, giữa sự nổi lên của Trung Quốc.

11 quốc gia thành viên TPP hiện tại bao gồm Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam. Nếu tính cả Hoa Kỳ, thì hiệp định thương mại này bao phủ khoảng 40% nền kinh tế toàn cầu.

Nguồn: todayonline – MH

Từ khóa: Kazuyoshi Umemoto, APEC, Trump, New Zealand, TPP 11, Đà Nẵng