Anh tìm kiếm thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ

Anh My 4

Theo lời một cựu quan chức ngoại giao Mỹ, nước Anh đã mất một “cộng đồng” (liên minh EU) nhưng vẫn chưa tìm được một người bạn mới. Tình hình nước Anh càng thêm bấp bênh khi vào tuần trước, Anh và EU đã không đạt được nhiều bước tiến triển trong vòng đàm phán thứ ba về vấn đề Brexit.

Trong khi các bên vẫn đang chờ đạt được các thỏa thuận sơ bộ để có thể tiếp tục đàm phán về các vấn đề chính, thì một vấn đề khác được quan tâm đó là sau Brexit, mức độ phụ thuộc của nước Anh vào nước Mỹ sẽ tăng thêm như thế nào?

Anh và Mỹ

Nước Anh tự biết rằng, họ phải xây dựng liên minh thương mại mới và chính quyền của Thủ tướng Anh - Theresa May đang cố gắng thực hiện điều đó. Bà Theresa May đã tới Nhật Bản trong tuần này để thúc giục thỏa thuận song phương Anh – Nhật giữa lúc Nhật Bản sắp ký hiệp định thương mại với EU. Nhưng các nhà lãnh đạo Nhật Bản rất thận trọng và trì hoãn các cuộc thảo luận cho đến khi vị trí của Anh rõ ràng hơn.

Đối với chính phủ Anh, Mỹ là một chỗ dựa duy nhất khi cơn bão Brexit quét qua nền kinh tế Anh. Mỹ là đối tác thương mại lớn nhất của Anh, với kim ngạch thương mại hai chiều trị giá khoảng 230 tỷ USD mỗi năm, và trao đổi đầu tư giữa 2 nền kinh tế lên đến 1.000 tỷ USD.

Những người ủng hộ Brexit đã có một đồng minh rất mạnh và lý tưởng, chính là tổng thống Mỹ Donald Trump; Trump từng ca ngợi thỏa thuận Brexits là một thỏa thuận “lớn và thú vị”, đồng thời, Trump cũng lên án EU vì quá bảo hộ với Mỹ.

Chính vì lẽ đó, Chính phủ của Thủ tướng Theresa May rất tôn trọng “người bạn lớn” của mình. Bà là nhà lãnh đạo đầu tiên gặp ông Trump sau khi ông nhậm chức. Cuộc gặp mặt đã diễn ra tốt đẹp, không giống như không khí đối đầu trong cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Nội các Anh cũng cùng quan điểm như Thủ tướng. Ngoại trưởng Boris Johnson, người đã từng tỏ ra không muốn gặp ông Donald Trump khi tới New York, cũng đã chủ động khen ngợi ông Trump là người “thu hút sự chú ý của toàn thế giới”.

Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng muốn tiếp cận thị trường Anh để xuất khẩu lương thực. Tuy nhiên, Mỹ gặp phải hai vấn đề lớn. Thứ nhất, thịt gà của Mỹ được làm sạch bằng chất clo. Thứ hai, ngũ cốc của Mỹ là loại biến đổi gen. Trong khi EU không cho phép những việc này. Vì vậy, nếu Anh vẫn nhập khẩu các sản phẩm này từ Mỹ, làn sóng phản đối từ nông dân Anh và các nhà môi trường học sẽ rầm rộ kéo dài, tác động xấu đến bất kỳ thỏa thuận thương mại nào giữa Anh và Mỹ.

Một phiền phức khác nữa là chính quyền Trump hiện đang bị cộng đồng quốc tế cô lập và chán ghét. Chính Thủ tướng Theresa May cũng đã lên tiếng phản đối ông Trump vì những bình luận đổ lỗi cho các bên trong cuộc biểu tình tại Charlottesville, Mỹ. Chuyến viếng thăm cấp nhà nước của Mỹ đến Anh trong năm nay có thể sẽ được hoãn lại. Ông Donald Trump nói với Thủ tướng Theresa May rằng ông không muốn thực hiện chuyến viếng thăm này, nếu các cuộc biểu tình dự kiến nổ ra.

Anh và EU

Về phía châu Âu, thư ký phụ trách vấn đề Brexit của Anh - David Davis đang mâu thuẫn với Michel Barnier - nhà đàm phán chính của Liên minh châu Âu. Ông Barnier là một chính trị gia với nhiều năm kinh nghiệm trong nội các của Pháp và trong Ủy ban Châu Âu. Rõ ràng là EU sẽ bày ra một mặt trận thống nhất, với tất cả 27 thành viên khác hậu thuẫn cho ông Barnier. Cho đến nay, mặc dù có những bất đồng giữa các quốc gia Trung Âu (Czech, Hungary, Ba Lan và Slovakia) và EU về nhập cư, nhưng không có dấu hiệu bất đồng nào trong việc nước Anh rời khỏi Liên minh Châu Âu.

