Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong bối cảnh tăng trưởng ngày càng mạnh mẽ, cùng với khả năng định hình nền kinh tế kinh tế thế giới và định hướng hợp tác Nam – Nam, hội nghị thượng đỉnh BRICS diễn ra ở Hạ Môn năm nay đã đạt được những kết quả tích cực, tiến tới thập kỷ vàng tiếp theo của khối. Những nỗ lực của các quốc gia thành viên, trong một tổ chức đa dạng về vị trí địa lý, sẽ giúp thúc đẩy quá trình chuyển đổi này.

Diễn biến kinh tế thế giới, mối quan hệ hợp tác và lợi thế địa chính trị giữa các quốc gia thành viên đã tạo thời cơ thuận lợi giúp cho Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2017 có cơ hội được thể hiện ý chí và hành động nhằm biến BRICS trở thành khối kinh tế và chính trị quan trọng trên thế giới. BRICS, đại diện cho 44% dân số thế giới; và 23% giá trị nền kinh tế toàn cầu, đang là “tổ chức đa phương” dẫn đầu trên phương diện hợp tác kinh tế, và là đại diện cho khuôn khổ hợp tác “Nam – Nam”.

Đúng như dự đoán, Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần 9 (2017) diễn ra tại Hạ Môn, Trung Quốc, đã thu hút được khá nhiều sự quan tâm, trong bối cảnh khả năng hồi phục của nền kinh tế toàn cầu còn hạn chế, chủ nghĩa bảo hộ đang lan rộng, thay đổi trong hệ thống địa-chính trị, sự trổi dậy của chủ nghĩa phát xít mới, sự nổi lên của chủ nghĩa song phương và tính trọng tâm ngày càng tăng của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Hơn thế nữa, người ta cũng hoài nghi về tính tập thể của BRICS vì các thành viên trong khối khác nhau về mức độ tăng trưởng kinh tế, lợi thế so sánh, tiềm năng của đồng tiền và các cam kết lãnh đạo.  

Phù hợp với chủ đề của hội nghị lần này, “BRICS: Quan hệ đối tác mạnh mẽ vì một tương lai tươi sáng hơn”, một tuyên bố chung đã vẽ ra con đường hợp tác và cam kết sâu rộng hơn giữa các đối tác thành viên. Trong một năm vừa qua, nội dung hợp tác của khối BRICS đã mở rộng hơn, giải quyết các vấn đề từ chủ nghĩa khủng bố, đến tình trạng tham nhũng, khủng hoảng ở Triều Tiên hay chủ nghĩa bảo hộ.

Những thành tựu đạt được

Thứ nhất, kể từ khi thành lập cho đến nay, BRICS đã dần trở thành một tổ chức đa phương có vai trò và tầm quan trọng ngày càng tăng đối với nền kinh tế và chính trị toàn cầu. Hội nghị thượng đỉnh Brics lần 9 năm nay đã kêu gọi xây dựng lòng tin và tầm nhìn rộng hơn giữa các nước thành viên.

Không những thế, ý tưởng này còn được xem như là những nỗ lực để tham gia vào các dự án hợp tác đa phương khác, như những gì có thể thấy tại Hội nghị BRICS diễn ra ở Goa năm 2016, khi Ấn Độ mời gọi các nước thành viên trong khối BIMSTEC như Bangladesh, Myanmar, Sri-Lanka, Thái Lan, Bhutan và Napal, cùng tham gia vào cuộc thảo luận. Sự tham gia của Ai Cập, Kenya, Tajikistan, Mexico và Thái Lan với tư cách “quốc gia khách mời” vào hội nghị ở Hạ Môn năm nay cho phép khối BRICS có thể phát triển sức mạnh tổng hợp và động lực lớn hơn đối với quan hệ “hợp tác Nam – Nam”. Chủ tịch nước Trung Quốc, ông Tập Cận Bình, đã kêu gọi các thành viên khối BRICS cùng làm cho trật tự thế giới “công bằng hơn”.

Thứ hai, “hợp tác nội bộ trong khối BRICS” cả về thương mại lẫn đầu tư đều đã được đẩy mạnh trong thập kỷ vừa qua. Vào năm 1990, các thành viên khối BRICS chỉ chiếm 3% giá trị thương mại toàn cầu, nhưng đến năm 2014, con số này tăng lên thành 15% trong giá trị xuất khẩu và 14% trong giá trị nhập khẩu hàng hóa toàn cầu. Khối lượng giao dịch thương mại song phương giữa Trung Quốc và Ấn Độ cũng tăng thêm 21,5% trong 6 tháng đầu năm nay. Tháng 5 vừa qua, Trung Quốc và Brazil đã xây dựng một quỹ khuyến khích đầu tư chung, nhằm nâng cao năng lực sản xuất. Tổng giá trị thương mại của khối BRICS đã tăng gấp đôi từ 2,8 nghìn tỷ USD vào năm 2006 thành 5,7 nghìn tỷ USD vào năm 2015. Tại Hạ Môn, Bắc Kinh cũng đã tuyên bố sẽ đóng góp 4 triệu USD để để tài trợ cho hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Phát triển Mới.