27 quốc gia thành viên EU kiên quyết đòi hỏi phải có một khoản "thỏa thuận ly hôn" lớn - lên đến 100 tỷ euro (112 tỷ USD) - cùng với cam kết rằng các công dân EU sống ở Anh trong ít nhất 5 năm sẽ được phép cư trú vĩnh viễn. Ông Barnier cho biết các cuộc đàm phán gần đây đã “không đạt được tiến triển nào mang tính quyết định đối với các chủ đề đàm phán chính”. Các chuyên gia đàm phán của Anh nói rằng, đáng ra cuộc đàm phán đã có tiến triển, tất cả chỉ bởi vì quan điểm quá cứng nhắc từ EU.

Jean-Claude Juncker, chủ tịch Ủy ban Châu Âu và là người phản đối Brexit gay gắt nhất trong số các nhà lãnh đạo của EU, đã chọc tức chính phủ Anh hồi đầu tuần này khi gạt bỏ các hồ sơ mà chính phủ Anh nộp lên, với lí do ông “chưa thấy các hồ sơ này thực sự thỏa đáng”.

Sự chế giễu của Juncker càng làm nước Anh thêm đoàn kết. Điều đó rất quan trọng. Nước Anh rất lo sợ chia rẽ nội bộ là cái giá phải trả của Brexit, thậm chí còn diễn ra trước cả khi đạt được thỏa thuận với EU. Các ngân hàng trong nước và nước ngoài ở Anh đang thảo luận về việc di dời hàng ngàn lao động ra khỏi London. Đồng bảng Anh đang mất giá, và Morgan Stanley cho rằng, đồng Bảng Anh sẽ sớm về bằng mức giá với đồng Euro.

Các nước thành viên EU cũng không thể tự ký kết các thỏa thuận thương mại riêng lẻ với Anh vì sẽ đi ngược lại với quan điểm của EU, đòi hỏi hiệp định thương mại phải được ký chung cho tất các các thành viên.

Vì vậy, Anh chỉ có thể có vị thế của mình nếu như EU sụp đổ. Có như vậy, Anh mới có thể hội nhập với các Quốc gia trong khối EU. Trong EU hiện đang có 2 quan điểm đối lập: quan điểm bảo thủ về quan hệ quốc tế dựa trên sự ưu tiên quốc gia; và quan điểm lý tưởng về một cộng đồng chung, nơi mà quyền lực được chia đều cho các quốc gia, các khu vực, và thậm chí là các thành phố.

Thủ tướng Merkel và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang làm sống lại liên minh Pháp – Đức để dẫn dắt EU, giúp thúc đẩy hội nhập sâu hơn nữa và thậm chí còn hứa hẹn về việc thành lập bộ tài chính cho khu vực đồng tiền chung Euro. Đức, vì là nước giàu hơn, nên sẽ thậm trọng hơn và sẽ lựa chọn các bước đi của mình nương theo động thái của Pháp, đặc biệt là trong vấn đề thị trường lao động.

Vì thế, tương lai của EU được dẫn dắt bởi Pháp – Đức sẽ phụ thuộc rất nhiều vào sự thành công của Tổng thống Pháp Macron trong việc giải quyết các vấn đề trong nước. Cơ chế ưu tiên quốc gia từ lâu đã khắc sâu vào tư tưởng của người Pháp, vì vậy, việc thay đổi tư tưởng bảo thủ sang hội nhập - cơ chế quyết định theo thị trường - sẽ là một nhiệm vụ chính trị nặng nề. Nếu ông Macron không thành công, EU sẽ phải chấp nhận thực tế: các nước thành viên tiếp tục ưu tiên quốc gia mình, chỉ sẵn sàng hợp tác về thương mại và các vấn đề khác như an ninh và quốc phòng, nhưng không nỗ lực để xây dựng một thể chế chính trị siêu quốc gia. Tương lai trên của EU là điều mà Anh mong muốn. Trớ trêu thay, cho dù điều đó có xảy ra, thì nước Anh cũng sẽ không liên quan gì khi đã lựa chọn rời EU.

Cựu quan chức ngoại giao Mỹ được nhắc đến ở đoạn đầu của bài chính là Dean Acheson, người từng nhận định về nước Anh sau khi rời khỏi châu Âu là “mất một đế chế nhưng vẫn chưa tìm thấy một vai trò của mình”. Nhưng nay thì nước Anh đã tìm thấy vai trò của mình, mặt dù còn nhiều khó khăn. Đó chính là quan hệ với Mỹ, quan hệ sẽ giúp Anh thu hút sự chú ý của cả thế giới.

Nguồn: Reuters

Từ khóa: Anh, tìm kiếm, thỏa thuận thương mại, Hoa Kỳ