Tiềm năng hợp tác trong khối vẫn còn rất lớn như trong các lĩnh vực xúc tiến thương mại điện tử, quản lý cảng điện tử, kinh doanh dịch vụ, cải cách quyền sở hữu trí tuệ, chia sẻ vốn kiến thức và văn hóa, thuận lợi hóa hoạt động đầu tư và ngăn chặn chủ nghĩa bảo hộ. Thủ tướng Narendra Modi đã đánh giá cao viễn cảnh thay đổi của nền kinh tế Ấn Độ sau cải cách Thuế về hàng hóa và dịch vụ, nhằm hướng đến một biểu thuế mới và thống nhất. Ông cũng khẳng định mong muốn được mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực như phát triển cơ quan đánh giá tín nhiệm BRICS, ngân hàng và tài chính, phát triển nguồn năng lượng sạch, đào tạo thế hệ trẻ và xây dựng cộng đồng, đô thi hóa và quản lý thiên tai, kỹ thuật và công nghệ mới, kinh tế kỹ thuật số và nâng cao năng lực trong các lĩnh vực như đào tạo tay nghề, y tế, cơ sở hạ tầng, sản xuất và kết nối.

Để tiến tới mục tiêu “10 năm vàng” tiếp theo của Brics, các thành viên trong khối phải nỗ lực thúc đẩy trong những lĩnh vực như kỹ thuật, truyền thống, văn hóa, nông nghiệp, môi trường, năng lượng, thể thao, công nghệ thông tin và truyền thông (ICT).

Thứ ba, trong suốt quá trình phát triển của mình, khối BRICS đã xây dựng được một bộ những khuôn khổ thể chế và cơ chế nhằm thúc đẩy hoạt động hội nhập hiệu quả hơn. Năm 2015, sự thành lập của Quỹ dự trữ ngoại tệ BRICS đã trở thành một chìa khóa phát triển quan trọng trong việc cung cấp dòng thanh khoản và các công cụ phòng ngừa khủng hoảng cho các nước thành viên của BRICS. Ngân hàng phát triển Mới được thành lập với nguồn vốn ban đầu là 100 tỷ USD, và gần đây đã thông qua các dự án phát triễn bền vững ở Trung Quốc, Ấn Độ và Nga với tổng giá trị lên đến 1,4 tỷ USD. Ngân hàng này đang phát triển như một cơ chế mạnh mẽ trong việc tài trợ cho các dự án trong tương lai, dựa trên mô hình phát triển bền vững. Không những thế, Hệ thống Thanh toán Liên Ngân hàng Xuyên biên giới của BRICS cũng là một ý tưởng đang được các thành viên chào đón và thảo luận. Tại hội nghị ở Hạ Môn, Trung Quốc cũng đã tuyên bố sẽ dành 500 triệu Nhân dân tệ cho các kế hoạch về kinh tế, công nghệ, và hợp tác giữa các nước thành viên BRICS. 

Ngoài ra, “các cuộc đối thoại cấp cao” giữa các nước thành viên còn được phân thành các cấp độ khác nhau, giúp cho diễn đàn thảo luận được thể chế hóa tốt hơn. Hội nghị BRICS nhấn mạnh những nỗ lực nhằm tăng cường lòng tin và tình đoàn kết; đào sâu tính thực tiễn của hợp tác kinh tế; cải thiện hệ thống quản trị toàn cầu; thúc đẩy tiến trình trao đổi công dân và các cơ chế thể chế bên trong khối BRICS.

Tuyên bố chung vừa ban hành đã kêu gọi thúc đẩy hoạt động hợp tác đa phương trên các vấn đề liên quan đến chủ nghĩa khủng bố, an ninh và hòa bình, năng lượng sạch, chất lượng Internet, quản lý và hợp tác hòa bình trong lĩnh vực không gian. Liên quan đến quan ngại của Ấn Độ về chủ nghĩa khủng bố, tuyên bố đã đề cập đến tình trạng ở khu vực Pakistan, kêu gọi một hành động tập thể cùng chống lại chủ nghĩa cực đoan, lên án tình hình quân sự ở bán đảo Triều Tiên đồng thời kêu gọi sự tôn trọng đối với luật pháp quốc tế. Đối với quan hệ Trung - Ấn, cả hai nước sẽ cố gắng hợp tác phát triển dựa trên mối quan hệ lành mạnh được xây dựng tại hội nghị BRICS. Trong bối cảnh tăng trưởng ngày càng mạnh mẽ, cùng với khả năng định hình nền kinh tế kinh tế thế giới và định hướng hợp tác Nam – Nam, hội nghị thượng đỉnh BRICS diễn ra ở Hạ Môn năm nay đã đạt được những kết quả tích cực, tiến tới thập kỷ vàng tiếp theo.

Nguồn: Daily Pioneer

Từ khóa: BRICS, tăng cường, hợp tác, tương lai, tốt đẹp hơn